Η Ελλάδα επενδύει σε τεχνολογία - Αλλά όχι εκεί που έχει αποτέλεσμα

Του Γιώργου Λουτριανάκη

Τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα μιλάει περισσότερο από ποτέ για επενδύσεις στην τεχνολογία. Ταμείο Ανάκαμψης, ΕΣΠΑ, ψηφιακά έργα, μετασχηματισμός επιχειρήσεων. Στα χαρτιά, όλα δείχνουν ότι επιτέλους πήραμε το μήνυμα. Στην πράξη όμως, αν ξύσει κανείς λίγο την επιφάνεια, φαίνεται ένα γνώριμο μοτίβο: επενδύουμε, αλλά όχι απαραίτητα εκεί που έχει αποτέλεσμα.

Δεν είναι θέμα χρημάτων. Χρήματα υπάρχουν. Το ζήτημα είναι πού πηγαίνουν και με ποια λογική.

Αν μιλήσεις με επιχειρήσεις που συμμετείχαν σε προγράμματα ψηφιακής αναβάθμισης, θα ακούσεις συχνά την ίδια ιστορία. Έργα που σχεδιάστηκαν για να "πιάσουν τα κριτήρια", όχι για να αλλάξουν τον τρόπο λειτουργίας. Λύσεις που αγοράστηκαν γιατί ήταν επιλέξιμες, όχι γιατί ήταν απαραίτητες. Πλατφόρμες που υλοποιήθηκαν, αλλά ποτέ δεν ενσωματώθηκαν στην καθημερινότητα.

Το αποτέλεσμα είναι ένας παράξενος ψηφιακός πληθωρισμός: πολλά συστήματα, λίγη πραγματική αλλαγή.

Η τεχνολογία έχει αξία μόνο όταν ακουμπάει την παραγωγικότητα. Όταν μειώνει χρόνο, λάθη, κόστος. Όταν επιτρέπει σε ανθρώπους να κάνουν καλύτερα τη δουλειά τους, όχι απλώς να ακολουθούν άλλη μία διαδικασία. Κι όμως, πολλές ελληνικές επενδύσεις στην τεχνολογία μοιάζουν να αγνοούν αυτό το απλό κριτήριο.

Βλέπω επιχειρήσεις να αποκτούν "σύγχρονα" συστήματα, αλλά να συνεχίζουν να δουλεύουν με excel στο παρασκήνιο. Βλέπω οργανισμούς να εγκαθιστούν λογισμικό χωρίς να αλλάζουν ρόλους, ευθύνες ή KPI. Η τεχνολογία μπαίνει, αλλά ο οργανισμός μένει ίδιος.

Κάπου εκεί χάνεται και το ROI, το οποίο υποτίθεται ότι ήταν ο λόγος της επένδυσης. Γιατί το ROI δεν προκύπτει από την αγορά τεχνολογίας. Προκύπτει από τη χρήση της.

Το πρόβλημα γίνεται ακόμα πιο έντονο όταν μιλάμε για δημόσιους πόρους. Όταν η τεχνολογία αντιμετωπίζεται ως "έργο προς υλοποίηση" και όχι ως εργαλείο αλλαγής, καταλήγουμε με λύσεις που λειτουργούν τυπικά, αλλά δεν αγγίζουν την ουσία. Το σύστημα δουλεύει, αλλά ο πολίτης δεν νιώθει τη διαφορά. Η επιχείρηση συμμορφώνεται, αλλά δεν βελτιώνεται.

Και εδώ έρχεται η μεγάλη χαμένη ευκαιρία. Η Ελλάδα θα μπορούσε να χρησιμοποιήσει αυτές τις επενδύσεις για να λύσει διαχρονικά προβλήματα: χαμηλή παραγωγικότητα, κατακερματισμένες διαδικασίες, εξάρτηση από ανθρώπους-κλειδιά, έλλειψη δεδομένων για αποφάσεις. Αντί γι’ αυτό, συχνά αναπαράγουμε τα ίδια προβλήματα σε ψηφιακή μορφή.

Δεν χρειάζεται άλλη μία πλατφόρμα. Χρειάζεται ξεκάθαρη απάντηση στο "γιατί". Γιατί κάνουμε αυτή την επένδυση; Ποιο πρόβλημα λύνει; Ποιον χρόνο γλιτώνει; Ποιο κόστος μειώνει; Αν δεν μπορούμε να απαντήσουμε σε αυτά, τότε απλώς ξοδεύουμε χρήματα με σύγχρονο λεξιλόγιο.

Η τεχνολογία από μόνη της δεν μετασχηματίζει. Είναι ενισχυτής. Αν την εφαρμόσεις σε ένα αναποτελεσματικό σύστημα, θα γίνει απλώς ένας ακριβός τρόπος να συνεχίσεις να δουλεύεις όπως πριν.

Και ίσως αυτό είναι το δύσκολο μάθημα που δεν έχουμε ακόμα αποδεχτεί: η πραγματική επένδυση δεν είναι στην τεχνολογία, αλλά στην απόφαση να αλλάξουμε τον τρόπο που δουλεύουμε.

*Ο Γιώργος Λουτριανάκης είναι στέλεχος εταιρείας τεχνολογίας