Κατασκευαστικές: Οι ξένοι... αδιαφορούν

Του Φάνη Γαβρινιώτη

Η συμμετοχή της ινδικής DS Construction στο μετοχικό κεφάλαιο της ΑΕΓΕΚ είναι η πρώτη και κατά πάσα πιθανότητα η τελευταία κίνηση απόκτησης ποσοστού από ξένο κατασκευαστικό οίκο σε ελληνική τεχνική εταιρεία. Η αμιγώς κατασκευαστική αγορά στη χώρα μας, με εξαίρεση τα έργα παραχώρησης, θεωρείται μικρή και δεν ενδιαφέρει τους σοβαρούς μεγάλους οίκους του εξωτερικού.

Η απόφαση της ινδικών συμφερόντων κατασκευαστικής εταιρείας DS Construction να αποκτήσει συμμετοχή στο μετοχικό κεφάλαιο μιας ελληνικής τεχνικής εταιρείας είναι σίγουρα ιστορική, αφού για πρώτη φορά ένας ξένος οίκος του κλάδου των κατασκευών εισέρχεται στην τοπική αγορά μέσω εξαγοράς. Μέχρι σήμερα, όσοι Όμιλοι από το εξωτερικό –κυρίως από τη Δυτική Ευρώπη– αποφάσιζαν να δραστηριοποιηθούν στην Ελλάδα, το έπρατταν συνήθως μέσω συνεργασιών με εγχώριες επιχειρήσεις αποφεύγοντας να έχουν οποιαδήποτε μετοχική σχέση μαζί τους. Και συνήθως το ενδιαφέρον τους επικεντρώνονταν σε μεγάλα projects παραχώρησης (π.χ. αεροδρόμιο Ελευθέριος Βενιζέλος, γέφυρα Χαρίλαος Τρικούπης, αυτοκινητόδρομοι), καθώς τα δημόσια έργα στη χώρα μας που αφορούσαν αμιγώς κατασκευαστικό αντικείμενο ήταν και εξακολουθούν να είναι γι’ αυτούς –λόγω μεγέθους και στρατηγικής– παντελώς αδιάφορα.

Έτσι, εκτιμάται ότι η συμφωνία ΑΕΓΕΚ – DSC εκτός από πρώτη, πιθανότατα θα είναι και η τελευταία του είδους της στην ελληνική κατασκευαστική αγορά. Βέβαια, οι συνθήκες που επέβαλαν αυτή τη συμφωνία ήταν ιδιαίτερες: Η ΑΕΓΕΚ είχε σοβαρά οικονομικά προβλήματα που δεν μπορούσε να αντιμετωπίσει μόνη της, παράλληλα διέθετε ένα αξιόλογο χαρτοφυλάκιο έργων και συμμετοχών (ακίνητα, projects), οι μεγάλες εγχώριες "δυνάμεις" του κλάδου δεν ήταν πρόθυμες να επωμιστούν επιπλέον βάρη (ιδίως σε μια περίοδο όπου τα μεγάλα έργα παραχώρησης και η επέκταση στο εξωτερικό απαιτούν σημαντικά κεφάλαια), ενώ οι πιστώτριες τράπεζες είχαν δανείσει στην εισηγμένη αρκετά χρήματα για να τα... ξεχάσουν. Από την άλλη, εκ πρώτης όψεως η συμφωνία δείχνει να συμφέρει και τους Ινδούς της DSC, καθώς θα διαθέσουν μόλις 80 εκατ. ευρώ για να αποκτήσουν κατασκευαστικό αντικείμενο ύψους 700 εκατ. ευρώ και συμμετοχή 10% στο έργο παραχώρησης του αυτοκινητόδρομου Μαλιακός – Κλειδί Ημαθείας. Μακροπρόθεσμα, όμως, δεν αποκλείεται να αλλάξουν τα δεδομένα και να αναθεωρηθούν αποφάσεις, ιδίως αν λάβουμε υπόψη πως η DSC δεν έχει προηγούμενη επαφή με την ελληνική κατασκευαστική αγορά...

Έχουν μάτια μόνο για τις παραχωρήσεις

Εξάλλου, δεν είναι τυχαίο το γεγονός πως παρά την πολυετή δραστηριοποίησή τους στη χώρα μας, ισχυροί οίκοι όπως ο γαλλικός Vinci και ο γερμανικός Hochtief δεν έχουν ενδιαφερθεί να αποκτήσουν μετοχική συμμετοχή σε τοπικές κατασκευαστικές εταιρείες, τις οποίες φυσικά χρησιμοποιούν ως υπεργολάβους για την εκτέλεση εργασιών στα projects παραχώρησης που αναλαμβάνουν. Και σ’ αυτά ακριβώς τα έργα στρέφεται η προσοχή τους, τόσο για την ελληνική όσο και για τη διεθνή αγορά.

Η εξασφάλιση σταθερών εσόδων από την εκμετάλλευση – διαχείριση έργων παραχώρησης αποτελεί στρατηγική επιλογή των μεγάλων ξένων κατασκευαστών, για τους οποίους το καθαρά κατασκευαστικό αντικείμενο στην Ελλάδα θεωρείται μικρό σε μέγεθος και έτσι δεν αποτελεί στόχο τους. Αξίζει να σημειωθεί πως οι μεγάλοι ευρωπαϊκοί οίκοι που έχουν αυτή τη στιγμή παρουσία στην Ελλάδα και συγκεκριμένα οι Vinci, Hochtief, ACS Dragados και Cintra έχουν αναπτύξει συνεργασία με τους τρεις ισχυρότερους ελληνικούς ομίλους του κατασκευαστικού κλάδου, συγκροτώντας κοινοπραξίες για την υλοποίηση των οδικών έργων παραχώρησης. Vinci και Hochtief συνεργάζονται, λοιπόν, με τους Ομίλους Ελληνική Τεχνοδομική και J&P Άβαξ, ενώ οι ισπανικές ACS Dragados και Cintra με τον Όμιλο της ΓΕΚ – Τέρνα.

Υπενθυμίζεται πως η Hochtief συμμετέχει παράλληλα στην εταιρεία διαχείρισης του διεθνούς αερολιμένα Αθηνών στα Σπάτα, ενώ η Vinci είναι επικεφαλής της παραχωρησιούχου εταιρείας της γέφυρας Ρίου – Αντίρριου (συμμετέχουν, επίσης, η Ελληνική Τεχνοδομική, J&P Άβαξ και Προοδευτική), έργα που τους εξασφαλίζουν σημαντικά έσοδα σήμερα και για όσο διάστημα θα διαρκέσουν οι συγκεκριμένες συμβάσεις παραχώρησης. Έτσι, αν τυχόν κάποια στιγμή στο μέλλον οι εν λόγω κολοσσοί αποφασίσουν να εξαγοράσουν μια ελληνική κατασκευαστική εταιρεία, αυτό θα το πράξουν μόνο και μόνο για να αποκτήσουν ή να αυξήσουν το μερίδιό τους σε έργα παραχώρησης και όχι για να προσθέσουν κατασκευαστικό αντικείμενο στο ανεκτέλεστο υπόλοιπό τους.