Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 11-Δεκ-2019 00:04

    Αναξιοκρατία: Η πληγή που μας αρέσει

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    του Κωνσταντίνου Δούβλη, Ph.D.*

    O πρώην πρωθυπουργός Κώστας Σημίτης είχε ρωτηθεί σε μια συνέντευξη που παραχώρησε σε Γερμανικό μέσο "αν πιστεύει ότι θα εκλείψει ποτέ το πελατειακό κράτος στην Ελλάδα".

    Απάντησε ξέρα "όχι".

    Όταν ο δημοσιογράφος επανήλθε και ρώτησε "γιατί", ο πρώην πρωθυπουργός απάντησε με αφοπλιστική ειλικρίνεια: "Διότι μας αρέσει". Ανεξαρτήτως της άποψης που μπορεί να έχει κάποιος για τον πρώην πρωθυπουργό, κανείς δε μπορεί να διαφωνήσει με την παρατήρηση. Μας αρέσει!

    Δεν απαιτούνται περίπλοκες αναλύσεις ούτε βαθυστόχαστες αναμοχλεύσεις θεωριών. Καμία πτυχή της κοινωνικής πραγματικότητας δε μπορεί να μακροημερεύσει αν δεν απολαμβάνει της κοινωνικής αποδοχής. Αυτός είναι και ο λόγος που πάρα τις διακηρύξεις δε μπορούν να αλλάξουν πολλά πράγματα.

    Αυτός είναι ο λόγος που καλές προθέσεις και πραγματική πολιτική βούληση όπως αυτή του πρωθυπουργού, δεν μπορούν να αποτρέψουν αστοχίες και λάθη που θολώνουν το μεταρρυθμιστικό μήνυμα που θέλει να περάσει.

    Διότι πέραν του πρωθυπουργικού γραφείου, οι πολιτικοί μηχανισμοί αλλά και οι κοινωνικοί αυτοματισμοί, έχουν τις δικές τους παγιωμένες προσεγγίσεις.

    Σκοπός του άρθρου είναι να καταγραφούν κάποιες θέσεις και ίσως να προταθούν κάποιες πιθανές λύσεις για το σύνθετο αυτό φαινόμενο που μαστίζει τη χώρα από ιδρύσεως του ελληνικού κράτους.

    Μακριά από μένα οι ψευδαισθήσεις ότι έχω "όλες τις λύσεις". Δε πάσχω από μεγαλοϊδεατισμό.. Μακριά από μένα επίσης οι ισοπεδωτικοί συμψηφισμοί. Το να κουνάει το δάχτυλο στη κυβέρνηση ο παρακμιακός Σύριζα που έδρασε ως οδοστρωτήρας και αναμόχλευσε πάθη και αδυναμίες όσο ποτέ κανείς, είναι γελοίο. Όσο γελοίο θα ήταν να ασκεί κριτική ένας δολοφόνος σ έναν παραβάτη του κώδικα οδικής κυκλοφορίας…

    Ας αρχίσουμε από βασικές παραδοχές.

    Η έννοια της συναλλαγής είναι αναπόσπαστο κομμάτι της ανθρώπινης συμπεριφοράς. Όλη μας η ζωή είναι ένα διαρκές "δούναι και λαβείν". Σε όλους τους τομείς. Σε όλα τα επίπεδα. Και σε όλων των ειδών τις σχέσεις. Ανιδιοτελής προσφορά δεν υπήρχε και δεν θα υπάρξει ποτέ. Πάντα όλοι μας περιμένουμε κάποιου είδους αντάλλαγμα, το οποίο φυσικά δεν είναι αναγκαστικά υλικής μορφής.

    Είναι στην ανθρώπινη φύση αλλά και κομμάτι της στοιχειώδους κοινωνικής αυτοσυντήρησης. Ακόμα και ο ερωτευμένος περιμένει ανταπόδοση. Όσο και αν μας αρέσει να ντύνουμε με ρομαντικό μανδύα την κάθε μας κίνηση, προκειμένου να εξωραΐζουμε τις προθέσεις και εν τέλει, όλη μας την ύπαρξη αναζητώντας ηθική υπεροχή….

    Πώς λοιπόν θα μπορούσε η πολιτική ζωή, η κατ εξοχήν μήτρα της συναλλαγής, να είναι έκτος κανόνα; Δεν υπάρχει χώρα στον πλανήτη αυτόν, ακόμα και οι πιο προηγμένες, που να είναι άτρωτες απέναντι στη μάστιγα της συναλλαγής και του ρουσφετιού. Ποια είναι η διαφορά που ξεχωρίζει τις προηγμένες από τις υπανάπτυκτες χώρες;

    Ότι οι πρώτες έχουν συνείδηση της εγγενούς στην ανθρώπινη φύση παθογένειας και την αντιμετωπίζουν. Κοιτάζουν στον καθρέφτη, κάνουν αυτοκριτική και παρεμβαίνουν προς την πλευρά της υγιούς κοινωνικής πρακτικής. Άλλωστε, τι είναι ο ανθρώπινος βιος; (πολιτικός και μη). Μια αέναη κατάσταση δοκιμής και διόρθωσης ( trial and error). Στη χώρα μας αντιστεκόμαστε.

    Ποιος δε θυμάται τον χαμό που έγινε όταν ιδρύθηκε το ΑΣΕΠ; Ή όταν θεσμοθετήθηκε η εισαγωγή στις αστυνομικές σχολές μέσω πανελληνίων; Ποιος μπορεί να αμφισβητήσει ότι το επίπεδο του μέσου υπαλλήλου βελτιώθηκε μετά την ίδρυση του ΑΣΕΠ ή ότι η αστυνομία έχει σαφώς ποιοτικότερα στελέχη όταν αναβαθμίστηκε το επίπεδο σπουδών;

    Το ρουσφέτι φυσικά δε σταμάτησε. Επειδή (θυμάστε;) το θέλουμε. Απλώς περιορίστηκε σε άλλους τομείς ή άλλαξε μορφή. Ουτοπική λοιπόν η πρόθεση να εξαλειφθεί η πελατειακή νοοτροπία. Πολιτών και πολιτικών. Τι θα γίνει λοιπόν; Είμαστε καταδικασμένοι; Όχι δα…

    Απλούστατα, κάποια στιγμή θα αποφασίσουμε ότι ανήκουμε στο club των πολιτισμένων κρατών και θα αυτορυθμιστούμε. Θα συνειδητοποιήσουμε, όπως έκαναν άλλοι πριν από μας, ότι το κόστος του ρουσφετιού είναι πολλαπλάσιο της όποιας υποχρέωσης "βγάζουμε" με την συνηθισμένες πρακτικές μας. Όπως κάναμε με τις προαναφερθείσες νομοθετικές ρυθμίσεις.

    Ζούμε στην εποχή της εξειδίκευσης. Το σύγχρονο management απαιτεί ενδελεχή γνώση  του αντικειμένου διότι οι κοινωνικές συνέπειες είναι μεγάλες.  Ο (αυτό) περιορισμός του ρουσφετιού για την προστασία του συνόλου είναι δείγμα κοινωνικής εξέλιξης και προόδου.

    Τι μας εμποδίζει λοιπόν να νομοθετήσουμε σχετικά? Ότι, επί παραδείγματι, για να γίνεις διοικητής νοσοκομείου θα πρέπει απαραιτήτως να έχεις ένα πτυχίο διοίκησης οργανισμών δημόσιας υγείας; Αυτή τη στιγμή στη χώρα υπάρχουν πάνω από 4,000 τέτοιοι απόφοιτοι που είτε απασχολούνται σε άλλα αντικείμενα είτε είναι άνεργοι. Θα μου πείτε, παραθυράκια δε θα βρεθούν; Μάλλον ναι, άλλωστε το δαιμόνιο του Έλληνα ( ειδικά όταν πρόκειται για ίδιον όφελος…) είναι ανεξάντλητο. Όμως δε θα είναι ο κανόνας. Θα είναι η εξαίρεση.

    Και σε κάθε περίπτωση, αν είναι κάποιος να επιλεγεί με μέσο, ας είναι τουλάχιστον ταυτοχρόνως σχετικός με το αντικείμενο και με ένα μίνιμουμ τεκμηριωμένων δυνατοτήτων!

    Με την ίδια λογική, μπορούμε να νομοθετήσουμε στην Αστυνομία. Ότι για να επιλεγεί κάποιος για τη θέση του αρχηγού θα πρέπει να είναι κάτοχος μεταπτυχιακού τίτλου σπουδών και να έχει υπηρετήσει κάποια έτη σε αστυνομικό οργανισμό του εξωτερικού. (Europol, Interpol κλπ.). Όταν αναβαθμίζεις τα προσόντα που απαιτούνται για μια υψηλή θέση, αυτομάτως περιορίζεις την πιθανότητα αυτή η θέση να καταληφθεί από "κομματόσκυλα".

    Τα όποια πέρασαν την καριέρα τους σε προθαλάμους πολιτικών  γραφείων και όχι σε πανεπιστήμια ή σε θέσεις στο εξωτερικό. Ο πρωθυπουργός έχει αποδείξει ότι είναι αποφασισμένος να αλλάξει παθογένειες. Ας τολμήσει να νομοθετήσει εναντίον του ρουσφετιού. Έτσι θα μείνει στην ιστορία ως πραγματικός ηγέτης.

    *Ο Κωνσταντίνος Δούβλης είναι κοινωνιολόγος-εγκληματολόγος, διδάκτωρ Κοινωνιολογίας της Αστυνόμευσης.

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων