Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 20-Ιουλ-2021 11:18

    Η κλιματική αλλαγή ως ευκαιρία για πρόοδο

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Της Κατερίνας Ρόγγα 

    Η κλιματική αλλαγή αποτελεί μια από τις προκλήσεις που θα απασχολήσουν τον πλανήτη μας τα επόμενα χρόνια σε πάρα πολύ μεγάλο βαθμό, καθώς είναι ο βασικός παράγοντας που καθορίζει τη βιωσιμότητά του. Στο πλαίσιο αυτό, οι χώρες, προκειμένου να προστατέψουν την οικονομία και την κοινωνία, σχεδιάζουν μια σειρά κοινών νομοθεσιών (Κλιματικός Νόμος) και πολιτικών αντιμετώπισης και προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή ως συγκεκριμενοποίηση των δράσεων τους, μετά την κοινή Πράσινη Συμφωνία του Παρισιού.

    Η επιτυχής διαχείριση της κλιματικής αλλαγής, απαιτεί τον έγκαιρο προσδιορισμό, εκτίμηση της επίπτωσης και εφαρμογή ενός ολιστικού πλαισίου διαχείρισης των κινδύνων που τη διέπουν. Οι κίνδυνοι αυτοί υπάγονται σε δύο βασικές κατηγορίες: στους φυσικούς κινδύνους (physical risks) και στους κινδύνους μετάβασης (transitional risks).Η πρώτη κατηγορία κινδύνων απαιτεί μια σειρά ενεργειών που η νομοθεσία καλείται να προβλέψει ώστε να μειωθεί η έντασή τους και τελικά η οποιαδήποτε έκβαση της επίπτωσης ενός κλιματικού φαινομένου, θέτοντας συγκεκριμένα όρια και απαγορεύσεις ειδικά προσαρμοσμένες ανά κλάδο δραστηριότητας (π.χ. νομοθετικό πλαίσιο αδειοδοτήσεων σε παράκτιες περιοχές, όρια εκπομπής αερίων ανά κλάδο κτλ.).

    Στην περίπτωση των ρίσκων μετάβασης, οι επιπτώσεις μπορούν να αποτραπούν εντελώς, εάν προβλεφθούν σωστά και σχεδιαστούν τα κατάλληλα μέτρα και πολιτικές, μετατρέποντας τα ρίσκα μετάβασης σε παράλληλες ευκαιρίες για την επόμενη ημέρα (π.χ. ενναλακτικές πηγές ενέργειας στις μεταφορές όπως το υδρογόνο, εναλλακτικά σενάρια εισαγωγών τροφίμων / ανάπτυξη εναλλακτικών τροφίμων, νομοθετικές ρυθμίσεις που δίνουν την ευκαιρία νέων καινοτόμων μοντέλων λειτουργίας στις επιχειρήσεις μέσω κινήτρων και φορολογικών ελαφρύνσεων). Στο πλαίσιο αυτό, ο νέος κλιματικός νόμος καλείται να είναι αρωγός και το εφαλτήριο για τη διαμόρφωση των επόμενων ενεργειών υλοποίησης των δράσεων που απαιτούνται ώστε να ανταποκριθεί ο κάθε τομέας στις προκλήσεις/κινδύνους και ευκαιρίες που παρουσιάζονται για αυτόν ανάλογα με τη σημαντικότητα της επίπτωσης ανά κλάδο.

    Ο νέος κλιματικός νόμος (και οι σχετικές με αυτόν πολιτικές)έχει ένα ιδιαίτερα καινοτόμο στοιχείο, το οποίο τον διαφοροποιεί σε σχέση με οποιαδήποτε άλλη νομοθεσία: καλείται να προσδιορίσει δράσεις για το άτομο σε παράλληλους ρόλους που ενδέχεται να έχει:
    - Σε ατομικό επίπεδο σχετικά με τη λήψη μέτρων για το σήμερα αλλά και για τις επόμενες γενιές.
    - Ως μέρος ενός κοινωνικού συνόλου και για τη βελτίωση της κοινωνίας.
    - Ως εργαζόμενος ή /  και ιδιοκτήτης μιας επιχείρησης.
    - Ως νομοθέτης και ως παράγοντας διαμόρφωσης του ρυθμιστικού πλαισίου.
    - Ως μέρος πολιτειακών φορέων και μηχανισμών που έχουν δεσμευτεί με την ευθύνη υλοποίησης των δράσεων για την κλιματική αλλαγή.
    Άρα οποιαδήποτε μοντέλο εφαρμογής καλείται να έχει ολιστικό χαρακτήρα και συμμετοχική προσέγγιση ώστε να διασφαλίζει παράλληλα ότι όλοι οι άξονες δράσης ευθυγραμμίζονται σε μια κοινή κατεύθυνση και ότι όλοι οι σχετικοί στόχοι που καλείται ένα άτομο να εφαρμόσει δεν είναι αλληλοσυγκρουόμενοι. 

    Για τη μετάβαση από τη νομοθεσία της κλιματικής αλλαγής στην επιτυχή υλοποίηση για κάθε κλάδο / τομέα επιχειρησιακής δραστηριότητας, απαιτείται ένα νέο μοντέλο συμμετοχικής διακυβέρνησης, το οποίο χρειάζεται να διασφαλίζει ότι:

    - Υπάρχει σαφήνεια (clarity) των στόχων(συγκεκριμένοι, μετρήσιμοι, υλοποιήσιμοι, ρεαλιστικοί, επιμερισμένοι σε συγκεκριμένα χρονικά διαστήματα – S.M.A.R.T) που καλείται να εφαρμόσει ο κάθε τομέας καθώς και των ευκαιριών (opportunities) που δημιουργούνται για αυτόν είτε θεσμικά είτε μέσω της καινοτομίας καθώς και των κινήτρων (χρηματοδοτήσεις, φορολογικές ελαφρύνσεις, πλαίσιο συνεργασιών κτλ.) που θα δοθούν ώστε να μετατραπούν οι προκλήσεις σε ευκαιρίες. Οι επιχειρήσεις και ο κάθε κλάδος, θα πρέπει να έχει ξεκάθαρες απαντήσεις στο "What’s in it for me” ώστε να μπορούν να αποφασίσουν το δικό τους πλαίσιο δράσης και χάρτη πορείας (roadmap).

    -    Η μέτρηση της επίτευξης του κάθε στόχου, βασίζεται σε πραγματικά στοιχεία ώστε να είναι ακριβή και έγκυρα, κάτι το οποίο είναι παράλληλα και μια μεγάλη ευκαιρία να συνδυαστούν με την επιστήμη της ανάλυσης δεδομένων που βρίσκεται αυτή τη στιγμή σε ανάπτυξη (dataanalytics) και την αυτοματοποιημένη παρακολούθησή τους ώστε να εντοπίζονται εγκαίρως πιθανές περιοχές προς βελτίωση.

    - Δημιουργούνται και επιβραβεύονται συνέργειες ανά τομέα και κλάδο δραστηριότητας (communitiesofpractice) για την ανταλλαγή γνώσεων, καθώς και συνεργασία στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών και μοντέλων παραγωγής ώστε να διασφαλίζεται ευελιξία (agility) στην αντιμετώπιση των συνθηκών που προκύπτουν. Δεν είναι στόχος του ενός, αλλά κοινός στόχος όλων.

    - Υφίσταται πρόγραμμα επιμόρφωσης / εκπαίδευσης και ενέργειες ευαισθητοποίησης για την κλιματική αλλαγή ώστε να δημιουργηθεί κοινό πλαίσιο κατανόησης και κουλτούρα αλλαγής.

    - Καθιερώνεται ενιαίο πρότυπο καθοδήγησης, αναφοράς, μέτρησης και αξιολόγησης ενεργειών και της αποτελεσματικότητάς τους.

    - Δημιουργείται οικοσύστημα λύσεων για την κλιματική αλλαγή που συνδέονται με δράσεις στρατηγικού μετασχηματισμού των επιχειρήσεων και νεοφυείς εταιρείες καθώς είναι ευκαιρία, μέσα από την καινοτομία, να δημιουργηθούν νέα βιώσιμα μοντέλα που θα οδηγήσουν σε μια πράσινη κοινωνία.

    - Σχεδιασμός νομοθεσιών με τη χρήση της συμπεριφορικής επιστήμης (behaviouralinsights), ώστε να προβλέπονται και να σχεδιάζονται παρεμβάσεις λαμβάνοντας υπόψη τον τρόπο σκέψης και συμπεριφοράς των πολιτών και των επιχειρήσεων.

    Η διαχείριση της κλιματικής αλλαγής, δεν είναι μια απλή λήψη μέτρων ως μέρος ενός νομοθετικού κειμένου και δεν θα πρέπει να μεταφραστεί ως η απλή εφαρμογή ενός νόμου. Χρειάζεται να γίνει κατανοητό ότι είναι ευθύνη όλων των ατόμων, κλάδων, οργανισμών καθιστώντας τους μέρος της λύσης και υιοθετώντας συγκεκριμένες ενέργειες. Οι ενέργειες αυτές με τη σειρά τους θα αναπτύξουν νέες τεχνολογίες και δραστηριότητες οι οποίες θα αποτελέσουν νέες πηγές εσόδων και αντικείμενα δράσεων για τις επόμενες γενιές καθώς θα απαιτούν νέα προσόντα και γνώσεις. Ακριβώς αυτή η διεργασία είναι που οδηγεί στην πρόοδο. Η κλιματική αλλαγή δεν είναι ένας κίνδυνος, αλλά μια ευκαιρία για πρόοδο.

    * H κα Κατερίνα Ρόγγα είναι Principal risk advisory της Deloitte 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