Μετεξεταστέα στον Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς η Ελλάδα - Ισοβαθμεί με Μπαχρέιν, Ιορδανία και Γεωργία

Ανεπαίσθητη είναι η μεταβολή του Δείκτη Αντίληψης Διαφθοράς (CPI) το 2025 για την Ελλάδα σε σχέση με έναν χρόνο πριν, στην αξιολόγηση της Διεθνούς Διαφάνειας (Transparency International). Η χώρα μας συγκεντρώνει 50 μονάδες (με "άριστα" το 100), μία περισσότερη από το 2024, και βρίσκεται στην 56η θέση του σχετικού πίνακα των 182 συνολικά χωρών, μαζί με το Μπαχρέιν, τη Γεωργία και την Ιορδανία, με βάση τα στοιχεία που ανακοινώθηκαν την Τρίτη. Είναι πάντως στις τελευταίες θέσεις μεταξύ των κρατών της ΕΕ, αφού έχει καλύτερη βαθμολογία μόνο από Βουλγαρία, Ρουμανία, Σλοβακία, Ουγγαρία, Κροατία και Μάλτα. Οι περισσότερες από αυτές τις χώρες παρουσιάζουν, ως γνωστόν, προβλήματα στη λειτουργία μιας εύρυθμης και πλουραλιστικής Δημοκρατίας. Η Κύπρος με 55 μονάδες βρίσκεται πάνω από την Ελλάδα, στην 49η θέση, στη σχετική κατάταξη που δείχνει πώς ακριβώς αντιλαμβάνονται οι πολίτες το επίπεδο της διαφθοράς στη χώρα τους.

Τι λέει ο πρόεδρος του ελληνικού τμήματος

Μιλώντας στην DW, ο Γιώργος Χατζηγιαννάκης, πρόεδρος του ελληνικού τμήματος της Διεθνούς Διαφάνειας, επεσήμανε ότι "σε μια περίοδο παγκόσμιας στασιμότητας, αποτελεί παρήγορο γεγονός ότι η Ελλάδα βελτίωσε έστω και λίγο τη θέση της και βρίσκεται ανάμεσα στις 31 χώρες που παρουσιάζουν άνοδο". Βεβαίως, όπως παρατηρείται τελευταία, υπάρχουν πάντα φαινόμενα διαφθοράς, για τα οποία δικαιολογημένα γίνονται αναφορές στον Τύπο και τα οποία δείχνουν ότι οι προσπάθειες για την καταπολέμηση της διαφθοράς θα πρέπει να συνεχιστούν. Αυτό που επαναλαμβάνει η οργάνωση σύμφωνα με τον πρόεδρό της είναι "η ανάγκη για περαιτέρω ενίσχυση των ανεξάρτητων αρχών, καλύτερης προστασίας των δημοσιογράφων και βελτίωσης της λειτουργίας της δικαιοσύνης. Βεβαίως το να περάσει μια νέα νομοθεσία δεν σημαίνει αυτομάτως και ότι βελτιώνεται η κατάσταση" επεσήμανε ο Γ. Χατζηγιαννάκης.

Σύμφωνα με την έρευνα, το 29% των Ελλήνων θεωρεί ότι η κατάσταση επιδεινώθηκε μέσα στους τελευταίους 12 μήνες, ενώ το 9% παραδέχτηκε ότι χρειάστηκε να "λαδώσει" σε κάποια δημόσια υπηρεσία. Πάντως, σε σχέση με το 2012 (36 μονάδες) παρατηρείται ανοδική τάση, έστω με σκαμπανεβάσματα, με το καλύτερο αποτέλεσμα να καταγράφεται το 2022 με 52 βαθμούς.

Χρήζει βελτίωσης και η κατάσταση στη Γερμανία

Στην κορυφή της σχετικής λίστας βρίσκεται η Δανία με 89 μονάδες και ακολουθεί η Φινλανδία με 88. Ακολουθεί η Σινγκαπούρη με 84 και Νέα Ζηλανδία και Νορβηγία με 81. Η Γερμανία με 77 και μια επίσης ελαφρά βελτίωση βρίσκεται στη 10η θέση του σχετικού πίνακα. Σύμφωνα με τους εκπροσώπους της οργάνωσης στο Βερολίνο, η σχετικά καλή κατάταξη της Γερμανίας οφείλεται περισσότερο στην αδυναμία άλλων χωρών να προβούν σε γενναία μέτρα καταπολέμησης της διαφθοράς. Σε βάθος δεκαετίας, μάλιστα, η βαθμολογία της έχει πέσει, αφού το 2016 συγκέντρωνε 81 βαθμούς.

