Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 18-Μαϊ-2021 00:04

    Η πράσινη μετάβαση ως ευκαιρία για ένα νέο αναπτυξιακό μοντέλο: Ο ρόλος του υδρογόνου

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Αιμίλιου Μελή 

    Οι τεχνολογίες υδρογόνου μπορούν να αποτελέσουν την αφετηρία εφαρμογής ενός νέου "πράσινου" αναπτυξιακού μοντέλου, βασισμένου στην καινοτομία και την επιχειρηματικότητα. 

    Η στρατηγική της Ευρωπαϊκής Ένωσης για κλιματική ουδετερότητα θέτει ως στόχο μείωση των εκπομπών το 2050 κατά 95% από τα επίπεδα του 1990. Αυτή η "κλιματική ουδετερότητα" θα πρέπει να εδράζεται σε ένα "οικοσύστημα" που διέπει το σύνολο της παραγωγικής αλυσίδας, βασιζόμενο σε καινοτόμες τεχνολογίες και τεχνογνωσία σε επίπεδο παραγωγής και αποθήκευσης, στην ανάπτυξη εναλλακτικών καυσίμων, αλλά και σε μεταστροφή της κουλτούρας κατανάλωσης. 

    Προς την κατεύθυνση των παραπάνω στόχων, το Εθνικό Σχέδιο για την Ενέργεια και το Κλίμα και η Μακροχρόνια Στρατηγική για το 2050 υιοθετούν συγκεκριμένες δράσεις και θέτουν απαιτητικούς στόχους για το σύνολο του ενεργειακού μείγματος. Οι στόχοι αυτοί ενισχύονται σημαντικά από το πλέγμα επιδοτήσεων του Εθνικού Σχεδίου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για δράσεις Πράσινης Μετάβασης. Πρόκειται για απευθείας χρηματοδότηση με κεφάλαια ύψους 6 δισ. ευρώ και εκτιμώμενη  κινητοποίηση άνω των 10 δισ. ευρώ. Εδώ στοχεύονται, μεταξύ άλλων, έργα υποδομών και μεγάλων διασυνδέσεων, αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας και δέσμευσης CO2, ηλεκτροκίνησης και ενεργειακής αποδοτικότητας. 

    Βρισκόμαστε, συνεπώς, σε ένα κομβικό σημείο, όπου δημιουργείται μια αναπτυξιακή ευκαιρία για τη χώρα ώστε να πρωταγωνιστήσει στην υιοθέτηση καινοτόμων τεχνολογιών και ενός νέου παραγωγικού μοντέλου με μακροπρόθεσμο όφελος για την οικονομία της, αντί της κατανομής κεφαλαίων σε δραστηριότητες των οποίων η μακροβιότητα είναι από αναπτυξιακή άποψη πιο περιορισμένη.

    Η Ευρωπαϊκή Ένωση έχει θέσει το υδρογόνο ως έναν από τους κύριους πυλώνες της ενεργειακής και περιβαλλοντικής της πολιτικής, δίνοντας προτεραιότητα στην ανάπτυξη ανανεώσιμου υδρογόνου μέσω ηλεκτρόλυσης με τη χρήση αιολικής και ηλιακής ενέργειας (πράσινο υδρογόνο). Ωστόσο, σε τουλάχιστον μεσοπρόθεσμο ορίζοντα, αναγνωρίζει την ανάγκη τεχνολογιών χαμηλού ανθρακικού αποτυπώματος, για τις οποίες το φυσικό αέριο ως μεταβατικό καύσιμο καθώς και το σύνολο των υποδομών του θα συνεχίσουν να έχουν κομβικό ρόλο. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι το μπλε υδρογόνο, για την παραγωγή του οποίου χρησιμοποιείται φυσικό αέριο, με τις εκπομπές άνθρακα όμως να δεσμεύονται για αποθήκευση ή για επαναχρησιμοποίηση.

