Ο εφιάλτης μιας Σουηδίας του νότου...

Του Κώστα Στούπα 

Στην Τουρκία κατά τη διάρκεια του πρώτου κύματος διάφοροι "ειδικοί" του καθεστώτος αποφαίνονταν πως υπάρχει κάτι στα γονίδια των Τούρκων που τους προστατεύει από την επιδημία του Covid-19. Σε κάποια φάση το καθεστώς μοίραζε κάποια κολόνια λεμόνι και μάσκες σε σακουλάκια με την υπογραφή του Ερντογάν.

Στη  Ρωσία το αυταρχικό καθεστώς του Πούτιν φρόντισε να κυκλοφορήσει το πρώτο εμβόλιο χωρίς να πείσει όμως τη διεθνή επιστημονική κοινότητα πως έχουν τηρηθεί οι απαραίτητες διαδικασίες που αφορούν την ασφάλεια από παρενέργειες αλλά και να πιστοποιεί κάποια  αποτελεσματικότητα.

Ακόμη και στις ΗΠΑ ο πρόεδρος Τραμπ βλέποντας να χάνει τις εκλογές λόγω της κακής διαχείρισης της επιδημίας δεν χάνει ευκαιρία να τονίζει δημόσια πως το εμβόλιο θα κυκλοφορήσει πριν τις εκλογές.

Είναι προφανές πως δημόσιες αρχές αρμόδιες για την έγκριση κυκλοφορίας φαρμάκων έχουν πιεστεί και πιέζονται από τις περιστάσεις (και όχι μόνο...) να δώσουν κατ’ εξαίρεση άδειες λόγω των έκτακτων συνθηκών.

Κάποιες εταιρείες ζητούν καθεστώς νομικής προστασίας για την περίπτωση που το σκεύασμα, το οποίο πιέζονται να κυκλοφορήσουν όσο πιο γρήγορα γίνεται, εκ των υστέρων αποδειχτεί πως προκαλεί  ανεπιθύμητες παρενέργειες.

Η επιδημία του Covid-19 προκαλεί ήδη πολιτικές ανατροπές και εξελίξεις. Η μεγαλύτερη ανατροπή μέχρι στιγμής φαίνεται πως είναι η πιθανή εκλογική ήττα του Ντόναλντ Τραμπ στις προσεχείς εκλογές, ο οποίος μέχρι την επιδημία ήταν αδιαφιλονίκητο φαβορί.

Η επιδημία φαίνεται πως έχει οξύνει τις πολιτικές αντιπαραθέσεις καθώς οι διάφοροι τρόποι αντιμετώπισης που έχουν προταθεί φαίνεται να αποκτούν και πολιτικά πρόσημα.

Αυτά αφορούν κατηγορίες  πέραν των "ψεκασμένων" που πιστεύουν πως ο Covid-19 είναι μια συνωμοσία του Μπιλ Γκέιτς, των κυβερνήσεων και λοιπών σκοτεινών δυνάμεων.  

Οι απανταχού δεξιοί (συντηρητικοί φιλελεύθεροι, εθνολαϊκιστές κλπ) εμφανίζουν σαν πρότυπο σωστής αντιμετώπισης τη Σουηδία η οποία δεν πήρε σκληρά μέτρα κοινωνικής αποστασιοποίησης με οριζόντιο κλείδωμα.

Παραβλέπουν όμως πως η Σουηδία είναι μια χώρα με ιδιαίτερα διαφορετικές κοινωνικές δομές και συνήθειες. Ο μονογονεϊκές οικογένειες είναι συντριπτικά περισσότερες σε σχέση με άλλες χώρες και σπάνια σε ένα σπίτι συναντά κάποιος μέλη από τρεις γενιές (παππούδες, γονείς και παιδιά...) όπως συμβαίνει συχνά στις χώρες της νότιας Ευρώπης.

Παρ’ όλα αυτά το τίμημα που έχει πληρώσει η Σουηδία μέχρι στιγμής δεν είναι μικρό. Σύμφωνα με τα στοιχεία του Economist η Σουηδία έχει ποσοστό θνησιμότητας 58,1 ανά 100.000 και είδε το ΑΕΠ να πέφτει κατά 8,3% μόνο στο δεύτερο τρίμηνο, χειρότερα και στις δύο περιπτώσεις από τη Δανία, τη Φινλανδία και τη Νορβηγία...

Βέβαια θα έχουμε μια πληρέστερη εικόνα μετά την ολοκλήρωση και του δεύτερου και τρίτου κύματος της επιδημίας καθώς δεν γνωρίζουμε ακόμη το ποσοστό ανοσίας στον πληθυσμό καθώς και τη διάρκεια της όποιας ανοσίας προκύψει.

Από την άλλη πλευρά, οι εμφορούμενοι από αριστερές πεποιθήσεις επαινούν χώρες όπως η Νέα Ζηλανδία που το αυστηρό "κλείδωμα" έχει περιορίσει τους θανάτους σε  0,5 ανά 100.000, με την οικονομία στο δεύτερο τρίμηνο να συρρικνώνεται   κατά 12,2%.

Βέβαια και η Ταϊβάν παρέμεινε πιο ανοιχτή από τη Νέα Ζηλανδία και έχει 0,03 θανάτους ανά 100.000 και πτώση 1,4% στο ΑΕΠ.

Κατά τον Economist πάντα οριζόντια κλειδώματα όπως το νέο στο Ισραήλ αποτελούν ένδειξη ότι η πολιτική που ακολουθήθηκε  απέτυχε.

Χώρες όπως η Γερμανία, η Νότια Κορέα και η Ταϊβάν έχουν χρησιμοποιήσει πολύπλοκες μεθόδους για να εντοπίσουν μεμονωμένους χώρους υπερμετάδοσης και να επιβραδύνουν τη διάδοση χρησιμοποιώντας τοπικές  "καραντίνες".

Σε αυτή την κατεύθυνση η Γερμανία εντόπισε τα σφαγεία.  Η Νότια Κορέα εντόπισε  κρούσματα σε μπαρ και εκκλησίες.

"Οι κυβερνήσεις πρέπει να προσδιορίσουν τα μέτρα  που έχουν τη μεγαλύτερη οικονομική και κοινωνική λογική. Οι μάσκες είναι φθηνές, βολικές και λειτουργούν. Το άνοιγμα σχολείων, όπως στη Δανία και τη Γερμανία, πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα. Το  άνοιγμα θορυβωδών, ανεμπόδιστων χώρων όπως τα μπαρ δεν πρέπει…" υποστηρίζουν στον Economist που έχουν μια συνολικότερη εικόνα των εξελίξεων.

Η κοινή συνισταμένη της μέχρι τούδε εμπειρίας από την επιδημία δείχνει πως οι κυβερνήσεις θα αποφύγουν τα οριζόντια κλειδώματα και θα προσπαθήσουν να επιβραδύνουν τον ρυθμό εξάπλωσης της επιδημίας με επιμέρους κλειδώματα και μέτρα προφύλαξης και αποστασιοποίησης. Ο στόχος είναι η επίτευξη ανοσίας της αγέλης χωρίς να πάθει "έμφραγμα" το σύστημα υγείας κάθε χώρας.

Σε κάθε περίπτωση τουλάχιστον ο επόμενος Χειμώνας θα είναι δύσκολος, ίσως και ο πιο δύσκολος εδώ και πολλές δεκαετίες.

kostas.stoupas@capital.gr