Η βοήθεια του κοινού

Του Λέανδρου Ρακιντζή

Στις πολιτικού ενδιαφέροντος δημοσκοπήσεις τίθενται διάφορα ερωτήματα, που πολλές φορές οι απαντήσεις σε αυτά είναι πιο σημαντικές από την απάντηση στο βασικό ερώτημα, που είναι για την πρόθεση ψήφου εάν διεξάγονταν τώρα εκλογές, γιατί η απάντηση στη πρόθεση ψήφου θυμίζει την άρια la donna e mobile (φτερό στον άνεμο), αλλά από τις υπόλοιπες απαντήσεις οι επαΐοντες δημοσκόποι μπορούν να βγάλουν χρήσιμα συμπεράσματα για την τάση του εκλογικού σώματος σε βάθος χρόνου, με στατιστικό όμως λάθος και την εξυπακουόμενη επιφύλαξη του απροόπτου συμβάντος.

Φυσικά υπάρχουν και οι πιο αξιόπιστες μυστικές δημοσκοπήσεις, που τις διενεργούνται σε τακτική βάση για λογαριασμό των μεγάλων πολιτικών κομμάτων βάση των οποίων αυτά προσαρμόζουν την τακτική τους και λαμβάνουν κρίσιμες πολιτικές αποφάσεις, αλλά δεν δημοσιοποιούνται επίσημα και είναι προς τιμή των εταιρειών δημοσκοπήσεων ότι  δεν διαρρέουν.

Σαφώς περισσότερο έγκυρες και με πολύ μεγάλο αριθμό συμμετεχόντων είναι οι εκλογές για την ανάδειξη αρχηγού πολιτικού κόμματος, όχι μόνο ως προς τον αριθμό των κατά τεκμήριο οπαδών, που μπορεί να υποδηλώνει αυξητική τάση της πολιτικής επιρροής συγκεκριμένου πολιτικού κόμματος, αλλά κυρίως ως προς το από ποιο χώρο και σε ποιο ποσοστό προέρχεται η αύξηση των ψηφοφόρων και με ποια κριτήρια επέλεξαν τον συγκεκριμένο ως αρχηγό τους, που δείχνει την μελλοντική κατεύθυνση του κόμματος, αλλά και συγκριτικά  με τους άλλους υποψηφίους και τους αρχηγούς συγγενών κομμάτων ως προς την καταλληλότητα.

Εξάλλου για πολλούς συμπολίτες μας οι με πολιτικό αποτύπωμα δημοσκοπήσεις ικανοποιούν τις ψυχολογικές τους ανάγκες και την ανασφάλεια τους για την δυναμικότητα του κόμματος τους, τους δίνουν ελπίδες για  ευοίωνες προοπτικές και κυρίως αποτελούν ένα ενδιαφέρον θέμα συζητήσεων στα καφενεία, ενώ για τους πολιτικούς αποτελούν εργαλείο όχι μόνο για την εκλογική τους τακτική, αλλά και για την ανταπόκριση του κοινού στα πολιτικά τους προγράμματα και εξαγγελίες, που έτσι μπορούν να τα προσαρμόζουν ανάλογα, με ιδιαίτερη προσοχή όμως για να μην υποπίπτουν στην παγίδα του λαϊκισμού.

Επειδή όμως μετά το αποτελέσματα πολλών  εκλογών, αρκετές δημοσκοπήσεις έπεσαν έξω στις προβλέψεις τους  πέραν του στατικού λάθους,  δεν πρέπει επαφιέμεθα μόνο  στις προβλέψεις, γιατί εξαρτώνται από τις  εντυπώσεις της στιγμής, αλλά πρέπει να αναμένουμε τα αποτελέσματα της εκάστοτε κάλπης, που είναι τα μόνα που μετράνε ουσιαστικά.

Κατά τη γνώμη μου, πιο χρήσιμες είναι οι μετρήσεις της κοινής γνώμης για άλλα ζωτικά ζητήματα που απασχολούν περισσότερο την κοινωνία, όπως η ανησυχία του κοινού για την πανδημία (68%), που συνδέεται άμεσα  με τους εμβολιασμούς και το αντιεμβολιαστικό κίνημα και την ακρίβεια (65%), που και αυτό συνδέεται διεθνώς με τα περιοριστικά μέτρα λόγω πανδημίας, τον περιορισμό των οικονομικών δραστηριοτήτων και τα προβλήματα  στην τροφοδοτική αλυσίδα με τον περιορισμό της προσφοράς. Η σωστή αξιολόγηση των απαντήσεων στα σχετικά ερωτήματα θα βοηθούσε στην λήψη με κοινή συναίνεση όλων των πολιτικών δυνάμεων μέτρων και όχι στην αντιπολιτευτική εκμετάλλευση με πρόσκαιρα πολιτικά κέρδη.

Εκείνο που μου έκανε εντύπωση είναι ότι η έρευνα της Kapa Research της 6-9-2021 για τον βαθμό εμπιστοσύνης των πολιτών στους  θεσμούς κατέγραψε για την Δικαιοσύνη ποσοστό 15% και οι αρμόδιοι, που είναι η κυβέρνηση, το Υπουργείο Δικαιοσύνης, η ηγεσία των δικαστηρίων,  οι δικαστικές ενώσεις δεν αντέδρασαν, ούτε έδειξαν εμφανώς με λήψη συντόνων και αποτελεσματικών μέτρων και όχι θεωρητικών διακηρύξεων, προσπάθεια  να επανακτήσουν την εμπιστοσύνη των πολιτών, που στην έρευνα του καθηγητή Ε. Πανά το 2009 ήταν 65%.

Προσωπικά ούτε δημοσκόπος είμαι ούτε μπορώ να επεξεργαστώ στοιχεία δημοσκοπήσεων, με αποτέλεσμα να διατηρώ εύλογες απορίες για κάποια ζητήματα, που υπερβαίνουν τις πνευματικές μου ικανότητες και για την διατύπωση και λύση αυτών ζητώ τη βοήθεια του κοινού.

* Ο κ. Λέανδρος Τ. Ρακιντζής είναι Αρεοπαγίτης ε.τ.