Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 20-Δεκ-2007 08:39

    Ψάχνουν χρυσό στους... κάδους απορριμμάτων!

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Φάνη Γαβρινιώτη
     
    Μπορεί να εκπλήσσει και ίσως να ξενίζει, αλλά οι κάδοι των απορριμμάτων κρύβουν πραγματικό χρυσάφι! Χρυσάφι που η αξία του σε ετήσια βάση υπολογίζεται στο διόλου ευκαταφρόνητο ποσό των 500 εκατ. ευρώ. Και αυτό φαίνεται να το έχουν «μυριστεί» οι κατασκευαστικές εταιρείες που σπεύδουν το τελευταίο διάστημα να «χτίσουν» θέση στον τομέα της διαχείρισης των αστικών απορριμμάτων, ώστε να εξασφαλίσουν όσο το δυνατόν μεγαλύτερο μερίδιο στην κερδοφόρο νέα αγορά που ανοίγεται σιγά – σιγά και στη χώρα μας. Η αποτυχία των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης να δημιουργήσουν ένα αποτελεσματικό σύστημα διακομιδής και κυρίως επεξεργασίας των απορριμμάτων σε συνδυασμό με τις «πιέσεις» της Ευρωπαϊκής Ένωσης για αντιμετώπιση του θέματος το ταχύτερο δυνατόν, επιβάλουν πλέον την υλοποίηση σημαντικών επενδύσεων εκ μέρους των ιδιωτών –ελλείψει σημαντικών πόρων από τα κρατικά ταμεία– για την ανάπτυξη των κατάλληλων υποδομών, όπως μονάδων μηχανικής – βιολογικής επεξεργασίας, καύσης και ανακύκλωσης, εγκαταστάσεων ηλεκτροπαραγωγής με χρήση υπολειμμάτων κ.ά. Μάλιστα, υπολογίζεται πως οι επενδύσεις που θα πρέπει να γίνουν στη χώρα μας μέχρι το 2015 στο συγκεκριμένο τομέα θα ξεπεράσουν τα 2,2 δισ. ευρώ.

     

    Ήδη, έχουν γίνει τα πρώτα έργα με χρήση ιδιωτικών κεφαλαίων, ενώ σαφώς πολύ περισσότερα είναι τα projects εκείνα που σχεδιάζονται για τα προσεχή έτη. 
     
    Ο πρωταγωνιστής...


