Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 20-Δεκ-2019 00:02

    Ενός Brexit μύρια έπονται…

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Στούπα

    1) Ενός Brexit μύρια έπονται... 

    Δεν υπάρχει καμιά αμφιβολία πως ο Μπόρις Τζόνσον θριάμβευσε στην πρόσφατη εκλογική αναμέτρηση στο Ηνωμένο Βασίλειο, με βασικά συνθήματα την άμεση υλοποίηση του Brexit και την αποφυγή της αριστερής λαίλαπας των εθνικοποιήσεων που υποσχόταν το Εργατικό κόμμα υπό την ηγεσία του γραφικού αριστεριστή Τζέρεμυ Κόρμπιν.

    Είναι προφανές πως ακόμη και όσοι δεν συμπαθούσαν κάποιον ανερμάτιστο "λαϊκιστή" όπως ο Μπόρις Τζόνσον, υπό το κράτος του πανικού που προκαλούσε η προοπτική μιας  "αριστερίστικης"  περιπέτειας αναγκάστηκαν να τον ψηφίσουν.

    Τούτο μάλλον αποτελεί έναν μπούσουλα των πολιτικών ανακατατάξεων που δρομολογούνται σε μια εποχή ενίσχυσης των άκρων.

    Το σχήμα στο Η.Β. λειτούργησε περίπου ως εξής: Εμφανίστηκε ένα κίνημα υπέρ του Brexit που μείωσε την εκλογική επιρροή του Συντηρητικού Κόμματος το οποίο μετακινήθηκε προς τις θέσεις των εκ δεξιών αμφισβητιών και ανέκτησε και αύξησε την επιρροή του.

    Η μετατόπιση του Δημοκρατικού Κόμματος των ΗΠΑ προς αριστερές θέσεις όπως τις εκφράζουν στελέχη του όπως ο Σάντερς και η Ελίζαμπεθ Γουώρεν αποτελεί το σημαντικότερο ατού της επανεκλογής του Ντόναλντ Τραμπ στις εκλογές του προσεχούς Φθινοπώρου.

    Ανάλογες είναι οι εξελίξεις στη Γερμανία όπως το ιστορικό SPD μετακινήθηκε στο πρόσφατο συνέδριο προς αριστερότερες θέσεις και οι Χριστιανοδημοκράτες και Χριστιανοκοινωνιστές (CDU-CSU) πιέζονται από την άνοδο του AfD.

    Παρατηρείται λοιπόν ένα μοτίβο ενίσχυσης των άκρων στην αναμέτρηση των οποίων κερδίζουν οι δεξιόστροφοι λαϊκιστές. 

    Το ζητούμενο είναι πώς θα αντιδράσουν οι κοινωνίες την επόμενη μέρα όταν οι "λαϊκιστές" ηγέτες που κερδίζουν τις εκλογές θα κληθούν να εφαρμόσουν τις απλοϊκές  λύσεις σε περίπλοκα προβλήματα που έχουν  υποσχεθεί. 

    Ηγέτες όπως ο Τραμπ, ο Τζόνσον, ο Ερντογάν, ο Ορμπάν κλπ χαρακτηρίζονται ως λαϊκιστές γιατί ανεύθυνα συμπλέουν με ένα διογκούμενο ρεύμα θολής δυσαρέσκειας και υπόσχονται αντιφατικά πράγματα τα οποία  είναι δύσκολο να υλοποιηθούν. 

    Ο Τραμπ π.χ. εκτός από την αμφίβολη επάνοδο της ευημερίας μέσω του προστατευτισμού, προχώρησε σε μείωση της φορολογίας χωρίς αντίστοιχη μείωση των δαπανών με αποτέλεσμα παρά τη μείωση της ανεργίας, την εκτίναξη του ελλείμματος και του χρέους.

    Μείωση της φορολογίας χωρίς αντίστοιχη μείωση δαπανών  συνιστά δημαγωγία με πρόσκαιρα οφέλη τα οποία θα απαιτήσουν πολλαπλάσιο κόστος στη συνέχεια.
    Την τελευταία δεκαετία το χρέος των ΗΠΑ αυξάνεται με ταχύτερο ρυθμό από το ΑΕΠ, όπως ακριβώς συνέβαινε με την Ελλάδα την προηγούμενη δεκαετία.

    Τα αίτια της δυσαρέσκειας και η λάθος θεραπεία...

    Ο Τραμπ έγινε πρόεδρος με σύνθημα "Make America Great Again” (Κάντε τη Αμερική Μεγάλη ξανά).

