Η συντηρητική ατζέντα της Τακαΐτσι θριάμβευσε στην Ιαπωνία

Του Robert Ward

Μια σαρωτική νίκη της πρωθυπουργού Σαναέ Τακαΐτσι και του κυβερνώντος Φιλελεύθερου Δημοκρατικού Κόμματος (LDP) στις εκλογές για την κάτω βουλή της Ιαπωνίας ενισχύει σημαντικά τον έλεγχό της πάνω στο διχασμένο κόμμα της και της δίνει ισχυρή εντολή για εφαρμογή πολιτικών. Παράλληλα, μετατοπίζει αποφασιστικά την ισορροπία δυνάμεων μέσα στον κυβερνητικό συνασπισμό που διατηρεί το LDP με το Κόμμα Καινοτομίας της Ιαπωνίας (Ishin), υπέρ του LDP.

Η Τακαΐτσι κέρδισε σαρωτικά 316 έδρες από τις 465 στις εκλογές της 8ης Φεβρουαρίου 2026, αύξηση κατά 118 σε σχέση με την εικόνα της Βουλής πριν τις εκλογές. Πρόκειται για αριθμό-ρεκόρ εδρών για το LDP σε γενικές εκλογές, δίνοντας στο κόμμα περισσότερες από τα δύο τρίτα των εδρών του κοινοβουλίου που απαιτούνται για υπερπλειοψηφία. Είναι επίσης η πρώτη φορά στη μεταπολεμική ιστορία της Ιαπωνίας που ένα μόνο κόμμα κερδίζει υπερπλειοψηφία. Έτσι, το LDP μπορεί πλέον να ψηφίζει νόμους που απορρίπτονται από την άνω βουλή, την οποία δεν ελέγχουν ούτε το ίδιο ούτε το Ishin, καθώς και να κινήσει οποιαδήποτε διαδικασία συνταγματικής μεταρρύθμισης. Το Ishin κέρδισε 36 έδρες, αυξημένες κατά δύο σε σχέση με το προεκλογικό του αποτέλεσμα.

Επιταχυνόμενες μεταρρυθμίσεις ασφάλειας, αλλά με δημοσιονομικούς περιορισμούς

Έχοντας εξασφαλίσει τη θέση της στο εσωτερικό πολιτικό σκηνικό, η Τακαΐτσι θα επιδιώξει να εφαρμόσει τη συντηρητική της ατζέντα. Με μόλις 16 ημέρες, η προεκλογική εκστρατεία ήταν ιστορικά σύντομη και φτωχή σε λεπτομέρειες πολιτικής, επιτρέποντας στο LDP να αξιοποιήσει τη μεγάλη προσωπική δημοτικότητα της πρωθυπουργού, η οποία ξεπερνούσε κατά πολύ εκείνη του κόμματος. Ωστόσο, η εκστρατεία της Τακαΐτσι επικεντρώθηκε γενικά στην ενίσχυση της ανθεκτικότητας της Ιαπωνίας απέναντι στη διαρκώς αυξανόμενη λίστα εξωτερικών απειλών.

Με νέα εντολή, η πρωθυπουργός είναι πλέον πιθανό να επιταχύνει τις μεταρρυθμίσεις ασφάλειας της Ιαπωνίας, συμπεριλαμβανομένης της χαλάρωσης περιορισμών στις εξαγωγές αμυντικού υλικού, της προώθησης ενός νόμου κατά της κατασκοπείας στο κοινοβούλιο και της συνέχισης της ήδη προγραμματισμένης αναθεώρησης της Εθνικής Στρατηγικής Ασφάλειας του 2022 και των σχετικών εγγράφων. Προτεραιότητα θα αποτελέσει επίσης η ενίσχυση της οικονομικής ασφάλειας της χώρας.

Η Τακαΐτσι θα ελπίζει ότι οι επενδύσεις που σχετίζονται με την άμυνα θα συμβάλουν στην οικονομική ανάπτυξη, θέση που ένας παρατηρητής χαρακτήρισε ως "ιαπωνικό αμυντικό κεϋνσιανισμό". Έχει υποσχεθεί "υπεύθυνη ενεργή δημοσιονομική πολιτική" , αλλά τα περιθώρια δημοσιονομικών ελιγμών —όπως η εφαρμογή φορολογικών περικοπών— θα περιοριστούν από τις ανησυχίες των αγορών για τη βιωσιμότητα των εύθραυστων δημόσιων οικονομικών της Ιαπωνίας.

Αν και οι φόβοι για μια ιαπωνική εκδοχή του βρετανικού "σοκ Τρας" του 2022 είναι πιθανώς υπερβολικοί, η πρόσφατη άνοδος των αποδόσεων των ιαπωνικών κρατικών ομολόγων και η ανανεωμένη αποδυνάμωση του γεν προκαλούν ανησυχία, δεδομένου του υψηλού δημόσιου χρέους και της συνεχιζόμενης λαϊκής δυσαρέσκειας για την αύξηση του κόστους ζωής.

Συνεχιζόμενες τεταμένες σχέσεις Ιαπωνίας–Κίνας

Σε όρους εξωτερικής πολιτικής, η πρωθυπουργός έχει δύο άμεσα και αλληλένδετα πιεστικά ζητήματα να αντιμετωπίσει. Το πρώτο είναι η επίσκεψή της στην Ουάσιγκτον τον Μάρτιο για συνομιλίες με τον πρόεδρο των Ηνωμένων Πολιτειών Ντόναλντ Τραμπ. Η αρχική επαφή της Τακαΐτσι με τον Τραμπ, όταν εκείνος επισκέφθηκε την Ιαπωνία τον Οκτώβριο του 2025, πήγε καλά και εκείνος την υποστήριξε ενόψει των γενικών εκλογών.

Ψηλά στις προτεραιότητές της τον Μάρτιο θα είναι να καταστήσει σαφές στον Τραμπ τις αυξανόμενες ανησυχίες της Ιαπωνίας για τις προθέσεις της Κίνας απέναντι στην Ταϊβάν. Αυτό είναι ακόμη πιο σημαντικό για την ίδια, δεδομένου ότι το Τόκιο θεώρησε τη στήριξη των ΗΠΑ υποτονική μετά την οξεία αντίδραση της Κίνας στα σχόλια της Τακαΐτσι στο κοινοβούλιο τον Νοέμβριο του 2025 σχετικά με το πώς θα μπορούσε να αντιδράσει η Ιαπωνία σε μια ενδεχόμενη κρίση στην Ταϊβάν.

Η πρωθυπουργός θα δει τη σαρωτική της νίκη ως επιβεβαίωση των ανοιχτά διατυπωμένων απόψεών της για την απειλή που συνιστά η Κίνα για την Ιαπωνία. Ωστόσο, το Τόκιο θα επιδιώξει να μην ανταγωνιστεί περαιτέρω το Πεκίνο, ιδίως λόγω των στενών οικονομικών δεσμών που εξακολουθούν να υπάρχουν.

Από τον Ιανουάριο, η Κίνα περιορίζει τις εξαγωγές προς την Ιαπωνία σπάνιων γαιών με στρατιωτικές αλλά και πολιτικές εφαρμογές, απειλώντας να προκαλέσει σημαντική οικονομική ζημιά αν αυτό συνεχιστεί. Έτσι, η Ιαπωνία πιθανότατα θα συνεχίσει την πολιτική "στρατηγικής υπομονής" απέναντι στην Κίνα, προτιμώντας να περιμένει να περάσει η παρούσα διμερής ψυχρότητα, ενώ παράλληλα εξασφαλίζει τη στήριξη των ΗΠΑ.

Ωστόσο, οι ανησυχίες της Κίνας για τις επιταχυνόμενες αμυντικές μεταρρυθμίσεις υπό μια ενισχυμένη κυβέρνηση Τακαΐτσι υποδηλώνουν ότι οι διμερείς σχέσεις θα παραμείνουν, στην καλύτερη περίπτωση, τεταμένες.

Μια δομική μετατόπιση στην πολιτική της Ιαπωνίας;

Η επίδοση της κύριας αντιπολίτευσης, της Κεντρώας Συμμαχίας Μεταρρύθμισης (CRA), στις εκλογές του Φεβρουαρίου ήταν καταστροφική, αν όχι υπαρξιακή, με απώλεια 118 εδρών σε σχέση με την προεκλογική της δύναμη.

Η CRA σχηματίστηκε τον Ιανουάριο του 2026 από τη συγχώνευση των μελών της κάτω βουλής του κύριου αντιπολιτευόμενου Συνταγματικού Δημοκρατικού Κόμματος (CDP) και εκείνων του μέχρι τον Οκτώβριο του 2025 κυβερνητικού εταίρου του LDP, του Komeito. Η συγχώνευση έγινε βιαστικά για να αντιμετωπιστεί η επικείμενη πρόωρη εκλογική αναμέτρηση και έμοιαζε περισσότερο με "γάμο ευκαιρίας" παρά με εσωτερικά συνεκτική απάντηση στην πρόκληση LDP–Ishin. Η CRA απέτυχε να κερδίσει το ενδιαφέρον του κοινού σε οποιοδήποτε σημείο της εκστρατείας.

Εν μέρει, η ήττα της CRA αντανακλά το στρατηγικό λάθος του CDP να εγκαταλείψει μακροχρόνιες θέσεις σε βασικές ενεργειακές και αμυντικές πολιτικές, προκειμένου να εξασφαλίσει ψήφους από τα ισχυρά τοπικά δίκτυα του Komeito. Αυτό αποξένωσε πολλούς δυνητικούς ψηφοφόρους της.

Όμως η κατάρρευση της CRA υποδηλώνει επίσης μια βαθύτερη μετατόπιση του πολιτικού κέντρου βάρους της Ιαπωνίας προς τα δεξιά. Εκτός από την άνοδο του LDP, αυτό φαίνεται και από την ισχυρή επίδοση του ακροδεξιού αναδυόμενου κόμματος Sanseito, το οποίο πρόσθεσε 13 έδρες, φτάνοντας συνολικά τις 15.

Τα κεντροαριστερά και αριστερά κόμματα της αντιπολίτευσης έχουν πλέον περιοριστεί σε λιγότερες από 60 έδρες. Η νέα ισχύς του συνασπισμού LDP–Ishin του επιτρέπει να κυριαρχεί στις κοινοβουλευτικές επιτροπές, καθιστώντας ακόμη δυσκολότερη την επιρροή της αντιπολίτευσης στην πολιτική και επιδεινώνοντας περαιτέρω την αδυναμία της.

Η ήττα της CRA προαναγγέλλει άλλη μία περίοδο αναδιάταξης και εσωτερικών συγκρούσεων στην ιαπωνική κεντροαριστερά, που θα αποστραγγίσει την πολιτική ενέργεια της αντιπολίτευσης στο άμεσο μέλλον.

Αξιοσημείωτο είναι ότι αυτή η δεξιά στροφή έχει οδηγηθεί από νεότερους ψηφοφόρους στην εφηβεία, στα 20, 30, 40 και 50 τους, πολλοί από τους οποίους έχουν διαφορετικές απόψεις για την εθνική ασφάλεια και άλλα ζητήματα σε σχέση με τους μεγαλύτερους.

Σύμφωνα με μία έρευνα, μόνο το 4% των ψηφοφόρων στα 20 τους ψήφισε την CRA, σε σύγκριση με το 33% που επέλεξε το LDP. Αυτό ίσως δεν προκαλεί έκπληξη, δεδομένων των νέων γεωπολιτικών απειλών προς την Ιαπωνία.

Ενώ αυτή η μετατόπιση ήταν ήδη εμφανής στις γενικές εκλογές του 2024 και στις εκλογές για την άνω βουλή τον Ιούλιο του 2025, αυτή η αναμέτρηση, πέρα από τη ιστορική νίκη του LDP, αποκάλυψε και μια πιθανώς βαθύτερη δομική αλλαγή στο ιαπωνικό πολιτικό σκηνικό.

Διαβάστε το άρθρο στην αρχική του δημοσίευση εδώ.

Επιμέλεια - Απόδοση: Νικόλας Σαπουντζόγλου