Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 08-Οκτ-2019 00:04

    Oινοποσία (ΙΙ): "εν πατάγω και αλαλητώ", ή "παρ’ οίνω μελετώντες;"

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Γιώργου Ι. Κωστούλα

    Επανερχόμαστε σήμερα με το δεύτερο άρθρο για το κρασί με έμφαση αυτή τη φορά στην κοινωνική-συμποτική, ευφορική κατανάλωσή του και μετά στην εγκεφαλική, αισθητική λειτουργία, ως αξία καθ’ αυτήν.

    Με εξαίρεση την κατηγορία των συνανθρώπων μας, που περιγράψαμε στο προηγούμενο κείμενο, οι οποίοι αναζητούν στο κρασί τη λύτρωση, μέσα από τη μέθη, ο κανόνας είναι ότι το κρασί δεν το πίνεις ποτέ μόνος σου, κάτι που, ως γνωστόν, συνηθίζεται με τα άλλα αλκοολούχα ποτά. 

    Αντίθετα, όπως γράφει ο Δημ. Ποταμιάνος, το κρασί και η κατανάλωσή του υποβάλλει και απαιτεί τη γοητευτική διαδικασία της μοιρασιάς. Η μοιρασιά του κρασιού είναι από τα πρώτα συστατικά της ανθρώπινης συντροφικότητας. Είναι μία κατεξοχήν δημοκρατική διαδικασία. Στους κόλπους της ανθούν τα γέλια, τα πειράγματα, η φασαρία και ενίοτε η αταξία. Παρέα με επιλεγμένους "συνειδητούς ομοτράπεζους” το κρασί  προσπορίζει εκείνο το πολύτιμο αίσθημα της ισότητας, της χαράς, της πληρότητας, της ευφροσύνης.

    Άλλο χαρακτηριστικό της συμποτικής κατανάλωσης -ανδρικής κατά κανόνα- και το τερπνά άναρχο κουβεντολόι των ομοτράπεζων που συν+τρώγουν, συν+πίνουν και συν+διαλέγονται δημοκρατικά και φιλήσυχα ,"αδιαιρέτως και ασυγχύτως”. Και αενάως, θα πρόσθετα, παραφράζοντας μερικώς τον Κ Παπαγιώργη: "Οι παρέες διψούν για δικαιοσύνη και τελικά ξεδιψούν κουτσοπίνοντας”.

    Το κρασί όμως, εκτός από αγωγός ευφορίας, μπορεί να είναι και κάτι άλλο, εξίσου σημαντικό: ένα τεχνούργημα με μεγάλες κρυμμένες αρετές που υπόσχονται στους πότες στιγμές μεγάλης αισθητικής απόλαυσης. Τότε τα πράγματα αλλάζουν, γράφει ο Δειπνοσοφιστής: Ανακύπτει πρόβλημα παιδείας-οινικής παιδείας. Είναι τότε που το κρασί αποβάλλει τον υπηρετικό του ρόλο. Παύει, δηλαδή, να είναι μέσον για τη δημιουργία ευφορίας και αποτελεί πλέον αξίαν καθ’ εαυτήν, ηδονή καθ’ εαυτήν.

    Να γιατί οι ενημερωμένοι πότες σέβονται τόσο πολύ το κρασί και την οινοποσία. Υποκλινόμενοι ακόμα και στη γοητεία της ανοιγμένης φιάλης και του σωστού σερβιρίσματος, τιμούν την οινοποσία με όλους τους κανόνες που της αξίζουν. Απολαμβάνουν το κρασί στη σωστή στιγμή και στη σωστή ποσότητα, -"ο πότος του ίσος με τον πόθο του”- όπως ταιριάζει σε ένα πολύτιμο αγαθό, στην υπηρεσία μίας ευρύτερης στοχαστικής απόλαυσης.

    Τι καλά που το λέει ο (και) συμποτικός ποιητής Ανακρέων, μας θυμίζει ο Π. Μπουκάλας, προειδοποιώντας ότι κατά την κατανάλωση του κρασιού πρέπει να αποφεύγεται η "σκυθική μέθη” και να μην πίνουμε τον οίνον: "εν πατάγω και αλαλητώ”, αλλά "παρ’ οίνω μελετώντες”. 