    To 1950 οι ΗΠΑ είχαν το 6% του παγκόσμιου πληθυσμού και πάνω από το 40% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Σήμερα έχουν το 4% του παγκόσμιου πληθυσμού και το 23% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Το 2050 οι ΗΠΑ θα αντιπροσωπεύουν λιγότερο από το 15% του παγκόσμιου ΑΕΠ. Το ίδιο και η Ευρώπη.

    Το Ηνωμένο Βασίλειο το 1950 με 50 εκατ. πληθυσμό αντιπροσώπευε το 2% του παγκόσμιου πληθυσμού σήμερα με 66 εκατ. αντιπροσωπεύει το 0,8%. 

    Η μείωση της βαρύτητας των ΗΠΑ και της Ευρώπης στον κόσμο είναι εμφανής. Αυτό έχει συνέπειες και στο βιοτικό επίπεδο των Αμερικάνων, των Βρετανών και των λοιπών Ευρωπαίων και δημιουργεί μια αίσθηση δυσαρέσκειας την οποία διάφοροι δημαγωγοί εκμεταλλεύονται προκειμένου να αναρριχηθούν στην εξουσία. 

    Επειδή είναι απίθανο να αντιστρέψουν τις τάσεις αναδιανομής πλούτου και ισχύος στη ροή της ιστορίας, αυτό που θα πετύχουν είναι να τις επιταχύνουν και να επιδεινώσουν την θέση των Αμερικάνων, των Βρετανών και των Ευρωπαίων...

    Οι ισορροπίες στον πλανήτη αλλάζουν όπως έγινε πριν 500 χρόνια με την ανάδυση της Δύσης λόγω των συνεπειών του διαφωτισμού. Νέες δυνάμεις όπως η Κίνα, η Ινδία, η Βραζιλία κλπ. επιζητούν αναδιανομή ισχύος και θέλουν να αυξήσουν την επιρροή των δικών τους πολιτικών και πολιτισμικών αξιών.

    Η λύση για τη Δύση δεν είναι η πολυδιάσπαση σε λιλιπούτεια έθνη κράτη αλλά η συσπείρωση στα πρότυπα της Ε.Ε. Δηλαδή της εκχώρησης εθνικής κυριαρχίας δια της συγκυριαρχίας.  

    Ακόμη και οι ΗΠΑ και πολύ περισσότερο το Η.Β., η Γερμανία ή η Γαλλία δύσκολα μπορούν να ανταγωνιστούν μεγέθη όπως της Κίνας και της ανερχόμενης Ινδίας που ακολουθεί.

    Ούτε η Ε.Ε. είναι αρκετή. Τα μεγέθη απαιτούν κάτι που θα μοιάζει με τις Ηνωμένες Πολιτείες του Βορείου Ατλαντικού (ΗΠΑ, Καναδάς, Ε.Ε. και Αυστραλία). 

    Το μετανεωτερικό μοντέλο της Ε.Ε. προκρίνεται γιατί τα παλαιότερα μοντέλα σύνθεσης μεγάλων αυτοκρατοριών δια της στρατιωτικής κυρίως κυριαρχίας (Αυστροουγγαρία, Ναπολεόντεια γαλλική κυριαρχία, Τρίτο Ράιχ, ΕΣΣΔ )απέτυχαν να ενώσουν τη Δύση ή μεγάλες περιοχές αυτής.


    Η απάντηση που δίνουν οι εθνολαϊκιστές στο ερώτημα της εποχής είναι λάθος. Το ίδιο λάθος είναι και η απάντηση των αριστερών λαϊκιστών της αναδιανομής των έτοιμων και όχι της δημιουργίας προϋποθέσεων αύξησης της παραγωγής πλούτου και της ισχύος (πολιτικής, πολιτισμικής και στρατιωτικής) που αυτό συνεπάγεται. 
    Δεν πρέπει να ξεχνάμε πως το ισχυρότερο όπλο που διαθέτει η Δύση παραμένει το πολιτικό της κεφάλαιο. Δηλαδή, η έλξη που ασκούν η δημοκρατία, η ανοιχτή κοινωνία και η ελεύθερη οικονομία… 


    Τουτέστιν, αυτά που περιγράφει ο Θουκυδίδης στον Επιτάφιο του Περικλέους.


    Η στρατιωτική της υπεροχή κυρίως λόγω των ΗΠΑ έπεται της ισχύος του πολιτικού της κεφαλαίου.  


