Έχει να γίνει της Γροιλανδίας

Του Άγη Βερούτη

Οι εξελίξεις στο θέμα της Γροιλανδίας είναι καταιγιστικές. 

Αν έχω καταλάβει καλά, μετά τις δηλώσεις του προέδρου Τραμπ ότι οι ΗΠΑ επιθυμούν να προσαρτήσουν την Γροιλανδία, οι αντιδράσεις της Δανίας (η Γροιλανδία είναι εντός της κυριαρχίας της) ήταν σφοδρές από αυτήν και από επτά ακόμα ευρωπαϊκές χώρες-μέλη του ΝΑΤΟ. 

Ο Τραμπ απείλησε να απαντήσει με δασμούς σε όσους έφεραν αντίρρηση στην πρόθεση του, ενώ ευρωπαίοι ηγέτες (Μελόνι, Ιταλία) προειδοποίησαν ότι σε περίπτωση διάλυσης του ΝΑΤΟ λόγω θέματος Γροιλανδίας θα επαναξιολογηθούν και όλες οι βάσεις των ΗΠΑ στην υπόλοιπη Ευρώπη. Ακούστηκε επίσης ότι εξεταζόταν και η πιθανότητα να αποσυρθούν οι ευρωπαϊκές χώρες μέλη του ΝΑΤΟ και από αμερικανικά assets όπως ομόλογα Αμερικανικού Δημοσίου (οι ευρωπαίοι κρατούν $8 τρισεκατομμύρια δολάρια από αυτά) καθώς και μετοχές αμερικανικών εταιρειών.

Οι θερμοκρασίες ανέβηκαν και ο Τραμπ προέτρεψε τις ευρωπαϊκές χώρες να μην τολμήσουν να συνεχίσουν σε αυτή την κατεύθυνση, ενώ στο βάθος διαφαίνεται η προοπτική να παραχωρήσει η Δανία κάποιες βάσεις στις ΗΠΑ στις οποίες θα ασκεί και κυριαρχία η Αμερική (κάπως όπως το Γκουαντάναμο), ενώ πολίτες της αυτόνομης περιοχής της Γροιλανδίας εξέφρασαν τον αποτροπιασμό τους που η Δανία παζαρεύει την κυριαρχία τους με τις ΗΠΑ χωρίς να τους ρωτά!

Την ίδια στιγμή η Ρωσία, έναντι των διηπειρωτικών βαλλιστικών πυρηνικών όπλων της οποίας υποτίθεται ότι θα υπεραμύνονται οι βάσεις των ΗΠΑ στην Γροιλανδία, εξέφρασε την ουδετερότητα της και την αποδοχή της μετάβασης της κυριαρχίας της Γροιλανδίας στις ΗΠΑ. 

Ταυτόχρονα όσο συζητάμε για τη Γροιλανδία οι δυνάμεις του κακού στο Ιράν πνίγουν στο αίμα τους πολίτες που προσπαθούν να ξεφορτωθούν το καθεστώς των ισλαμιστών, ενώ εισάγονται ακραία τρομοκρατικά στοιχεία από όλες τις τζιχαντιστικές οργανώσεις σε άλλες χώρες, που υποστήριζε το θεοκρατικό καθεστώς του Ιράν, σκοτώνοντας απλούς πολίτες. 

Επίσης στη βόρεια Συρία οι ισλαμιστικές δυνάμεις του σημερινού ηγέτη της που προέρχεται από τον ISIS, επανέκτησαν περιοχές που είχαν τον έλεγχο οι Κούρδοι, και απελευθέρωσαν χιλιάδες τζιχαντιστές που είχαν φυλακίσει οι Κουρδικές δυνάμεις στο πλαίσιο του πολέμου εναντίον του ISIS υπό την στήριξη των ΗΠΑ στο παρελθόν. Οι περιοχές αυτές χάθηκαν με στήριξη του συριακού ισλαμιστικού στρατού από την Τουρκία, ενώ το Ισραήλ αδυνατεί να εμπλακεί σε τόσο βαθιές επιχειρήσεις, και ενώ οι ΗΠΑ χτύπησαν ισλαμιστικούς στόχους που πρόσφατα σκότωσαν Αμερικανούς στρατιώτες στην περιοχή. 

Η πιθανή επέκταση των αμερικανικών βάσεων στην Γροιλανδία ακόμα και αν η κυριαρχία τους παραμείνει στην ίδια την αυτόνομη Γροιλανδία, δεν λύνει τα προβλήματα που εμφανίστηκαν όσο οι ΗΠΑ και η Ευρώπη ασχολούνταν με το τι και αν θα γίνει στη Γροιλανδία.

Ενώ ως τώρα με τον έναν ή τον άλλο τρόπο ΗΠΑ και Ευρωπαϊκή Ένωση εμοιαζαν να έχουν βρει ένα ρυθμό συνεργασίας και σταθερότητας στις σχέσεις τους, ο τζόκερ της Γροιλανδίας απειλεί να ανατρέψει τις δρομολογήσεις ανάμεσα στις δύο πλευρές, και να εκτροχιάσει τις προσπάθειες της αμερικανικής ηγεσίας να βγει από τον κλοιό της εσωστρέφειας και των ελλειμματικών προϋπολογισμών. 

Γενικά όλα τα παραπάνω εισάγουν ένα νέο παράγοντα ρίσκου που είναι αναπόφευκτο να επηρεάσει τις εμπορικές και αμυντικές σχέσεις από τις δύο πλευρές του Ατλαντικού.

Τα χέρια τους τρίβουν όσοι έχουν να κερδίσουν από αυτό τον εκτροχιασμό. 

Το τι τελικά θα γίνει με την Γροιλανδία μοιάζει να έχει δευτερεύουσα σημασία. Αυτό που ίσως έχει μεγαλύτερη σημασία είναι αν οι συνεχείς ανατροπές στην παγκόσμια σκηνή θα επηρεάσουν τις παγκόσμιες τιμές ομολόγων και θα εκτροχιάσουν τις εμπορικές ροές ανάμεσα σε Ευρώπη και ΗΠΑ. 

Μια τέτοια εξέλιξη θα ήταν προβληματική για την Ελλάδα που οφείλει να ισορροπήσει ανάμεσα στην ευρωπαϊκή της οικογένεια (κάποιοι λιγότερο κοντινοί μας από άλλους) και την διαχρονική συμμαχία με τις ΗΠΑ. 

Από την άλλη πλευρά, η Τουρκία βλέπει αναμπουμπούλα και χώνεται όπως πάντα, προσπαθώντας να ανατρέψει την αποτρεπτική ενίσχυση της Ελλάδας και του Ισραήλ δια της τριμερούς συμμαχίας των με την Κύπρο, δημιουργώντας τα γνωστά προσκόμματα στο Αιγαίο.

Η Κίνα επιμένει σε ανακοινώσεις ότι η Ταϊβάν είναι αναπόσπαστο μέρος της, ενώ οι Ταϊβανέζοι οχυρώνονται απειλώντας να τινάξουν στον αέρα την παγκόσμια εφοδιαστική αλυσίδα των μικροεπεξεργαστών, σε περίπτωση που τους επιτεθεί η Κίνα, στέλνοντας τον πλανήτη πίσω στα μέσα του 20ου αιώνα.

Ο Καναδός πρωθυπουργός μιλάει για μια νέα εποχή ρεαλισμού στο διεθνές δίκαιο, και λέει ότι η νοσταλγία για το παρελθόν δεν αποτελεί στρατηγική, ενώ η εμπιστοσύνη ανάμεσα σε παραδοσιακούς συμμάχους και εταίρους ολοένα και φθίνει. 

Είμαστε μια ωραία ατμόσφαιρα δηλαδή. 

agissilaos@gmail.com