Τα μυστικά για σύνταξη πάνω από το 60% του μισθού – Ο συνδυασμός αποδοχών και ετών ασφάλισης

Του Κώστα Κατίκου

Ο συνδυασμός ετών ασφάλισης και αποδοχών αποτελεί το κλειδί για να πάρουν οι ασφαλισμένοι σύνταξη πάνω από το 60% των συντάξιμων αποδοχών τους. Η χορήγηση σύνταξης που υπερβαίνει το 60% του συντάξιμου μισθού δεν είναι πάντα δεδομένη για όλους τους ασφαλισμένους, αλλά εξαρτάται από έναν συνδυασμό συγκεκριμένων προϋποθέσεων. Καθοριστικό ρόλο παίζουν ο αριθμός των ετών ασφάλισης, και οι αποδοχές.

Τα πολλά έτη ασφάλισης πριμοδοτούν το ποσό της σύνταξης αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι επιτυγχάνεται και ανταπόδοση σύνταξης άνω του 60% σε σχέση με τις συντάξιμες αποδοχές. Για παράδειγμα, ποσοστά αναπλήρωσης άνω του 60% εμφανίζονται σε ασφαλισμένους με 33 αλλά και με 40 χρόνια ασφάλισης με χαμηλές ως μεσαίες αποδοχές. 

Όσο ανεβαίνουν οι αποδοχές όμως το ποσοστό της σύνταξης κατεβαίνει κάτω από το όριο του 60%, του μισθού. 

Αυτό συμβαίνει γιατί πέρα από τα έτη ασφάλισης κρίσιμος παράγοντας είναι και το ύψος του συντάξιμου μισθού. 

Τα υψηλότερα ποσοστά αναπλήρωσης καταγράφονται κυρίως σε χαμηλούς έως μεσαίους μισθούς, ενώ όσο αυξάνονται οι αποδοχές, η σύνταξη μπορεί μεν να αυξάνεται σε απόλυτο ποσό, αλλά αντιστοιχεί σε μικρότερο ποσοστό του μισθού. Αυτό σημαίνει ότι οι ασφαλισμένοι με υψηλότερους μισθούς, παρότι καταβάλλουν περισσότερες εισφορές, αντιμετωπίζουν χαμηλότερη ανταποδοτικότητα του συστήματος.

Συνεπώς, για να ξεπεράσει η σύνταξη το 60% του μισθού, απαιτείται ο συνδυασμός μακράς ασφαλιστικής διαδρομής και σχετικά συγκρατημένου συντάξιμου μισθού, στοιχείο που αναδεικνύει ότι το σημερινό σύστημα ευνοεί περισσότερο τη διάρκεια ασφάλισης παρά το ύψος των καταβαλλόμενων αποδοχών.

Τα παραδείγματα που επεξεργάστηκε και δημοσιεύει σήμερα το Capital.gr είναι αποκαλυπτικά.

Εστιάζοντας στις περιπτώσεις όπου η σύνταξη αντιστοιχεί πάνω από το 60% του μισθού, για τους ασφαλισμένους με 38 και 40 έτη ασφάλισης προκύπτουν τα εξής:

1. Γυναίκα ασφαλισμένη με συντάξιμο μισθό 1.800 ευρώ και 38 χρόνια ασφάλισης θα πάρει σύνταξη 1.255 ευρώ που αντιστοιχεί στο 70% του μισθού. Αν είχε μισθό 3.640 ευρώ η σύνταξη θα έφτανε στα 2.082 ευρώ αλλά θα αντιστοιχούσε στο 57% των αποδοχών του. Στην πράξη θα είχε καταβάλει περισσότερες εισφορές  λόγω του υψηλότερου μισθού αλλά η ανταποδοτικότητα θα ήταν χαμηλότερη. 

2. 'Ανδρας ασφαλισμένος με συντάξιμο μισθό 1.800 ευρώ και 40 χρόνια ασφάλισης θα πάρει σύνταξη 1.347 ευρώ που αντιστοιχεί στο 75% του μισθού. Αν είχε μισθό 3.070 ευρώ η σύνταξη θα έφτανε στα 1.982 και θα παρέμενε άνω του 60% με ποσοστό 65% επι του μισθού. 

3. Ασφαλισμενος με συντάξιμο μισθό 2.500 ευρώ και 40 χρόνια ασφάλισης θα πάρει σύνταξη 1.967 ευρώ που αντιστοιχεί στο 68% του μισθού. Αν είχε μισθό 4.500 ευρώ θα έπαιρνε μεν μεγαλύτερη σύνταξη στα 2.696,87 ευρώ αλλά θα αντιστοιχούσε στο 59,9% των αποδοχών του. Στην πράξη θα είχε καταβάλει περισσότερες εισφορές  λόγω του υψηλότερου μισθού αλλά η ανταποδοτικότητα θα ήταν χαμηλότερη. 

Αντίστοιχα για τους ασφαλισμένους με 33 και 35 έτη ασφάλισης παρατηρείται ότι:

1. Ασφαλισμένος με 35 έτη ασφάλισης και συντάξιμο μισθό 1.780 ευρώ θα λάβει σύνταξη 1.111 ευρώ, η οποία αντιστοιχεί στο 62% του μισθού. Αν ο ίδιος ασφαλισμένος είχε τα ίδια έτη αλλά υψηλότερο μισθό, για παράδειγμα 2.020 ευρώ, η σύνταξη θα αυξανόταν στα 1.201 ευρώ, όμως το ποσοστό αναπλήρωσης θα έπεφτε στο 59%, κάτω από το όριο του 60%. Στην πράξη, παρά τις αυξημένες εισφορές λόγω υψηλότερου μισθού, η ανταποδοτικότητα του συστήματος μειώνεται.

2. Ασφαλισμένος με 35 έτη ασφάλισης και συντάξιμο μισθό 1.900 ευρώ θα πάρει σύνταξη 1.156 ευρώ, που αντιστοιχεί στο 61% των αποδοχών του. Αν ο μισθός του ανέβαινε στα 2.140 ευρώ, η σύνταξη θα έφτανε τα 1.245 ευρώ, αλλά θα αντιστοιχούσε μόλις στο 58% του μισθού, παρά το γεγονός ότι θα είχε καταβάλει υψηλότερες εισφορές.

3. Με 33 έτη ασφάλισης, η σύνταξη ξεπερνά το 60% του μισθού για όσους έχουν συντάξιμες αποδοχές μέχρι 1.550 ευρώ, ενώ αστα 1.600 ευρώ το ποσοστό κατεβαίνει στο 60%. Για παράδειγμα με μισθό 1.200 ευρώ η σύνταξη με 33 έτη ασφάλισης το 2026 ανέρχεται στα 835 ευρώ που αντιστοιχεί στο 70% του συντάξιμου μισθού. Ενώ με συντάξιμο μισθό 1.780 ευρώ η σύνταξη βγαίνει στα 1.022 ευρώ και αντιστοιχεί στο 57% του μισθού. Το  ποσοστό μειώνεται σταδιακά όσο αυξάνεται ο μισθός, φτάνοντας στο 47%, για μισθό 3.100 ευρώ δηλαδή με σύνταξη 1.440 ευρώ.

Συμπερασματικά, τα ποσοστά σύνταξης άνω του 60% του μισθού εμφανίζονται μόνο σε περιπτώσεις χαμηλών έως μεσαίων συντάξιμων μισθών. Όσο αυξάνεται ο μισθός, ακόμη και με τα ίδια έτη ασφάλισης, η σύνταξη μεν αυξάνεται σε απόλυτα ποσά, αλλά το ποσοστό αναπλήρωσης μειώνεται, γεγονός που καταδεικνύει τη χαμηλότερη ανταποδοτικότητα και την αδικία του συστήματος που δεν "ανταμείβει" επαρκώς με καλύτερη σύνταξη τους ασφαλισμένους με υψηλότερες αποδοχές.