Το στοίχημα του Κυριάκου…

Του Κώστα Στούπα 

Αποτελεί κοινή πεποίθηση για μια μεγάλη πλειοψηφία της κοινής γνώμης πως η νέα κυβέρνηση που προέκυψε μετά τις τελευταίες βουλευτικές εκλογές ξεκίνησε με τις καλύτερες προϋποθέσεις.

Τόσο η σύνθεση όσο και οι πρώτες κινήσεις καταδεικνύουν  πως προϋπήρχαν  σχέδιο και  προθέσεις.

Ο κ. Μητσοτάκης φαίνεται πως περίμενε το εκλογικό αποτέλεσμα πολύ καιρό πριν και γι’ αυτό είχε σχεδιάσει τους πρώτους μήνες της διακυβέρνησης σε βάθος "ανθυπολεπτομερειών".

Τούτο αποτελεί σπάνιο φαινόμενο κατά τα 200 έτη του "υπαρκτού" ελληνισμού και αυξάνει τις πιθανότητες μιας επιτυχημένης διακυβέρνησης.

Η επιτυχία μιας διακυβέρνησης εξαρτάται μεν από τις πρωτοβουλίες μιας κυβέρνησης αλλά κατά ένα μεγάλο ποσοστό εξαρτάται και από τη συγκυρία. Τη διεθνή και την εσωτερική.

Η συγκυρία...

Η διακυβέρνηση Τσίπρα π.χ. ενώ ξεκίνησε με όλες τις προϋποθέσεις να αποβεί καταστροφική στο σύνολό της, διασώθηκε με μια στασιμότητα στην οικονομία (χαμένη ευκαιρία) και οπισθοδρόμηση σε τομείς όπως η παιδεία, η δικαιοσύνη, δημόσια ασφάλεια,  η δημόσια διοίκηση κλπ.

Η στασιμότητα με ελαφρώς θετικό πρόσημο της οικονομίας κατά την περίοδο 2015-19 οφείλεται σε μερικούς παράγοντες που ελάχιστα είχαν να κάνουν με την καταστροφική για την οικονομία διακυβέρνηση της περιόδου.

Η πτώση της τιμής του πετρελαίου μετά το 2015 από τα 100+ δολ. το βαρέλι περί τα 50 δολ., το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης της ΕΚΤ  και η μόδα του Airbnb βοήθησαν την ελληνική οικονομία να αυξήσει το ΑΕΠ από 180 δισ. ευρώ σε 185 δισ. ευρώ αφού είχε προηγηθεί κατά τη χρεοκοπία του 2010 μια μείωση από τα 230 δισ. στα 180 δισ. ευρώ.

Αν δεν είχαν προηγηθεί το πρώτο εξάμηνο του 2015, τα capital controls, η φορομπηχτική πολιτική των υψηλών πλεονασμάτων για την αναδιανομή σε επιλεγμένες ομάδες με εκλογοθηρικές σκοπιμότητες, η οικονομία μετά το 2015 θα καλύψει το μεγαλύτερο μέρος των απωλειών μετά το 2009.

Η πτώση της τιμής του πετρελαίου άφησε στην ελληνική οικονομία ένα μέγεθος περί τα 5 δισ. ευρώ τον χρόνο. Το πρόγραμμα ποσοτικής χαλάρωσης αύξησε τη ζήτηση για εξαγωγές και τα τουριστικά έσοδα της χώρας και η "φούσκα" του Airbnb όσο οι κυβερνήσεις δεν είχαν προλάβει να την ελέγξουν, δημιούργησε προσδοκίες, εισοδήματα και θέσεις εργασίας.

Αναφέραμε τα βασικά στοιχεία της προηγούμενης περιόδου προκειμένου να καταδείξουμε πως διεθνείς οικονομικές και νομισματικές εξελίξεις που δεν επηρεάζουμε μπορούν να παίξουν καθοριστικό ρόλο στις οικονομικές δραστηριότητες και να διαμορφώσουν κοινωνικές και πολιτικές συμπεριφορές.

Αν την τελευταία τετραετία στο πλαίσιο του ιδιαίτερα θετικού διεθνούς περιβάλλοντος υπήρχε εμπιστοσύνη της επιχειρηματικής κοινότητας στην πολιτική τάξη, τράπεζες σε καλύτερη κατάσταση από αυτήν που προέκυψε μετά το πρώτο εξάμηνο του 2015 και φιλικότερη φορολογική πολιτική, οι συνέπειες της χρεοκοπίας του 2010 θα είχαν οριστικά υπερκεραστεί και ξεχαστεί.

Υπό το πρίσμα αυτό, αν την  επόμενη τετραετία το φιλικό κλίμα που προσπαθεί να δημιουργήσει η κυβέρνηση προς την επιχειρηματικότητα και την οικονομία τύχει ανάλογης διεθνούς ευνοϊκής συγκυρίας τα αποτελέσματα θα αρχίσουν πολύ σύντομα να γίνονται εμφανή, όχι μόνο στους οικονομικούς δείκτες αλλά και στις τσέπες και τις ζωές των ανθρώπων.

Οικονομικός κύκλος και πολιτικές...

Είχα ρωτήσει πριν μερικά χρόνια τον άλλοτε οικονομικό σύμβουλο του προέδρου της Ρωσίας Β. Πούτιν, Αντρέι Ιλαριόνοφ κατά πόσο η οικονομική ανάπτυξη που ακολούθησε μετά το 2000 τις μεταρρυθμίσεις που είχε εφαρμόσει, ήταν προϊόν των μεταρρυθμίσεων και όχι του ανοδικού κύκλου των τιμών των πρώτων υλών που είχε ξεκινήσει. ( Ο Αντρέι Ιλαριόνοφ είχε έρθει στην Ελλάδα προσκεκλημένος του ΚΕΦΙΜ προκειμένου να μιλήσει για την εμπειρία του...).

Η απάντηση που έδωσε ήταν πως χωρίς τις μεταρρυθμίσεις η επίδραση του ανοδικού οικονομικού κύκλου θα ήταν ασθενέστερη και στη συνέχεια η υποχώρηση θα είχε δραματικότερες συνέπειες, όπως και είχε στον βαθμό που οι μεταρρυθμίσεις  εγκαταλείφθηκαν...

Κάτι ανάλογο συμβαίνει αντιστρόφως ανάλογα και στην ελληνική οικονομία όταν το πετρέλαιο βρίσκεται σε καθοδικό κύκλο και η ποσοτική χαλάρωση αυξάνει την ζήτηση των ευρωπαϊκών χωρών για ελληνικά προϊόντα όπως π.χ.  ο "τουρισμός" κλπ.

kostas.stoupas@capital.gr