    Στη πολλά υποσχόμενη αυτή αγορά, ουσιαστικά βήματα έχει κάνει μέχρι στιγμής μόνο ο όμιλος της Ελληνικής Τεχνοδομικής. Οι υπόλοιπες κατασκευαστικές επιχειρήσεις, αλλά και εταιρείες real estate, σχεδιάζουν τώρα τις κινήσεις τους στο συγκεκριμένο τομέα. Και όπως φαίνεται, ο ανταγωνισμός στο προσεχές μέλλον θα είναι σκληρός για την «πίτα» των 500 εκατ. ευρώ. Η Ελληνική Τεχνοδομική δραστηριοποιείται στο χώρο της διαχείρισης απορριμμάτων μέσω της θυγατρικής Ηλέκτωρ ΑΕ, στην οποία συμμετέχει με ποσοστό 90%. Η Ηλέκτωρ προτίθεται να επενδύσει τουλάχιστον 500 εκατ. ευρώ μέχρι και το 2010 για την ανάπτυξη σχετικών υποδομών στην Ελλάδα, αλλά και στο εξωτερικό όπου ήδη έχει αξιόλογη παρουσία μέσω της γερμανικής θυγατρικής Herhof. H Herhof εξαγοράσθηκε από τον ελληνικό όμιλο το 2005 και σήμερα λειτουργεί τρεις μονάδες μηχανικής – βιολογικής επεξεργασίας αστικών σύμμεικτων απορριμμάτων στη Γερμανία (σε Βερολίνο, Osnabrueck και δοκιμαστικά αυτή την εποχή στο Trier). Στη Γερμανία, πάντα μέσω της Herhof, η Ηλέκτωρ προωθεί και την κατασκευή μονάδας ηλεκτροπαραγωγής σε συνεργασία με τη μεξικανικών συμφερόντων τσιμεντοβιομηχανία Cemex. Η μονάδα αυτή, ισχύος 30 MW, θα χρησιμοποιεί ως καύσιμο το RDF (προκύπτει από τα κλάσματα χαρτιού και πλαστικού που δεν ανακυκλώνονται) που παράγεται στις τρεις μονάδες μηχανικής – βιολογικής επεξεργασίας. Την τεχνολογία της Herhof σχεδιάζει να εφαρμόσει η Ηλέκτωρ και στις μονάδες διαχείρισης απορριμμάτων που διεκδικεί να αναλάβει στη Μεγάλη Βρετανία (η εταιρία έχει προεπιλεγεί σε τέσσερις διαγωνισμούς, τα αποτελέσματα των οποίων θα γίνουν γνωστά στις αρχές του 2008), αλλά και στη πρώτη μεγάλη μονάδα μηχανικής – βιολογικής επεξεργασίας που κατασκευάζει ήδη στη Λάρνακα της Κύπρου. Η συγκεκριμένη μονάδα θα ξεκινήσει να λειτουργεί στις αρχές του 2009, θα έχει δυνατότητα επεξεργασίας 180 χιλ. τόνων το χρόνο και θα αποφέρει στην Ηλέκτωρ έσοδα 135 εκατ. ευρώ για τα επόμενα δέκα χρόνια. Στην Κύπρο ο όμιλος της Ελληνικής Τεχνοδομικής έχει κατασκευάσει και λειτουργεί τον ΧΥΤΑ Πάφου, ενώ έχει αναλάβει το πρόγραμμα ανακύκλωσης υλικών στη Λευκωσία και τη Λεμεσό. Όσον αφορά την Ελλάδα, εκτός των ΧΥΤΑ που θα κατασκευάσει (Φυλής και Γραμματικού στην Αττική, Μαυροράχης και Ταγαράδων στη Θεσσαλονίκη, Λήμνου, Σάμου, Θήβας), η Ηλέκτωρ λειτουργεί δύο μονάδες παραγωγής βιοαερίου στο ΧΥΤΑ Άνω Λιοσίων (24 MW, σε συνεργασία με την αυστραλέζικη EDL) και στο ΧΥΤΑ Tαγαράδων (5 MW), ενώ παράλληλα στους ίδιους χώρους αναπτύσσει και μονάδες διαχείρισης υγρών αποβλήτων. Υπό κατασκευή βρίσκεται, επίσης, το Κέντρο Διαλογής Ανακυκλώσιμων Υλικών στα Λιόσια, δυναμικότητας 100 χιλ. τόνων το χρόνο, το οποίο θα τεθεί σε λειτουργία το καλοκαίρι του 2008. Στο εν λόγω έργο η Ηλέκτωρ συμμετέχει με 60% και η εταιρεία Lobbe Tzilalis με το υπόλοιπο 40%. Τέλος, η θυγατρική της Ελληνικής Τεχνοδομικής έχει συμμετοχή 70% στο έργο διαχείρισης του αποτεφρωτήρα νοσοκομειακών αποβλήτων που βρίσκεται, επίσης, στα Λιόσια.          
     
    ...και οι φιλόδοξοι ανταγωνιστές

     

    Σε αντίθεση με την Ελληνική Τεχνοδομική, η παρουσία των υπολοίπων κατασκευαστικών ομίλων στον τομέα της διαχείρισης απορριμμάτων δεν είναι προς το παρόν σημαντική. Ωστόσο, υπάρχουν σχέδια για ενεργότερη δραστηριοποίηση, είτε αυτόνομα είτε σε συνεργασία με εξειδικευμένες επιχειρήσεις του εξωτερικού απ’ όπου θα αντλήσουν και την απαραίτητη τεχνογνωσία. Ο όμιλος J&P Άβαξ «βάζει πόδι» στο χώρο της διαχείρισης απορριμμάτων μέσω της θυγατρικής Αθηνά ΑΤΕ που εξαγόρασε πρόσφατα και η οποία συμμετέχει μαζί με την Άκτωρ της Ελληνικής Τεχνοδομικής στη λειτουργία του Κέντρου Επεξεργασίας Λυμάτων στη Ψυτάλλεια. Επίσης, η Αθηνά συμμετέχει στο έργο κατασκευής – λειτουργίας του βιολογικού καθαρισμού του Βουκουρεστίου. Η διοίκηση της J&P Άβαξ έχει αποφασίσει να ενισχύσει τα επόμενα χρόνια την παρουσία της στο χώρο της διαχείρισης απορριμμάτων τόσο στο εσωτερικό όσο και στο εξωτερικό.

     

    Στην ίδια κατεύθυνση προτίθενται να κινηθούν και οι επικεφαλής του ομίλου ΓΕΚ – Τέρνα. Στο πλαίσιο αυτό, δεδομένης της δραστηριότητας που έχει αναπτύξει ο εν λόγω κατασκευαστικός όμιλος στο χώρο της ενέργειας, προωθείται σε πρώτη φάση η ανάπτυξη δύο μονάδων ηλεκτροπαραγωγής από βιομάζα. Οι μονάδες, οι οποίες θα χρησιμοποιούν ως καύσιμο τα υπολείμματα της ελιάς, θα κατασκευαστούν στη Θεσσαλία και τη νότιο Πελοπόννησο και θα έχουν ισχύ περί τα 10 MW η καθεμιά. Το ύψος της επένδυσης για τη δημιουργία από τον όμιλο ΓΕΚ – Τέρνα των δύο πρώτων μονάδων παραγωγής ενέργειας από βιομάζα υπολογίζεται στο ποσό των 60 εκατ. ευρώ.

    Ο τομέας της διαχείρισης απορριμμάτων αποτέλεσε στόχο του ομίλου Έδραση – Χ. Ψαλλίδας σχετικά νωρίς, από το 2000. Τότε η εταιρεία είχε συνάψει συμφωνία για την αντιπροσώπευση στη χώρα μας ενός πρωτοποριακού συστήματος διαχείρισης απορριμμάτων γνωστού σουηδικού οίκου, αλλά οι συνθήκες εκείνη την εποχή δεν ήταν ώριμες για την επιτυχία του εγχειρήματος. Το αποτέλεσμα ήταν η συνεργασία αυτή να ατονήσει και η προσπάθεια να εγκαταλειφθεί. Πάντως, η Έδραση – Χ. Ψαλλίδας δεν εγκατέλειψε τα σχέδιά της για την ανάπτυξη εργασιών στο συγκεκριμένο τομέα. Έτσι, σήμερα μέσω της θυγατρικής Enviprosystems που ειδικεύεται σε έργα περιβάλλοντος, έχει αναλάβει την κατασκευή ή και τη λειτουργία μιας σειράς βιολογικών καθαρισμών σε πόλεις της Ελλάδας, συνολικού ύψους 27 εκατ. ευρώ. Μεταξύ αυτών των έργων περιλαμβάνεται η μελέτη, κατασκευή και λειτουργία της επέκτασης των εγκαταστάσεων επεξεργασίας αστικών αποβλήτων της Καρδίτσας. Μέσω της Enviprosystems η Έδραση θα επιδιώξει να συμμετάσχει και σε έργα ολοκληρωμένης διαχείρισης απορριμμάτων, αλλά και παραγωγής βιοαερίου από βιομάζα.