    Τύποι σαν τον Τραμπ, τον Τζόνσον και τον Πούτιν μοιάζουν με δημαγωγούς σαν το Κλέωνα (τον άνθρωπο που παρέσυρε την Αθήνα και τους συμμάχους της στην πτώση) και καθόλου με πολιτικούς όπως ο Περικλής.

    2) Το καταφύγιο του χρυσού… 


    Καλησπέρα κε Στούπα.
    Είμαι ακόμη ένας που, για πάνω από δέκα χρόνια, διαβάζει και εκτιμά τα κείμενα σας.
    Θα σας παρακαλέσω, στην πρώτη ευκαιρία, να γράψετε ξανά τις βασικές επενδυτικές κατευθύνσεις όσον αφορά το χρυσό.
    Ξέρω ότι έχετε πολλές φορές ασχοληθεί με το θέμα, ωστόσο είναι η πρώτη φορά εδώ και χρόνια που ο υποφαινόμενος έχει τη δυνατότητα να επενδύσει. 
    Αν λοιπόν χωράει στο πρόγραμμα σας και δε σας κάνει κόπο.. 
    Με εκτίμηση 
    Βασίλης Ν. Γ.

    Απάντηση: Από τις αρχές της προηγούμενης δεκαετίας λίγο μετά το τέλος της "φούσκας" των .com το 2000, η άποψη της στήλης (ως Καγκελάριος στην Ημερησία και στο Capital και το Κεφάλαιο από το 2008 και μετά) ήταν πως έχει ξεκινήσει ένα μακροπρόθεσμος ανοδικός κύκλος για την τιμή του χρυσού.


    Η πρώτη φάση του κύκλου αυτού ήταν από το 2002 μέχρι το 2011 περίπου που κινήθηκε από τα 300 δολ. στα 1.900 δολ. η ουγκιά περίπου.


    Προκειμένου να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες της "φούσκας" του 2.000 στις αγορές (σε μας έσκασε το Φθινόπωρο ’99) οι Κεντρικές Τράπεζες ξεκίνησαν μια περίοδο χαμηλών επιτοκίων. Η διατήρηση των επιτοκίων με τεχνητούς τρόπους χαμηλότερα απ’ ότι επιβάλλει η προσφορά και ζήτηση χρήματος οδηγεί σε λανθασμένη και αντιπαραγωγική κατανομή των πόρων. Εταιρείες με χαμηλή παραγωγικότητα που πρέπει να χρεοκοπήσουν και να δημιουργήσουν χώρο για νέες παραμένουν σε λειτουργία κλπ. κλπ.


    Τα χαμηλά επιτόκια οδήγησαν στην "φούσκα" των ακινήτων που έσκασε το 2008 δημιουργώντας το παγκόσμιο χρηματοπιστωτικό κραχ. Η απάντηση των Κεντρικών Τραπεζών (ως μακρύ χέρι των πολιτικών που επιθυμούσαν να πετάξουν την καυτή πατάτα στους επόμενους) ήταν ακόμη χαμηλότερα επιτόκια και όταν αυτά δεν στάθηκαν ικανά εκτεταμένα προγράμματα ποσοτικής χαλάρωσης.


    Το αποτέλεσμα ήταν να έχουμε ανάπτυξη τα τελευταία χρόνια αλλά το χρέος να αυξάνεται ταχύτερα από το ΑΕΠ.  Αυτό δεν είναι ένα βιώσιμο μοντέλο. Συνέπεια των μηδενικών επιτοκίων  και των προγραμμάτων ποσοτικής χαλάρωσης ήταν η υπερβολική αύξηση των κερδοφορίας των επιχειρήσεων με ανάλογη άνοδο των μετοχών και των τιμών των ακινήτων. 


    Παράλληλα έχουμε την ανάδυση της Κίνας σε παγκόσμια δύναμη, την υποχώρηση της αμερικάνικης γεωπολιτικής ισχύος με αποτέλεσμα να αυξάνεται ο κίνδυνος της γεωπολιτικής αστάθειας.


    Επίσης, περιφερειακές δυνάμεις όπως η Ρωσία, η Τουρκία διεκδικούν ζώνες επιρροής στις περιοχές τους.


    Όλα τα παραπάνω ενισχύουν το σενάριο της κίνησης της τιμής του Χρυσού σε υψηλότερα επίπεδα γιατί αποτελεί ασφαλές καταφύγιο προστασίας περιουσιακών στοιχείων σε περιόδους κρίσης εμπιστοσύνης και γεωπολιτικής ανασφάλειας.


    Περιληπτικά μερικοί από τους λόγους  που θα μπορούσαν να οδηγήσουν την τιμή του χρυσού υψηλότερα είναι:
    Τα μηδενικά και αρνητικά επιτόκια που τον καθιστούν την κατοχή χρυσού ανταγωνιστική επιλογή.


    Τα μηδενικά και αρνητικά επιτόκια και η εκτύπωση "φρέσκου" χρήματος φαλκιδεύουν την αξιοπιστία των Κεντρικών Τραπεζών και την αξία των νομισμάτων που κυκλοφορούν αυτές.


    Τα μηδενικά και αρνητικά επιτόκια αργά ή γρήγορα θα δημιουργήσουν πληθωριστικές πιέσεις.


    Μια περίοδος προστατευτισμού και εμπορικών πολέμων που φαίνεται πως ξεκινά με την εκλογή Τραμπ. Η επιβολή δασμών θα αυξήσει τις τιμές των προϊόντων και αυτό συνεισφέρει στην επανεμφάνιση του πληθωρισμού.


    Το επόμενο βήμα των εμπορικών πολέμων είναι οι νομισματικοί πόλεμοι και αυτό σημάνει ανταγωνιστικές υποτιμήσεις προκειμένου οι εξαγωγές να εξισορροπήσουν τις εισαγωγές με στόχο τη διατήρηση των θέσεων εργασίας και κατά συνέπεια της κοινωνικής και πολιτικής ηρεμίας.


    Συνήθως τους εμπορικούς και νομισματικούς πολέμους τους ακολουθούν "θερμοί" πόλεμοι. 


    Ήδη, οι γεωπολιτικές ανακατατάξεις αμφισβητούν την κυριαρχία του δολαρίου. Στο παρελθόν ο χρυσός έχει παίξει επιτυχώς το ρόλο του παγκόσμιου και δια-ιστορικού αποθεματικού νομίσματος και μέσου συναλλαγών.


    Αν οι περιστάσεις επιβάλλουν τη δημιουργία ενός νομισματικού συστήματος σε μια ή περισσότερες χώρες η αξιοπιστία του θα εξαρτηθεί από τα αποθέματα χρυσού που θα υπάρχουν. 


    Αν υπάρξει μια παγκόσμια γεωπολιτική αναμέτρηση ή έστω κάποιες περιφερειακές οικονομίες και νομίσματα θα κλονιστούν και ο χρυσός θα λειτουργήσει σαν καταφύγιο. 
    Τα περισσότερα από τα πιθανά μελλοντικά σενάρια, λειτουργούν υπέρ της αύξησης της ζήτησης και άρα της ανόδου της τιμής του χρυσού τα επόμενα χρόνια.
    Υπέρ της πτώσης της τιμής του χρυσού υπάρχουν τα εξής σενάρια.


    Η παγκόσμια οικονομία τα επόμενα χρόνια να επιτύχει ικανοποιητικούς ρυθμούς ανάπτυξης με ταυτόχρονη μείωση του χρέους.


    ΗΠΑ και Κίνα να βρουν ειρηνικά ένα τρόπο κατανομής της επιρροής τους και αντί διμερών εμπορικών αναμετρήσεων με επιβολή δασμών να καταφύγουν στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου να λύσει τις ανισορροπίες που υπάρχουν. 


    Τα κρατικά ομόλογα να δίνουν καλές επιτοκιακές αποδόσεις, κάτι που θα απαιτήσει καιρό μέχρι να μειωθεί το χρέος και το κόστος εξυπηρέτησης να μην ενέχει κινδύνους  χρεοκοπίας…


    Τα διαστημικά ταξίδια που βρίσκονται προ των πυλών να επιτρέψουν την εκμετάλλευση ορυχείων χρυσού σε μετεωρίτες ή άλλους πλανήτες. Κάτι τέτοιο θα αύξανε την προσφορά χρυσού κάτι που θα αχρήστευε την αξία του και τη σημασία σαν μέσο προστασίας της αξίας των περιουσιακών στοιχείων.


    Η άποψη της στήλης κλείνει προς την εκτίμηση πως το πιθανότερο σενάριο είναι πως ακολουθεί και δεύτερη ισχυρότερη φάση στο κύκλο ανόδου του χρυσού που ξεκίνησε στις αρχές της περασμένης δεκαετίας..  

    Το ίδιο ισχύει και για τον "φτωχό" αδελφό του χρυσού το ασήμι το οποίο διαθέτει μια πολύ πιο μικρή από άποψη αξίας αγορά και ως εκ τούτου οι διακυμάνσεις της ζήτησης έχουν πολλαπλάσια επίδραση στην τιμή του. 


     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων