Sustainability & ESG: Ανασκόπηση 2025 και Τάσεις για το 2026

Του Μιχάλη Σπανού

Το 2025 αποτέλεσε χρονιά ωρίμανσης και ταυτόχρονα στρατηγικής αναπροσαρμογής για το Sustainability και το ESG σε παγκόσμιο επίπεδο. Η συζήτηση μετατοπίστηκε από τη γενική δέσμευση και την επικοινωνία προς τη μετρήσιμη απόδοση, τη διαχείριση κινδύνων και τη δημιουργία μακροπρόθεσμης αξίας. Θέματα όπως η κλιματική ανθεκτικότητα, η βιοποικιλότητα και το ανθρώπινο κεφάλαιο απέκτησαν αυξημένο βάρος, ενώ οι αγορές κεφαλαίου υιοθέτησαν αυστηρότερα κριτήρια ESG. Η μετάβαση από το "ESG as a narrative" στο "ESG as performance" έγινε πλέον απτή πραγματικότητα. Σε αυτό το περιβάλλον αυξημένων απαιτήσεων και ωρίμανσης της αγοράς, η εμπειρία και η πρακτική γνώση καθίστανται κρίσιμες. 

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το 2025 ήταν έτος εφαρμογής. Η οδηγία CSRD και τα European Sustainability Reporting Standards (ESRS) πέρασαν από τη θεωρία στην πράξη, δημιουργώντας σημαντικές απαιτήσεις συμμόρφωσης για χιλιάδες επιχειρήσεις. Παράλληλα, η Ευρωπαϊκή Ταξινομία άρχισε να επηρεάζει ουσιαστικά επενδυτικές και χρηματοδοτικές αποφάσεις, ενώ το πλαίσιο για την οδηγία CSDDD έστειλε ξεκάθαρο μήνυμα ότι η εταιρική ευθύνη εκτείνεται πλέον σε ολόκληρη την εφοδιαστική αλυσίδα.

Στην Ελλάδα, οι εξελίξεις αυτές λειτούργησαν ως επιταχυντής. Οι μεγάλες και εισηγμένες εταιρείες επένδυσαν σε εταιρική διακυβέρνηση, συστήματα δεδομένων και εσωτερικές διαδικασίες, ενώ αυξήθηκε σημαντικά η ζήτηση για στρατηγικές βιωσιμότητας με πραγματικό επιχειρηματικό αντίκτυπο και πλάνο δράσεων. Ταυτόχρονα, αναδείχθηκαν προκλήσεις που σχετίζονται με την οργανωτική ετοιμότητα, τη διαθεσιμότητα εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού και την βαθύτερη κατανόηση της διπλής ουσιαστικότητας.

Κοιτώντας προς το 2026, οι βασικές τάσεις στο Sustainability και το ESG αναμένεται να κινηθούν σε τρεις αλληλένδετους άξονες: εμβάθυνση, ενοποίηση και απόδοση. Παγκοσμίως, η εστίαση θα μετατοπιστεί από το περιεχόμενο του report στο πως η βιώσιμη ανάπτυξη βοηθά στην ανθεκτικότητα, στην ανταγωνιστικότητα και στη δημιουργία αξίας. Η σύγκλιση των διεθνών προτύπων αναφοράς θα ενισχυθεί περαιτέρω, με μεγαλύτερη διαλειτουργικότητα μεταξύ IFRS/ISSB, ευρωπαϊκών και τοπικών πλαισίων, ενώ τα σχέδια μετάβασης θα αποτελέσουν βασικό εργαλείο στρατηγικού σχεδιασμού και αξιολόγησης από επενδυτές και χρηματοπιστωτικά ιδρύματα. Παράλληλα, η προσαρμογή στην κλιματική αλλαγή και η διαχείριση φυσικών κινδύνων (συμπεριλαμβανομένων των υδάτινων πόρων) θα αποκτήσουν ισότιμη σημασία με τη μείωση εκπομπών.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το 2026 διαμορφώνεται ως χρονιά ποιοτικής αξιολόγησης. Οι εποπτικές αρχές και οι αγορές θα εστιάσουν στη συνέπεια, τη συγκρισιμότητα και την αξιοπιστία των ESG δεδομένων, αυξάνοντας τον έλεγχο και τον κίνδυνο greenwashing, ειδικά μετά τα πρώτα χρόνια εφαρμογής των CSRD/ESRS και την επίδραση των Omnibus I & II. Η ψηφιοποίηση των ESG πληροφοριών και η αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης για reporting, ανάλυση σεναρίων και διαχείριση κινδύνων αναμένεται να περάσουν από πιλοτικές εφαρμογές σε πιο δομημένες πρακτικές.

Για την Ελλάδα, το 2026 αναδεικνύεται ως κομβικό έτος διαφοροποίησης. Οι επιχειρήσεις που θα ενσωματώσουν το ESG στον πυρήνα της επιχειρηματικής τους στρατηγικής θα αποκτήσουν σαφές ανταγωνιστικό πλεονέκτημα σε χρηματοδότηση, διαχείριση κινδύνων και εταιρική φήμη. Η σταδιακή ενσωμάτωση της βιωσιμότητας σε ΜμΕ, εφοδιαστικές αλυσίδες και δημόσιους οργανισμούς θα καθορίσει τον βαθμό ωρίμανσης της ελληνικής αγοράς. Σε αυτό το περιβάλλον αυξημένης πολυπλοκότητας και κανονιστικών απαιτήσεων, η ανάγκη για αξιόπιστους στρατηγικούς εταίρους καθίσταται κρίσιμη. 

*Διευθύνων Σύμβουλος, Global Sustain