    Το υδρογόνο μπορεί να έχει εφαρμογή –συμπληρωματικά με τις μπαταρίες– στην ηλεκτροπαραγωγή και τις μεταφορές, τη βιομηχανία, αλλά και σε εμπορικές και οικιακές χρήσεις. Σε μεσοπρόθεσμο επίπεδο, η χρήση τεχνολογιών ανανεώσιμου υδρογόνου ή υδρογόνου με χαμηλό ανθρακικό αποτύπωμα θα πρέπει να αντιμετωπίσει τόσο την έλλειψη ανταγωνιστικότητας με τις υφιστάμενες μεθόδους παραγωγής όσο και το γεγονός ότι οι υφιστάμενες υποδομές δεν επιτρέπουν τη χρήση του σε ευρεία κλίμακα.

    Μακροπρόθεσμα, το υδρογόνο μπορεί να συμβάλει στην εξισορρόπηση του συστήματος ηλεκτρικής ενέργειας και να χρησιμοποιηθεί για βραχυπρόθεσμη ή περιοδική αποθήκευση, ενώ η ανάπτυξη νέων τεχνολογιών, συνθετικών καυσίμων που προέρχονται από υδρογόνο και οι μεγάλης κλίμακας υποδομές θα μπορούσαν να επιτρέψουν την ευρεία διείσδυσή του σε ένα φάσμα σημαντικών τομέων της οικονομίας, όπως μεταξύ άλλων η αεροπλοΐα, η ναυτιλία, οι οδικές μεταφορές, η διύλιση, η παραγωγή χάλυβα και οι εφαρμογές θέρμανσης.

    Για να έχει ουσιαστική συμβολή το υδρογόνο στην κλιματική ουδετερότητα, θα πρέπει να επιτύχει μεγάλης κλίμακας παραγωγή. 

    Η Ευρωπαïκή Ένωση αντιλαμβάνεται ότι γι’ αυτό απαιτούνται πολύ μεγάλες επενδύσεις, ένα ευνοϊκό ρυθμιστικό πλαίσιο και συνεχής έρευνα και καινοτομία. Οι ευρωπαϊκές πολιτικές εστιάζουν στην κατάρτιση ρυθμιστικού πλαισίου για τη λειτουργία της αγοράς του, αλλά εξίσου σημαντικό είναι και το κατάλληλο πλαίσιο χρηματοδότησης και παροχής κινήτρων σε όλη την εφοδιαστική αλυσίδα. Εκτός από τις τεχνολογικές καινοτομίες και τα υπόλοιπα κόστη, η τιμή του CO2 που θα διαμορφωθεί θα έχει επίσης καθοριστικό ρόλο στην ανταγωνιστικότητά του υδρογόνου. 

    Σύμφωνα με αρχικές εκτιμήσεις της Ε.Ε., οι συνολικές επενδύσεις σε υδρογόνο μπορούν να αγγίξουν έως και το μισό τρισ. ευρώ έως το 2050, δημιουργώντας απασχόληση 1 εκατ. ανθρώπων. Εκατοντάδες πιλοτικά έργα βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη σε διάφορες χώρες, ενώ και στην Ελλάδα, στο πλαίσιο της πλήρους απολιγνιτοποίησης, έχουν παρουσιαστεί ορισμένες σημαντικές πρωτοβουλίες ώστε να ενταχθεί η χώρα σε αυτό το "πράσινο οικοσύστημα". Ωστόσο, θα πρέπει να διευρυνθούν και να εντατικοποιηθούν τέτοιες προσπάθειες, ενισχύοντας άμεσα την υλοποίηση επενδύσεων με υψηλή προστιθέμενη αξία, προσελκύοντας ανθρώπινο δυναμικό υψηλών δεξιοτήτων και ενδυναμώνοντας παράλληλα την επιχειρηματικότητα και ειδικά τους νεοφυείς οργανισμούς. Σκοπός είναι να αναπτυχθεί εγχώρια ένα μοντέλο που ενισχύει την ανταγωνιστικότητα και την παραγωγικότητα της χώρας και, κατ’ επέκταση, τη θέση της εντός της Ε.Ε., θεωρώντας την πράσινη μετάβαση ως έννοια ταυτόσημη με την ανάπτυξη, που έχει όμως ως προϋπόθεση την κλιματική ουδετερότητα.

    * O κ. Αιμίλιος Μελής, είναι Partner, Strategy Consulting Leader, της PwC Greece.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