Πληθωρισμός: Τα λάθη της Fed είναι οι ευκαιρίες των επενδυτών

Του Χρήστου Αλωνιστιώτη

Ο Ιανουάριος του 2022 έχει ξεκινήσει με μεγάλες διακυμάνσεις με αποτέλεσμα οι επενδυτές να είναι νευρικοί καθώς βλέπουν ότι το λεγόμενο January effect φέτος δεν ίσχυσε. Η περασμένη εβδομάδα μάλιστα, είχε τρεις από τις μεγαλύτερες ενδοημερήσιες μεταβολές που έχουν συμβεί τα τελευταία 12 χρόνια. 

Πληθωρισμός – Οι κεντρικές τράπεζες τον αντιμετωπίζουν με τρόμο

Ο βασικός λόγος ανησυχίας των επενδυτών είναι ο πληθωρισμός ο οποίος εδώ και ένα χρόνο παραμένει σε υψηλά επίπεδα σπάζοντας ρεκόρ πολλών δεκαετιών. Οι κεντρικές τράπεζες γνωρίζοντας το πρόβλημα, είχαν αρχίσει να προετοιμάζουν τις αγορές για μια "ζώνη άνεσης". Πρώτη κίνηση από τη Fed, σχεδόν 10 μήνες πριν, όταν και σε δηλώσεις του ο Powell, είχε πει ότι "υπό τις παρούσες συνθήκες, ο πληθωρισμός μπορεί χωρίς πρόβλημα να κινηθεί και πάνω από τοn στόχο του 2,0%".

Στη συνέχεια προστέθηκε και η λέξη "μεταβατικός" (transitionary). Όμως, όσο οι μήνες περνούσαν και ο πληθωρισμός συνέχιζε να ανεβαίνει, οι κεντρικές τράπεζες ξεκίνησαν να αισθάνονται τις πολιτικές πιέσεις για την καταπολέμηση του πληθωρισμού, οπότε θυμήθηκαν τον έναν από τους δυο βασικούς τους ρόλους: αυτόν της διατήρησης των τιμών. 

Το αποτέλεσμα ήταν η Fed, να έχει μείνει πίσω από την καμπύλη και ως εκ τούτου ξεκίνησε, η κάπως βίαιη, αλλαγή της ρητορικής της με αποτέλεσμα, μετά και από την τελευταία συνεδρίαση της Fed στις 26 Ιανουαρίου, οι αγορές να προεξοφλούν τουλάχιστον πέντε αυξήσεις επιτοκίων, ενώ πολλές επενδυτικές τράπεζες έχουν δημοσιεύσει αναλύσεις με έξι ή ακόμα και επτά αυξήσεις επιτοκίων.

Για να κατανοήσουμε τις συνθήκες που θα μας απασχολήσουν στο μέλλον πρέπει να εξετάσουμε τον πιο βασικό παράγοντα: για ποιο λόγο ο πληθωρισμός έχει αυξηθεί σε αυτά τα επίπεδα;

1. Η πανδημία οδήγησε σε πλήρη αποσυντονισμό της εφοδιαστικής αλυσίδας με αποτέλεσμα τα μεταφορικά κόστη να αυξηθούν και επιπρόσθετα οι ελλείψεις αγαθών να αυξήσουν επίσης τις τιμές. Κλασικό παράδειγμα προσφοράς και ζήτησης. 

2. Η πιεστική ανάγκη των κυβερνήσεων να περάσουν γρήγορα στην "πράσινη" ενέργεια οδήγησε σε κατακόρυφη αύξηση των "κακών" πηγών ενέργειας, ενώ και τα άλλα εμπορεύματα σημείωσαν μεγάλη άνοδο. 

3. Η πανδημία και τα lockdowns, οδήγησαν σε έκτακτες πληρωμές επιδομάτων προς τους καταναλωτές, με αποτέλεσμα η ζήτηση να αυξηθεί κατακόρυφα και να προκαλέσει άνοδο των τιμών. 

Υπάρχει και ένας τέταρτος λόγος που αφορά στις τεράστιες ποσότητες χρήματος που εκτυπώθηκαν από τον Μάρτιο του 2020, αλλά αυτό κατά την άποψη μου δεν έχει κανένα ρόλο στην άνοδο του πληθωρισμού, όπως δεν είχε και από το 2008 που ξεκίνησε αυτή η διαδικασία. Τα κεφάλαια αυτά βρήκαν διέξοδο στις αγορές και όχι στην οικονομία. Υπήρξε πληθωρισμός των financial assets και όχι της πραγματικής οικονομίας, ούτε και αυτή η διαδικασία θα μπορούσε να οδηγήσει σε τόσο υψηλό πληθωρισμό. Ισχυρή απόδειξη σε αυτό που ισχυρίζομαι είναι η πλήρης αδιαφορία του χρυσού. 

Η Fed λοιπόν, ύστερα από ισχυρές πολιτικές πιέσεις καλείται να δώσει λύση στον υψηλό πληθωρισμό. Εδώ όμως υπάρχει ένα σοβαρό πρόβλημα: ο τρέχον πληθωρισμός προκαλείται από παράγοντες που είναι εκτός των δυνατοτήτων της Fed. Να το θέσω με ένα παράδειγμα: αν η Fed αυξήσει τα επιτόκια ακόμα και στο 1,0% για παράδειγμα, τι θα γίνει; θα καταφέρουν τα πλοία που περιμένουν μήνες έξω από το Los Angeles να πιάσουν λιμάνι και ως δια μαγείας να λυθεί το βασικότερο πρόβλημα; Μάλλον όχι. 

Η ανάλυση του πληθωρισμού στις ΗΠΑ, δείχνει ότι ποσοστό το οποίο προσεγγίζει το 50% στην άνοδο του πληθωρισμού οφείλεται στο πετρέλαιο και στις πωλήσεις αυτοκινήτων (καινούριων και μεταχειρισμένων). 

Τι μπορεί να μας επιφυλάσσει το μέλλον για τις αγορές και τη Fed

Κατά την εκτίμησή μου, τους επόμενους μήνες, ο πληθωρισμός θα είναι σε σημαντικά χαμηλότερα επίπεδα. Προσωπικά πιστεύω ότι θα βρεθεί στην περιοχή του 3% με πτωτική τάση. 

Η Fed είναι πλέον υπερβολικά αυστηρή με τον πληθωρισμό και οι πέντε αυξήσεις επιτοκίων που ήδη προεξοφλούνται, αναμένεται να αποτελέσουν μια σημαντική παράμετρο που τους επόμενους μήνες θα μπορούσε να αλλάξει πλήρως το κλίμα και να οδηγήσει σε ράλι τις μετοχές. 

Αυτή τη στιγμή έχουμε μια εμφανή μείωση της ζήτησης, μια εμφανή κάμψη στις τιμές αρκετών εμπορευμάτων και μια πτώση του κόστους στις μεταφορές που αγγίζει ακόμα και το 70%. Είναι δεδομένο ότι ο πληθωρισμός θα προκαλέσει θετική έκπληξη κάποια στιγμή στους επόμενους μήνες.

Επιπρόσθετα, η αμερικανική οικονομία βρίσκεται σε μια φάση θεαματικής μείωσης της ανάπτυξης με την πραγματική ανάπτυξη το τέταρτο τρίμηνο να είναι 1,9% (το υπόλοιπο 4,0% αφορούσε αποθέματα). Η Fed ισχυρίζεται ότι θα γίνει επιθετική με τον πληθωρισμό την ώρα που τον Μάρτιο η Αμερική θα μπορούσε να βρίσκεται στο χείλος μιας ύφεσης με μηδενική ανάπτυξη για παράδειγμα. 

Η Fed, υπό την ηγεσία του Powell, φημίζεται για τις άστοχες προβλέψεις της και για τις λανθασμένες πολιτικές που ακολουθούν αυτή την αστοχία. Στο ξεκίνημα του 2022, ο S&P 500 βρέθηκε να σημειώνει απώλειες που έφτασαν και το 11,40%. 

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Factset, τα τελευταία 40 χρόνια, η μέση πτώση των μετοχών πριν από την πρώτη αύξηση επιτοκίων είναι 12%. Όσο σχεδόν και φέτος. Ο τρόμος των αγορών, δεν προέρχεται από την αύξηση των επιτοκίων η οποία πρακτικά είναι μια επιβεβαίωση της οικονομικής ανάπτυξης, αλλά από τον φόβο για την ταχύτητα αυτών των αυξήσεων. 

Πλέον με τις εκτιμώμενες αυξήσεις να έχουν φτάσει τις επτά όπως προανέφερα, οι αγορές θεωρώ ότι θα αρχίσουν να προεξοφλούν λιγότερες αυξήσεις και αλλαγή στάσης από τη Fed. Όταν αυτό θα συμβεί και επίσημα, οι επενδυτές θα έχουν μείνει αρκετά πίσω. Οι επενδυτές πρέπει να κοιτάζουν μπροστά από τις εξελίξεις. Αυτό σημαίνει ότι αγοράζοντας μετοχές όταν αυτές καταγράφουν απώλειες μεγαλύτερες από 10%, τα κέρδη 12 μήνες μετά είναι κατά μέσο όρο 30%. Μην ξεχνάμε ότι οι αγορές έχουν τη δύναμη να αλλάξουν γρηγορότερα τις ενέργειες της Fed.

Ας κοιτάξουμε λοιπόν μπροστά από τη Fed για να αποκτήσουμε πλεονέκτημα έχοντας κατά νου ότι μακροπρόθεσμα οι επενδύσεις είναι μηχανισμός δημιουργίας πλούτου. 

* Ο κ. Χρήστος Αλωνιστιώτης είναι Senior Portfolio Manager – XSpot Wealth