Συνεχης ενημερωση

    Παρασκευή, 03-Δεκ-2021 00:03

    Το valse hesitation (διστακτικό) των τροποποιήσεων του Π.Κ.

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Λέανδρου Ρακιντζή 

    Ο όρος κώδικας ή κώδιξ είναι δάνειο από το λατινικό Codex, αναφέρετο αρχικά σε συλλογή νομοθεσίας ήδη όμως αναφέρεται σε πολλά πεδία, αλλά κατά τη νομική αναφορά σημαίνει συλλογή νομοθεσίας στον ίδιο κλάδο δικαίου.

    Οι κώδικες ρυθμίζουν συνολικά έναν κλάδο δικαίου για αυτό πρέπει να έχουν εσωτερική συνοχή και συγκρότηση, ψηφίζονται από τη Βουλή κατά την ειδική διαδικασία των κωδίκων σαν σύνολο χωρίς συζήτηση κατά άρθρο και χωρίς τροπολογίες σε μία μόνο συνεδρίαση.

    Με την ίδρυση του ελληνικού κράτους θεσπίσθηκε το 1834 ο Ποινικός Νόμος και η Ποινική Δικονομία, κατά αντιγραφή των αντιστοίχων Βαυαρικών νόμων, που λειτούργησαν ικανοποιητικά μέχρι το 1950, οπότε αντικαταστάθηκαν από τους Ποινικό Κώδικα και Κώδικα Ποινικής Δικονομίας, που ήταν άρτιοι νόμοι και με τις εκάστοτε τροπολογίες και προσθήκες λόγω αλλαγής των συνθηκών προσέφεραν πολύτιμο έργο στην καταστολή και πρόληψη του εγκλήματος. Επειδή οι κώδικες αυτοί χρειάζονταν κάποιο εκσυγχρονισμό  ανατέθηκε πριν δεκαπενταετία περίπου σε δύο νομοπαρασκευαστικές επιτροπές να καταρτίσουν νέους κώδικες. Οι επιτροπές αυτές αφού άλλαξαν πολλές φορές σύνθεση παρέδωσαν τα νέα κείμενα των κωδίκων την άνοιξη του 2019 και μετά δημόσια διαβούλευση και σύμφωνα με δηλώσεις του κ. Κοντονή με πολιτική παρέμβαση σε αυτά, ψηφίσθηκαν εσπευσμένα ως τελευταία κυβερνητική πράξη της προηγούμενης κυβέρνησης πριν τη διάλυση της Βουλής μόνο από τους κυβερνητικούς βουλευτές με προφανείς ευνοϊκές διατάξεις για συγκεκριμένα πρόσωπα και αδικήματα, αλλά με ανθρωποκεντρικό υπέρ του κατηγορούμενου προσανατολισμό και όχι με κύριο σκοπό τη με την επιβολή της ποινής ειδική και γενική πρόληψη των εγκλημάτων.

    Πριν αλλά και αμέσως μετά την ψήφιση των ποινικών κωδίκων πολλοί είχαμε διατυπώσει την άποψη, ότι πρόκειται για θεωρητικά υπέροχους νόμους, δημοκρατικούς και φιλελευθέρους που δίνει ευκαιρίες στους παραβάτες, προσφέρει εναλλακτικές κοινωφελείς ποινές κλπ, ενώ στην πράξη, όπως αποδείχθηκε, είναι ατυχείς, μη λειτουργικοί, μη αποτελεσματικοί και άστοχοι νόμοι, που διέλυσαν ό,τι είχε απομείνει στο νομικό οπλοστάσιο για τη διασφάλιση της έννομης τάξης μετά τις ευεργετικές διατάξεις του ν. Παρασκευόπουλου. Πρόσφατο παράδειγμα από την εφαρμογή των ισχυουσών διατάξεων ιδίως των χορηγούμενων υποχρεωτικά ελαφρυντικών περιστάσεων η καταδίκη του νεαρού ράπερ, που χωρίς αιτία τραυμάτισε βαρύτατα με μαχαίρι ντελιβερά, σε 28 μήνες φυλάκιση με τριετή αναστολή, που ασφαλώς δεν θα αποτρέψει ως γενική πρόληψη στην τέλεση από άλλους αδίκων πράξεων, δεδομένου ότι οι με αναστολή καταδίκες διατηρούνται σε περίπτωση νέας καταδίκης, που και αυτή θα ανασταλεί. 

    Σαφώς η κυβέρνηση της ΝΔ θα έπρεπε ακούγοντας κάποιες εισηγήσεις  να καταργήσει αμέσως με νόμο τους νέους ποινικούς κώδικες, οι οποίοι όμως ως ηπιότεροι ποινικοί νόμοι θα ίσχυαν για τις ήδη τελεσθείσες πράξεις, και να επαναφέρει τους παλιούς ποινικούς κώδικες, οι οποίοι θα εκσυγχρονίζονται με τη νόμιμη διαδικασία με γνώμονα την προστασία της έννομης τάξης και όχι με σκοπούς πολιτικούς.

    Αντί αυτού ο κ. Υπουργός Δικαιοσύνης επέλεξε τη μετά μέγιστου δισταγμού και χωρίς τόλμη σταδιακή εισαγωγή τροποποιήσεων των ποινικών κωδίκων για τη ρύθμιση των εκάστοτε προβλημάτων κατόπιν εισηγήσεων νομοπαρασκευαστικών επιτροπών συγκροτούμενων με σχεδόν από τα ίδια πρόσωπα. Οι νέοι Π. Κ.(ν.4619/2019) και Κ. Π.Δ.( ν.4620/2019) ισχύουν από 1-6-2019. Με την Π. Ν. Π./27-6-2019 και της "Διορθώσεις σφαλμάτων"/16-7-2019 ανεστάλησαν επί αόριστο οι διατάξεις περί της μετατροπής της φυλάκισης που δεν υπερβαίνει τα τρία έτη σε κοινωφελή εργασία(αρθ.104ΑΠ.Κ.) με αποτέλεσμα ,εφόσον δεν προβλέπεται η μετατροπή των ποινών φυλάκισης σε χρηματική, τα δικαστήρια να αναστέλλουν όλες τις μέχρι τρία έτη ποινές φυλάκισης .Με τους ν.4623/2019 και 4637/2019 επήλθαν κάποιες τροποποιήσεις και στους δυο κώδικες με αυστηρότερες ποινές για κάποια αδικήματα κυρίως διαφθοράς κατά απαίτηση της GRECO.Τέλος με το ν.4855/21.11.2021 θεσπισθήκαν αυστηρότερες κυρώσεις για κάποια αδικήματα ιδιαίτερα για την διασπορά ψευδών ειδήσεων και για την υφ’όρο απόλυση, το οποίο ορίσθηκε για την ισόβιο κάθειρξη στα 18 έτη, που μπορεί να αποτρέψει τους ευκαιριακούς και όχι τους επαγγελματίες δολοφόνους... Πρέπει να σημειωθεί ότι οι αυστηρότερες διατάξεις ισχύουν μόνο για τα μετά τη θέσπιση τους αδικήματα. 

    Φυσικά οι τροποποιήσεις των ποινικών κωδίκων θα συνεχιστούν, γιατί απομένουν πάρα πολλά σοβαρά ζητήματα και καταστάσεις, όπως η βραδύτητα για την απονομή της δικαιοσύνης, που πρέπει να ρυθμισθούν έγκαιρα και όχι καθυστερημένα προς αποφυγή δυσάρεστων συνεπειών, αλλά φοβάμαι ότι αυτό θα γίνεται μετά μέγιστου δισταγμού και συγκράτηση (εξ ου και ο τίτλος του άρθρου)  σταδιακά υπό την πίεση των γεγονότων και της κοινής γνώμης. Η τακτική όμως της συνεχούς και μάλιστα περιστασιακά τροποποίησης των κωδίκων είναι μη λειτουργική, γιατί έτσι χάνεται η εσωτερική συνοχή της νομοθεσίας και οι ρυθμίσεις καταστάσεων για μεγάλο χρονικό διάστημα , που εξασφαλίζει ασφάλεια δικαίου και επιδιώκεται με την νομοθέτηση δια των κωδίκων.

    * Ο κ. Λέανδρος Τ. Ρακιντζής είναι Αρεοπαγίτης ε.τ.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