    Στην κατασκευή και διαχείριση μονάδων θερμικής επεξεργασίας (καύσης) αστικών απορριμμάτων με ταυτόχρονη παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας (είτε ατμού για τηλεθέρμανση ή για άλλη χρήση), αλλά και παραγωγή εναλλακτικών καυσίμων (βιοκαύσιμα, στερεά καύσιμα από βιομάζα) προτίθεται να δραστηριοποιηθεί η τεχνική εταιρία Intrakat του ομίλου Intracom. Για το λόγο αυτό εξετάζει τις δυνατότητες συνεργασίας στο συγκεκριμένο τομέα με δημόσιους και ιδιωτικούς φορείς από την Ελλάδα και το εξωτερικό, χωρίς προς το παρόν να έχει καταλήξει σε κάποια συμφωνία.

     

    Σε επαφή και συζητήσεις με ευρωπαϊκό οίκο που ειδικεύεται στη διαχείριση απορριμμάτων βρίσκεται, σύμφωνα με τη διοίκησή της, και η εταιρία Μηχανική που επίσης επιδιώκει να αναπτύξει εργασίες στον τομέα του waste management. Σε περίπτωση που οι συζητήσεις καταλήξουν σε συμφωνία συνεργασίας, η Μηχανική σκοπεύει να ιδρύσει θυγατρική εταιρεία που θα ασχοληθεί αποκλειστικά με την υλοποίηση έργων περιβάλλοντος. Θυγατρική εταιρία για την ανάπτυξη έργων διαχείρισης στερεών αποβλήτων ίδρυσε πρόσφατα η εταιρία Lamda Development του ομίλου Λάτση, αντιλαμβανόμενη προφανώς τα τεράστια οικονομικά οφέλη που θα προκύψουν τα επόμενα χρόνια από την ενασχόληση με το συγκεκριμένο αντικείμενο. 
     
    Πέντε εκατομμύρια τόνοι σκουπιδιών αναζητούν… ιδιοκτήτη και μέθοδο επεξεργασίας


    Η ποσότητα των απορριμμάτων που παράγει σήμερα η χώρα μας ανέρχεται στους πέντε εκατομμύρια τόνους το χρόνο, μέγεθος που αυξάνεται σταθερά από έτος σε έτος. Ενδεικτικά αναφέρεται πως πριν από περίπου 30 χρόνια η παραγόμενη ποσότητα απορριμμάτων μόλις που άγγιζε τα 2 εκατομμύρια τόνους, ενώ πριν δέκα χρόνια ήταν αρκετά κάτω από τα 4 εκατομμύρια τόνους. Σύμφωνα με το σχέδιο δράσης που έχουν καταρτίσει τα συναρμόδια υπουργεία Εσωτερικών και ΠΕΧΩΔΕ, το μεγαλύτερο μέρος της παραγόμενης ποσότητας απορριμμάτων θα πρέπει να αξιοποιείται και μόλις ένα μικρό μέρος – εκείνο που είναι αδύνατον να χρησιμοποιηθεί με κάποιο τρόπο – να καταλήγει στους ΧΥΤΑ (Χώροι Υγειονομικής Ταφής Απορριμμάτων). Ειδικότερα προβλέπεται πως το 2010, σε περίπου δύο χρόνια δηλαδή, θα πρέπει να οδηγούνται στους ΧΥΤΑ περί το 1,95 εκατ. τόνοι απορριμμάτων, ποσότητα που θα περιοριστεί στο 1,3 εκατ. τόνους το έτος 1013 και μόλις στους 900 χιλ. τόνους βιοαποδομήσιμων αποβλήτων το 2020. Και ενώ για να επιτευχθούν οι στόχοι αυτοί η χώρα μας θα έπρεπε να κατασκευάζει ήδη τις απαραίτητες μονάδες επεξεργασίας των απορριμμάτων, οι εμπλεκόμενοι φορείς (δήμοι, επιστημονικές οργανώσεις κ.α.) συζητούν ακόμη αναφορικά με το είδος της τεχνολογίας που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί. Το μόνο σημείο στο οποίο φαίνεται να συμφωνούν είναι πως χρειάζεται να δημιουργηθούν μοντέλα διαχείρισης απορριμμάτων που να συνδυάζουν τις διαθέσιμες μεθόδους και τεχνολογίες. Στο θέμα αυτό, το ΥΠΕΧΩΔΕ θεωρεί ως πιθανές λύσεις δύο μοντέλα ολοκληρωμένης διαχείρισης των αστικών απορριμμάτων:

     

    ·        Το πρώτο μοντέλο προβλέπει την ανακύκλωση, εν συνεχεία την κομποστοποίηση από ειδικές μονάδες μηχανικής – βιολογικής επεξεργασίας και τέλος την απόρριψη των υπολειμμάτων στους ΧΥΤΑ. Το κόστος αυτού του μοντέλου διαχείρισης υπολογίζεται στα 80 ευρώ ανά τόνο απορριμμάτων. Στην Ελλάδα λειτουργεί ήδη (από τον Άνοιξη του 2006) μια μονάδα κομποστοποίησης που έχει δημιουργήσει ο ΕΣΔΚΝΑ (Ενιαίος Σύνδεσμος Δήμων – Κοινοτήτων Νομού Αττικής) στα Λιόσια.

    ·        Το δεύτερο μοντέλο προβλέπει την ανακύκλωση, στη συνέχεια τη θερμική επεξεργασία από μονάδες καύσης και εν τέλει την απόρριψη των υπολειμμάτων στους ΧΥΤΑ. Το κόστος του συγκεκριμένου μοντέλου είναι σχεδόν διπλάσιο από εκείνο του πρώτου μοντέλου, καθώς υπολογίζεται στα 160 ευρώ ανά τόνο απορριμμάτων. Επιπλέον, η μέθοδος της καύσης προκαλεί αντιδράσεις στη χώρα μας από οικολογικές οργανώσεις που θεωρούν ότι θα δημιουργήσει σοβαρή ατμοσφαιρική ρύπανση με άμεσες αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία των πολιτών.

    Με βάση πρόσφατη μελέτη του Τμήματος Μηχανικών Περιβάλλοντος του Πολυτεχνείου Κρήτης, στην Ελλάδα θα μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν σε συνδυασμό και τα δύο μοντέλα, προκειμένου να επιλυθεί οριστικά το θέμα διαχείρισης των απορριμμάτων. Μάλιστα, η μελέτη προτείνει τη δημιουργία συνολικά δέκα κεντρικών Ολοκληρωμένων Εγκαταστάσεων Διάθεσης Απορριμμάτων (ΟΕΔΑ) σε σημεία που θα επιλεγούν με ορθολογικά κριτήρια. Οι επτά από τις ΟΕΔΑ θα διαθέτουν μονάδες αερόβιας μηχανικής – βιολογικής επεξεργασίας, ενώ σε τρεις ΟΕΔΑ θα λειτουργούν μονάδες καύσης.   

    Θα πρέπει να σημειωθεί, επίσης, ο καθοριστικός ρόλος που παίζει η ανακύκλωση στην επιτυχημένη λειτουργία αυτών των δύο συστημάτων  - μοντέλων διαχείρισης απορριμμάτων. Με την ανακύκλωση μειώνεται σημαντικά ο όγκος των απορριμμάτων, κάνοντας αρκετά πιο εύκολο το έργο των μονάδων επεξεργασίας. Φέτος, εκτιμάται πως η ποσότητα των υλικών που θα ανακυκλωθούν θα αγγίξει το 1 εκατ. τόνους, αυξάνοντας το ποσοστό ανακύκλωσης στη χώρα μας στο 23% έναντι 20% το 2006 και μόλις 6% που ήταν στις αρχές της δεκαετίας.

     

    * Αναδημοσίευση από το περιοδικό "Κεφάλαιο"

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων