Ψηφιοποίηση φορολογίας: Οι νέες προκλήσεις για φορολογουμένους και επαγγελματίες

Του Σπύρου Λιαπίκου

Η φορολογική διοίκηση στην Ελλάδα εισέρχεται σε μια νέα, πιο ώριμη φάση ψηφιακού μετασχηματισμού, η οποία δεν περιορίζεται πλέον στην απλή ηλεκτρονική υποβολή δηλώσεων, αλλά επεκτείνεται στη συνεχή παρακολούθηση συναλλαγών, εισοδημάτων και περιουσιακών μεταβολών. Οι εξελίξεις αυτές επηρεάζουν άμεσα τόσο τους φορολογουμένους όσο και τους λογιστές – φοροτεχνικούς, οι οποίοι καλούνται να προσαρμοστούν σε ένα αυστηρότερο και περισσότερο αυτοματοποιημένο περιβάλλον συμμόρφωσης.

1. Από τη δήλωση στον προληπτικό έλεγχο

Η κεντρική φιλοσοφία της σύγχρονης φορολογικής πολιτικής μετατοπίζεται από τον εκ των υστέρων έλεγχο στην προληπτική διασταύρωση δεδομένων. Μέσω της αξιοποίησης πληροφοριών που αντλούνται από:

• την πλατφόρμα myDATA,

• τα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής,

• τις δηλώσεις πληροφοριακού χαρακτήρα (μισθώματα, αμοιβές τρίτων, παροχές),

• τα στοιχεία τραπεζικών συναλλαγών,

η φορολογική διοίκηση αποκτά τη δυνατότητα να σχηματίζει σχεδόν σε πραγματικό χρόνο φορολογικό προφίλ για κάθε φυσικό ή νομικό πρόσωπο.

Αυτό έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του περιθωρίου λαθών ή παραλείψεων, αλλά και την αύξηση της ευθύνης για την ορθή και έγκαιρη απεικόνιση των οικονομικών δεδομένων.

2. Η σημασία της ορθής απεικόνισης εισοδημάτων και δαπανών

Ιδιαίτερη βαρύτητα αποκτά πλέον η συνέπεια μεταξύ δηλωθέντων εισοδημάτων, τεκμηρίων και πραγματικής καταναλωτικής συμπεριφοράς. Η υποχρεωτική χρήση ηλεκτρονικών συναλλαγών, σε συνδυασμό με την εκτεταμένη συλλογή στοιχείων δαπανών, οδηγεί σε πιο συχνές διασταυρώσεις που αφορούν:

• κάλυψη τεκμηρίων διαβίωσης,

• απόκτηση περιουσιακών στοιχείων,

• αποταμιευτική ή επενδυτική δραστηριότητα.

Στο νέο αυτό πλαίσιο, η τεκμηρίωση της προέλευσης κεφαλαίων και η ορθή ταξινόμηση εισοδημάτων καθίστανται κρίσιμες, ιδίως για ελεύθερους επαγγελματίες και φορολογουμένους με πολλαπλές πηγές εισοδήματος.

3. Ο ρόλος του myDATA στη φορολογική συμμόρφωση

Η εφαρμογή του myDATA δεν αποτελεί πλέον μια απλή υποχρέωση διαβίβασης παραστατικών, αλλά λειτουργεί ως βασικό εργαλείο ελέγχου της φορολογικής συνέπειας. Οι αποκλίσεις μεταξύ:

• λογιστικών βιβλίων,

• δηλώσεων ΦΠΑ,

• και δεδομένων που έχουν διαβιβαστεί στην πλατφόρμα,

εντοπίζονται ταχύτερα και οδηγούν σε προσκλήσεις συμμόρφωσης ή ελέγχους.

Για τον λόγο αυτό, η σωστή παραμετροποίηση των λογιστικών συστημάτων, η συστηματική συμφωνία δεδομένων και η συνεχής παρακολούθηση των αποκλίσεων αποτελούν πλέον αναγκαία προϋπόθεση ορθής φορολογικής διαχείρισης.

4. Νέες ευθύνες και αυξημένος ρόλος των φοροτεχνικών

Σε αυτό το περιβάλλον, ο ρόλος του φοροτεχνικού μεταβάλλεται ουσιαστικά. Από διαχειριστής δηλώσεων μετατρέπεται σε:

• σύμβουλο φορολογικής συμμόρφωσης,

• ελεγκτή ορθότητας δεδομένων,

• και διαμεσολαβητή μεταξύ φορολογούμενου και ψηφιακής διοίκησης.

Η συνεχής επιμόρφωση, η κατανόηση των ψηφιακών εργαλείων και η προληπτική καθοδήγηση των πελατών αποτελούν πλέον βασικά στοιχεία της επαγγελματικής πρακτικής.

5. Συμπεράσματα

Η ψηφιοποίηση της φορολογίας στην Ελλάδα δεν συνιστά απλώς τεχνολογική εξέλιξη, αλλά δομική αλλαγή στη φορολογική σχέση κράτους και πολίτη. Η αυξημένη διαφάνεια και οι αυτοματοποιημένες διασταυρώσεις δημιουργούν ένα περιβάλλον μεγαλύτερης ασφάλειας για τα δημόσια έσοδα, αλλά ταυτόχρονα απαιτούν υψηλότερο επίπεδο προσοχής και οργάνωσης από τους φορολογουμένους.

Η έγκαιρη προσαρμογή στις νέες συνθήκες και η αξιοποίηση της φορολογικής τεχνογνωσίας αποτελούν το κλειδί για τη μείωση κινδύνων και την ομαλή συμμόρφωση στο νέο φορολογικό τοπίο.

*Ο Σπύρος Λιαπίκος είναι Partner, Head of Accounting, Andersen Tax, Greece