Η επικεφαλής του γερμανικού τμήματος της οργάνωσης, Αλεξάντρα Χέρτσογκ, επεσήμανε ακόμα τον κίνδυνο που ενέχει η συζήτηση που διεξάγεται με πρωτοβουλία της κυβέρνησης για περιορισμό της γραφειοκρατίας, αφού η εμπειρία έχει δείξει ότι τέτοια σχέδια συνήθως οδηγούν στην κατάργηση απαραίτητων ελεγκτικών μηχανισμών και ευνοούν τη συγκάλυψη της διαφθοράς.

Συνολική ανησυχία

Ο Δείκτης Αντίληψης Διαφθοράς 2025 αξιολογεί συνολικά 182 χώρες και τα αποτελέσματα δεν είναι και τόσο ενθαρρυντικά, σύμφωνα με τη Διεθνή Διαφάνεια. Ο παγκόσμιος μέσος όρος μειώθηκε στο 42 και 122 χώρες βαθμολογούνται κάτω από 50, σηματοδοτώντας εκτεταμένη διαφθορά στον δημόσιο τομέα. Συνολικά, 51 χώρες έχουν να επιδείξουν χειρότερη βαθμολογία και 100 έχουν μείνει σταθερές.

Μόνο πέντε χώρες βαθμολογούνται πλέον πάνω από 80 (από 12 που ήταν πριν από μια δεκαετία) και η πρόσφατη ολίσθηση στις δημοκρατίες με υψηλή βαθμολογία δείχνει ότι οι κίνδυνοι διαφθοράς μπορούν να αυξηθούν ακόμα και εκεί που οι θεσμοί κάποτε φαίνονταν ασφαλείς.

Οι χώρες που περιορίζουν τον δημόσιο διάλογο συχνά χάνουν τον έλεγχο της διαφθοράς: 36 από τις 50 χώρες με τη μεγαλύτερη πτώση περιόρισαν τις ελευθερίες και πάνω από το 90% των δημοσιογράφων που δολοφονήθηκαν επειδή διερεύνησαν υποθέσεις διαφθοράς βρισκόταν σε χώρες με χαμηλή βαθμολογία.

Δεν περνάει επίσης απαρατήρητη η πτωτική τάση σε μια σειρά από χώρες της Ευρώπης (Γαλλία, Ιταλία, Βρετανία, Ισπανία), γεγονός που δείχνει ότι σε περιόδους ευρύτερων πολιτικών ανακατατάξεων ευνοείται η ενίσχυση φαινομένων διαφθοράς. Εξαιρετικά χαμηλή είναι η βαθμολογία της Ρωσίας (22), αλλά και της Ουκρανίας(36).

Η Διεθνής Διαφάνεια καλεί τους ηγέτες να ενισχύσουν την ανεξάρτητη δικαιοσύνη και εποπτεία, να καταστήσουν διαφανή τη χρηματοδότηση των πολιτικών, να προστατεύσουν την ελευθερία των μέσων ενημέρωσης και των μαρτύρων δημόσιου συμφέροντος και να περιορίσουν τις διασυνοριακές ροές βρόμικου χρήματος.

Διαφθορά χωρίς σύνορα

Η έκθεση διευκρινίζει, επίσης, ότι ο δείκτης CPI εστιάζει στις αντιλήψεις για την εγχώρια διαφθορά στον δημόσιο τομέα, συμπεριλαμβανομένης της διαφθοράς χαμηλού επιπέδου στη διοίκηση. Ωστόσο, είναι επίσης σημαντικό να επισημανθεί ο ρόλος του ιδιωτικού τομέα σε μεγάλης κλίμακας σχέδια δωροδοκίας και νομιμοποίησης εσόδων από παράνομες δραστηριότητες, καθώς και η διασυνοριακή φύση αυτής της διαφθοράς. Ένα βασικό παράδειγμα είναι οι διεθνείς ροές βρόμικου χρήματος που αφήνουν μεγάλα κενά στους προϋπολογισμούς δημόσιων δαπανών των χωρών.

Οι διεφθαρμένοι αξιωματούχοι συχνά βοηθούνται από επαγγελματίες παρόχους υπηρεσιών για να νομιμοποιήσουν ή να διαφυλάξουν παράνομο πλούτο σε χρηματοοικονομικά κέντρα, σε χώρες που βρίσκονται στην κορυφή του πίνακα, και αυτές οι χώρες πρέπει να κάνουν περισσότερα για να σταματήσουν αυτές τις μεθόδους και να διασφαλίσουν τη λογοδοσία για τη διακρατική διαφθορά. Πρέπει, επίσης, να βοηθήσουν στην αποκατάσταση της ζημίας που προκαλείται από τη διαφθορά, μεταξύ άλλων επιτρέποντας την επιστροφή περιουσιακών στοιχείων στις κοινωνίες από τις οποίες κλάπηκαν.

Πηγή: Deutsche Welle