Η άσκηση πολιτικής ως μηχανικό σύστημα

Του Άγη Βερούτη

Ο Κυρανάκης είναι ένας απλός πολιτικός της σειράς, αν εξαιρέσουμε το ότι σε δέκα μήνες έχει βάλει μπροστά την αντικατάσταση όλων των σιδηροτροχιών της γραμμής Αθήνα-Θεσσαλονίκη που τρέχει από τη ΜΕΤΚΑ εντός προθεσμιών, και το καλοκαίρι ολόκληρος ο άξονας θα λειτουργεί με 100% σηματοδότηση, 100% τηλεδιοίκηση (ήδη είναι στο 80%) και 100% ETCS που είναι το σύστημα αυτόματου φρεναρίσματος των τρένων. Επίσης αν εξαιρέσουμε ότι όλα τα τρένα έχουν πλέον δορυφορική σύνδεση παρακολούθησης (με κάμερα) της διαδρομής και συνεχή γεωγραφική παρακολούθηση GPS, αν εξαιρέσουμε ότι περνάνε πλέον ψυχογραφική αξιολόγηση όλοι οι μηχανοδηγοί και οι κρίσιμοι για την ασφάλεια υπάλληλοι του δικτύου, αν εξαιρέσουμε ότι έχει πάρει προσωπικά το θέμα του εκσυγχρονισμού του ελληνικού σιδηροδρόμου και χάρη στην παρέμβαση του Μητσοτάκη διασφαλίζει €420 εκατομμύρια επενδύσεις στα ελληνικά τρένα και την ασφάλειά τους από την ιταλική κυβέρνηση μέσω της θυγατρικής τους, της Hellenic Trains, και μερικά άλλα ακόμα. 

Αν εξαιρέσουμε επίσης το γεγονός ότι στην προηγούμενη θέση του ως υφυπουργός, δουλεύοντας 16 ώρες την ημέρα, για ενάμιση χρόνο, έφτασε το Κτηματολόγιο από το 15% στο 90% όπου και έχει κολλήσει από τότε που έφυγε πριν σχεδόν ένα χρόνο. Τότε ναι. Αν εξαιρέσουμε τα παραπάνω είναι ένας πολιτικός της σειράς. 

Αν ΔΕΝ τα εξαιρέσουμε όλα αυτά όμως, τότε προκύπτει μια διαφορετική εικόνα! 

Η εικόνα του τί θα μπορούσε να πετύχει ένας απλός πολιτικός, αν δούλευε με σύστημα!

Παρότι δεν μπορώ να ορκιστώ αν οι προκάτοχοι του λούφαραν, αν ήταν καθημερινά στην πυρόσβεση μικρών και μεσαίων περιστατικών της καθημερινότητας, αν ασχολούνταν περισσότερο με τις κοινωνικές εκδηλώσεις και την ψηφοθηρία ή το κυνήγι κάποιου άλλου πράγματος παρά με τον εκσυγχρονισμό του σιδηρόδρομου (εντάξει, σ’ αυτό ξέρουμε την απάντηση), ή αν κάτι άλλο τους απασχολούσε σε προσωπικό επίπεδο, τότε είμαι βέβαιος ότι αν η μισή κυβέρνηση (τι λέω, το ένα τέταρτο) εάν δούλευε εξίσου αποτελεσματικά με αυτό τον χριστιανό, η Ελλάδα θα είχε αλλάξει αιώνα. 

Στην προχθεσινή συνέντευξή του στην εκπομπή Press Talk, λειτούργησε ως παράδειγμα συνεκτικού πολιτικού λόγου. Με απλά λόγια ήξερε για τι θέμα μιλούσε, είχε κάνει τη μελέτη του και μπορούσε να εξηγήσει τις ενέργειες του υπουργείου του με απλές κουβέντες που να μπορεί καθένας μας να καταλάβει. 

Παρουσίασε ένα ολοκληρωμένο μοντέλο παρέμβασης στον ελληνικό σιδηρόδρομο. Ένα μοντέλο που στηρίζεται στη λογική αλληλουχία στόχων, εργαλείων και ελέγχου αποτελέσματος.

Μια επένδυση των €420 εκατ. ευρώ στην ασφάλεια του σιδηροδρομικού δικτύου αποκτά σημασία σε αυτό το πλαίσιο. Ο Υπουργός περιέγραψε τον σιδηρόδρομο ως ένα ενιαίο σύστημα λειτουργίας, όπου κάθε τεχνολογικό υποσύστημα υπηρετεί έναν σαφή επιχειρησιακό σκοπό. Η ασφάλεια παράγεται από τη συνδυαστική λειτουργία όλων αυτών των επιμέρους υποσυστημάτων, του τροχαίου υλικού, της σηματοδότησης, της τηλεδιοίκησης και των επικοινωνιών, της συντήρησης. Όταν αυτά ευθυγραμμίζονται, το αποτέλεσμα γίνεται σταθερό και ελέγξιμο.

Η τεχνολογία είναι το δομικό στοιχείο λειτουργίας. Σε αυτό το κάδρο, το ETCS αναλαμβάνει τον ρόλο του κεντρικού μηχανισμού ελέγχου, ρυθμίζοντας ταχύτητες και σήματα με αυτοματοποιημένες παρεμβάσεις. Το GSM-R εξασφαλίζει ενιαία και αδιάλειπτη επικοινωνία. Τα κέντρα τηλεδιοίκησης συγκεντρώνουν δεδομένα και επιτρέπουν άμεσες αποφάσεις. Η αλληλουχία είναι καθαρή: πληροφορία, έλεγχος, παρέμβαση, αποτροπή ατυχημάτων. 

Η διοίκηση αποκτά μηχανισμούς πιστοποίησης προόδου. Η αλυσίδα αποφάσεων κλείνει χωρίς κενά.

Ο Υπουργός ανέδειξε και μια κρίσιμη λεπτομέρεια: η ασφάλεια στον σιδηρόδρομο δεν είναι ένα γεγονός που κάποιος στοχεύει, αλλά είναι συνεχής διαδικασία. Παράγεται καθημερινά από τη σωστή λειτουργία των συστημάτων και από την στρατιωτική πειθαρχία στις διαδικασίες. Αυτή η προσέγγιση μετατοπίζει τη συζήτηση των σιδηροδρόμων από τη διαχείριση κρίσεων στη διαρκή πρόληψη. Αν δεν ήξερα ότι είναι νομικός, θα έλεγα ότι είναι μηχανικός ή τουλάχιστον σκέφτεται ως μηχανικός. 

Υπάρχει και η διάσταση της εμπιστοσύνης. Ο σιδηρόδρομος αποτελεί για τους πολίτες δείκτη κρατικής αξιοπιστίας. Όταν λειτουργεί με συνέπεια, επαναφέρει τη σχέση εμπιστοσύνης μεταξύ κοινωνίας και υποδομών. Η έμφαση δόθηκε στο αποτέλεσμα που βιώνει ο επιβάτης: προβλεψιμότητα, ασφάλεια, κανονικότητα.

Το οικονομικό αποτύπωμα ενός λειτουργικού σιδηροδρομικού δικτύου ακολουθεί. Οι αξιόπιστες σιδηροδρομικές μεταφορές μειώνουν το κόστος logistics και ενισχύουν τη διασύνδεση των επιβατών και των εμπορευμάτων με τα ευρωπαϊκά δίκτυα. Η μετατόπιση φορτίων προς τον σιδηρόδρομο βελτιώνει την ανταγωνιστικότητα της χώρας και υποστηρίζει περιβαλλοντικούς στόχους της κοινωνίας.

Η συνέντευξη ξεχώρισε γιατί απέφυγε τη ρητορική γενικολογία. Παρουσιάστηκε γνώση των τεχνικών παραμέτρων και σαφής εικόνα της υλοποίησης. Η πολιτική αφήγηση στηρίχθηκε σε λειτουργικές σχέσεις αιτίου-αποτελέσματος. 

Σε αυτό το σημείο φαίνεται και η ποιότητα της πολιτικής δουλειάς. Ο Κυρανάκης λειτουργεί με τη λογική του project manager ενός μεγάλου συστήματος. Θέτει στόχους, επιλέγει εργαλεία, ορίζει δείκτες προόδου. Η πολιτική αποκτά τεχνική πειθαρχία. 

Ο ελληνικός σιδηρόδρομος εισέρχεται έτσι σε μια φάση όπου η κανονικότητα δεν θα είναι πια σύνθημα, αλλά αποτέλεσμα. Η επιτυχία αυτής της προσπάθειας θα μετρηθεί στη διάρκεια και στη συνέπεια εφαρμογής. Αν η καθημερινή λειτουργία επιβεβαιώσει το μοντέλο που παρουσιάστηκε, τότε θα έχει διαμορφωθεί ένα ισχυρό προηγούμενο άσκησης πολιτικής με όρους "συστήματος".

Εκεί ακριβώς κρίνεται η διαφορά ανάμεσα στην εξαγγελία και στην πράξη.

Παρακαλώ, άλλους πέντε τέτοιους, μπορούμε να έχουμε;

ΥΓ. Μου έβγαλε ένα βιντεάκι το γιουτιούμπ όπου ο Κυρανάκης στη Βουλή απάντησε στην ταλαντούχα κ. Πέρκα, όταν εκείνη σε κάτι σχολίασε για "την αγαπημένη σας Hellenic Train". Τότε της εξήγησε ότι εκείνη η ίδια ως Γενική Γραμματέας Μεταφορών, επί κυβερνήσεως ΣΥΡΙΖΑ-ΑΝΕΛ-Μεγαλοοικονόμου-Παπακώστα, είχε υπογράψει την σύμβαση πώλησης του ΟΣΕ στους Ιταλικούς Σιδηροδρόμους για €45 εκατομμύρια ευρώ. Αρχικά σκεφτόμουν το σημερινό μου σημείωμα να είναι για αυτό το περιστατικό, για να χαλαρώσουμε λίγο το κλίμα, αλλά τελικά άλλαξα γνώμη.

agissilaos@gmail.com