Πως η μείωση των εισφορών αύξησε τα έσοδα στον ΕΦΚΑ

Του Κώστα Κατίκου

Αύξηση κατά 4,5% αναμένεται στα έσοδα του ΕΦΚΑ το 2026, με το σύνολο των εισφορών να διαμορφώνεται σε 16,8 δις. ευρώ έναντι 16,2 εκατ. ευρώ για το 2025. 

Οι εισφορές κύριας ασφάλισης προβλέπεται ότι θα αυξηθούν κατά 700 εκατ. ευρώ το 2026 και θα ανέλθουν σε 16,2 δις. ευρώ από 15,5 δις. ευρώ το 2025. 

Οι εισφορές επικουρικής ασφάλισης προβλέπεται ότι θα αυξηθούν κατά 146 εκατ. ευρώ και θα ανέλθουν σε 3,59 δις. ευρώ από 3,44 δις. ευρώ το 2025. 

Οι εισφορές για τον κλάδο εφάπαξ προβλέπεται ότι θα αυξηθούν κατά 30 εκατ. ευρώ και θα ανέλθουν σε 724 εκατ. ευρώ από 695 εκατ. ευρώ το 2025. 

Συνολικά για το 2026, από τις εισφορές εργοδοτών αναμένονται έσοδα 9,21 δις. ευρώ, από τις εισφορές εργαζομένων αναμένονται έσοδα συνολικού ποσού 5,74 δις. ευρώ, από τις εισφορές αυτοαπασχολούμενων αναμένονται 1,42 δις. ευρώ και από τις εισφορές των αγροτών αναμένονται έσοδα 452 εκατ. ευρώ. 

Η μείωση των ασφαλιστικών εισφορών κατά  1 επιπλέον μονάδα που ισχύει από το 2025, και σωρευτικά κατά 5,4 μονάδες από το 2019 έφερε επιπλέον έσοδα στον ΕΦΚΑ,  καθώς βελτίωσε τους μισθούς των εργαζομένων και δημιούργησε μια νέα τάξη απασχολούμενων αυτή την εργαζόμενων συνταξιούχων. 

Επιπρόσθετα, η ελάφρυνση των επιχειρήσεων από  το μη μισθολογικό κόστος έφερε περισσότερες προσλήψεις, ενώ με την εφαρμογή της ψηφιακής κάρτας δηλώθηκαν εκατοντάδες χιλιάδες ώρες υπερωριακής απασχόλησης οι οποίες στο παρελθόν ήταν αδήλωτες και εν πολλοίς απλήρωτες για τους εργαζόμενους.

Η συμπληρωματική κατάργηση δε των εισφορών που αντιστοιχούν στην προσαύξηση της αμοιβής για την υπερωριακή απασχόληση, όχι μόνον δεν  μείωσε τα έσοδα αλλά τα αύξησε καθώς δηλώθηκαν περισσότερες ώρες υπερωριακής απασχόλησης με ασφαλιστικές εισφορές, μια που οι εργοδότες όπως και οι εργαζόμενοι απαλλάσσονται πλήρως από ένα μέρος των κρατήσεων.

Αυτοί είναι οι βασικοί λόγοι που έφεραν πρόσθετα έσοδα στον ΕΦΚΑ και όπως έχει ήδη αποφασιστεί μετά τις μειώσεις που προηγήθηκαν θα έρθει άλλη μια την 1/1/20207 που θα είναι κατά μισή μονάδα, ανεβάζοντας έτσι το συνολικό ποσοστό μείωσης των εισφορών στις 6 μονάδες. 

Το συνολικό ποσοστό των ασφαλιστικών εισφορών (εργαζόμενου και εργοδότη) από 40,56% που ήταν το 2019, βρίσκεται σήμερα στο 35,16% και εφόσον γίνει η νέα μείωση κατά 0,5 της μονάδας το ποσοστό θα πέσει στο 34,66%. 

Η μεγάλη δεξαμενή για τα έσοδα από εισφορές είναι η αύξηση της απασχόλησης και συνακόλουθα η αύξηση των μισθών. Το 2025 για παράδειγμα είχαν δημιουργηθεί σχεδόν 200.000 νέες θέσεις εργασίας ως τον Οκτώβριο (σύμφωνα με την έκθεση Εργάνη) ενώ  κατέβαλαν εισφορές για την απασχόλησή τους περίπου 230.000 συνταξιούχοι που συνεχίζουν να εργάζονται.

Το 60% με 70% των επιπλέον εσόδων εκτιμάται ότι προέρχεται από αυτές τις δυο κατηγορίες (νέες προσλήψεις και εργαζόμενοι συνταξιούχοι) ενώ συμβάλουν καθοριστικά οι υπερωρίες με αμοιβή και ασφάλιση που δηλώνονται πλέον μέσω της ψηφιακής κάρτας στο σύστημα Εργάνη με αποτέλεσμα να έχει περιοριστεί δραστικά η εισφοροαποφυγή.

Επιπρόσθετα στην αύξηση των εσόδων συνέβαλε η κατάργηση των εισφορών που ισχύει από τον Νοέμβριο του 2025 στα ποσά, των προσαυξήσεων της νυχτερινής εργασίας, της υπερεργασίας, υπερωρίας και της προσαύξησης αμοιβής για εργασία κατά τις Κυριακές και αργίες.  

Στην πράξη οι εισφορές υπολογίζονται μόνον στις υπερωρίες ενώ η προσαύξηση 40% επί της υπερωριακής αμοιβής δεν υπόκειται σε εισφορές και οι εργαζόμενοι λαμβάνουν στυο ακέραιο το ποσό χωρίς κρατήσεις.

Το γεγονός ότι η μείωση των εισφορών έχει αυξήσει τα έσοδα του ΕΦΚΑ, έχει και ένα μειονέκτημα που είναι ότι απομακρύνεται –προς το παρόν τουλάχιστον- το ενδεχόμενο μιας νέας ρύθμισης  χρεών από ληξιπρόθεσμες οφειλές. Ωστόσο, τίποτε δεν μπορεί να  αποκλειστεί μέσα στο 2026, από τη στιγμή που το σχέδιο για την είσοδο ιδιωτών που θα έπιαναν τα χρέη του ΕΦΚΑ, φαίνεται να μένει στο συρτάρι.