    Δηλαδή, νηφάλια. Μόνο νηφάλιοι άνθρωποι είναι σε θέση να εκτιμήσουν σε όλο το βάθος και εύρος τον πλούτο που κρύβει μέσα του το κρασί. Μόνο όταν οι αισθήσεις παραμένουν ακμαίες διασφαλίζεται η αισθητική απόλαυση. Σε περιβάλλον κεφιού, κορεσμού ή το χειρότερο μέθης όλα τα κρασιά φαίνονται ίδια. Τι άσχημη τύχη, αλήθεια, για ένα καλοφτιαγμένο κρασί...

    Εξάλλου πώς αλλιώς, αν όχι εν πλήρει εγρηγόρσει, θα μπορούσε να ελεγχθεί, να διαπιστωθεί και να γίνει αντικείμενο απόλαυσης, η τόσο ευαίσθητης  ισορροπίας  γευστική, οσφρητική και οπτική ευκρασία*, στην οποία τόση σημασία έδιναν οι Αρχαίοι; (*Ευ+κεράννυμι. Επί οίνου: ο κατά καλήν αναλογίαν μεμιγμένος προς πόσιν- μαλακός, ήπιος- Λεξικόν  Σταματάκου).

    Και κάτι ακόμη: Ο κόσμος του κρασιού είναι γεμάτος; από άτομα που αυτοπροσδιορίζονται ως ειδικοί. Τίποτα πιο οιηματικό και κάλπικο. Μην μασάτε.

    Σε ένα ενδιαφέρον άρθρο στο Fortune, με τίτλο "Grape Nuts”, της Bethany McLean, τίθεται το ερώτημα: Υπάρχουν λοιπόν τέτοιου είδους επαγγελματίες που μπορούν να ισχυριστούν ότι είναι masters of the wine; (MW), ότι ξέρουν δηλαδή τα πάντα γι’ αυτό; Η απάντηση είναι: Ναι. Είναι αυτοί που έχουν το δικαίωμα να τυπώσουν στην κάρτα τους, δίπλα από το όνομά τους τα αρχικά MW. Προσέξτε, όμως. Είναι όλοι κι όλοι μόλις 390 άτομα σε όλο τον κόσμο. Τι πιθανότητα έχουμε να συναντήσουμε ή να συναντήσαμε έναν από αυτούς; Μηδαμινή. Γι’ αυτό επαναλαμβάνω: Μην εντυπωσιάζεστε. 

    Τι πρέπει να κάνουμε; Οι περί το κρασί επιστήμες και ασχολίες είναι χαρωπές. Ο Χρ. Ζουράρις μάς καθοδηγεί: Η οινική παιδεία δεν αποκτάται παρά μόνο αν ο φέρελπις πότης υποβάλλει τον εαυτό του σε πειθαρχημένη μαθητεία. Πίνουμε και μαθαίνουμε. Ακούμε, διαβάζουμε, ψάχνουμε, ανακαλύπτουμε, ασκούμαστε, δοκιμάζουμε, ενημερωνόμαστε, αυτοσχεδιάζουμε... Και όλα αυτά (προσθέτω), όχι περιστασιακά, π.χ. στο πλαίσιο του επαγγελματικού dining and wining, με χρέωση του εταιρικού expense account, αλλά συνειδητά, ως τμήμα μίας ευρύτερα ποιοτικής ιδιωτικής ζωής. Όσα να μάθουμε, ωστόσο, χαμένοι στα εκατομμύρια στρέμματα των αμπελώνων της παγκοσμιοποίησης, πάντα θα νιώθουμε το ρίγος της ανεπάρκειάς μας. 

    Γι’ αυτό, ο μετρ της καθ΄ ημάς γαστρονομίας και γευσιγνωσίας, ακολουθώντας τον δρόμο που χάραξε ο Καβάφης, υποδεικνύει μία νέα "Ιθάκη”: Αφού μετά από πολύχρονη μαθητεία, επιμελή εξάσκηση, τολμηρή έκθεση μάθουμε όσο περισσότερα γίνεται και νιώσουμε κάποιο βαθμό επάρκειας και αυτοπεποίθησης, σε μια στιγμή τα διαγράφουμε όλα και επιστρέφουμε στην αθωότητά μας. Και τότε αποκτούμε το δικαίωμα να πίνουνε (ακόμα και εν θερμώ), επιστρατεύοντας τα πάντα, ανάλογα με τη στιγμή: τη φαντασία, τις φαντασιώσεις, τις αναμνήσεις, το κέφι, ακόμα και τις προκαταλήψεις μας.

    * O κ. Κωστούλας είναι τέως γενικός διευθυντής εταιρειών του ευρύτερου χρηματοπιστωτικού τομέα. gcostoulas@gmail

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων