Διπλωματικό επεισόδιο Αρμενίας - Ρωσίας, μετά το κάλεσμα Σολοβιόφ για "ρωσική στρατιωτική επέμβαση" στη χώρα

Του Κώστα Ράπτη

To Υπουργείο Εξωτερικών της Αρμενίας κάλεσε τον πρεσβευτή της Ρωσίας στο Ερεβάν, Σεργκέι Κοπύρκιν, τη Δευτέρα και του επέδωσε διάβημα διαμαρτυρίας. Την ασυνήθιστη αυτή κίνηση προκάλεσαν σχόλια του παρουσιαστή της ρωσικής κρατικής τηλεόρασης Βλαντίμιρ Σαλαβιόφ, υπέρ μιας στρατιωτικής επέμβασης της Ρωσίας στην Αρμενία.

Η εκπρόσωπος του αρμενικού Υπουργείου Εξωτερικών, Άνι Μπανταλιάν εξέφρασε "βαθιά αγανάκτηση” για τα σχόλια του Σαλαβιόφ τα οποία χαρακτήρισε ως απαράδεκτη καταπάτηση της κυριαρχίας της Αρμενίας, εχθρική πράξη και κατάφωρη παραβίαση των θεμελιωδών αρχών των φιλικών σχέσεων μεταξύ Αρμενίας και Ρωσίας.

Ο Σαλαβιόφ δεν είναι προφανώς θεσμικός παράγων, αλλά δεν είναι και ο πρώτος τυχών. Το talk show που παρουσιάζει θεωρείται ότι απηχεί τις σκληρότερες απόψεις που κυκλοφορούν εντός και πέριξ του Κρεμλίνου σε ό,τι αφορά τις σχέσεις της Μόσχας με τον υπόλοιπο κόσμο και δη την Δύση.

Στην επίμαχη εκπομπή Σαλαβιόφ αναφέρθηκε αρχικά στις εξελίξεις στη Βενεζουέλα πριν στραφεί στα θέματα της Αρμενίας και της Ουκρανίας. "Δεν πρέπει να χάσουμε τις θέσεις μας, αλλά αυτό που έχει μεγαλύτερη σημασία για εμάς είναι το εγγύς εξωτερικό μας. Αυτό που συμβαίνει στην Αρμενία είναι πολύ πιο οδυνηρό για εμάς από αυτό που συμβαίνει στη Βενεζουέλα. Η απώλεια της Αρμενίας - αυτό θα ήταν ένα τεράστιο πρόβλημα. Αυτό που συμβαίνει στην Ασία μας, στη Μέση Ασία, την Κεντρική Ασία όπως ονομάζεται - θα μπορούσε επίσης να γίνει ένα τεράστιο πρόβλημα για εμάς” διαπίστωσε ο Σαλαβιόφ, για να προσθέσει: "Ίσως πρέπει να διατυπώσουμε το εθνικό μας δόγμα και να δηλώσουμε με σαφήνεια ποια είναι η σφαίρα επιρροής μας. Τότε όλα θα είναι ξεκάθαρα. Πρέπει να σταματήσουμε να ρίχνουμε μαργαριτάρια στα γουρούνια και να σταματήσουμε να νοιαζόμαστε για το τι πιστεύει η Ευρώπη. Πρέπει να σταματήσουμε να λυπόμαστε τους Ουκρανούς. Η βιαιότητα που επιδείχθηκε την πρώτη εβδομάδα θα είχε οδηγήσει στο να μην υπάρχει πλέον η σύγκρουση. Και οι απώλειες θα ήταν πολύ μικρότερες - και από τις δύο πλευρές”.

Ο Ρώσος τηλεπαρουσιαστής προφανώς ενθαρρύνεται από το "δόγμα Ντονρόε” (όπως επαναδιατύπωσε ο Ντόναλντ Τραμπ, προσαρμόζοντάς το στο όνομά του το Δόγμα Μονρόε), αλλά απηχεί και την πραγματική ανησυχία που προκαλεί στη Μόσχα η διαρκής πορεία απομάκρυνσης της χώρας του Νικόλ Πασινιάν από την ρωσική επιρροή.

"Αν χρειαζόταν να ξεκινήσουμε μια ειδική στρατιωτική επιχείρηση σε ουκρανικό έδαφος για την εθνική μας ασφάλεια, γιατί, για τους ίδιους λόγους, δεν μπορούμε να ξεκινήσουμε μια στρατηγική στρατιωτική επιχείρηση σε άλλα μέρη της ζώνης επιρροής μας;” διερωτήθηκε χωρίς περιστροφές.

Οι κυβερνώντες στην Αρμενία δεν έχασαν την ευκαιρία να ανεβάσουν τους τόνους έχοντας κατά νου και τις επικείμενες εκλογές της 7ης Ιουνίου.

Ο αντιπρόεδρος της Εθνοσυνέλευσης της Αρμενίας, Ρούμπεν Ρουμπινιάν φρόντισε να συνδέσει με ανάρτησή του στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τον Σαλαβιόφ με τον Ρωσο-Αρμένιο επιχειρηματία Σαμβέλ Καραπετιάν, ιδιοκτήτη του ομίλου Tashir, ο οποίος έχει τεθεί σε κατ' οίκον περιορισμό για απόπειρα "ανατροπής της συνταγματικής τάξης” και οικονομικά εγκλήματα. "Ο σκύλος γαβγίζει, αλλά το καραβάνι προχωρά. Ο σκύλος σε αυτή την περίπτωση είναι στενός φίλος και συμπατριώτης του Ρώσου επιχειρηματία Σαμβέλ Καραπετιάν, και το καραβάνι είναι η αγαπημένη μας χώρα, η οποία κινείται προς μια μη αναστρέψιμη ειρήνη και ανάπτυξη”, υποστήριξε ο Ρουμπινιάν.

O σύμμαχος του πρωθυπουργού Πασινιάν και πρόεδρος του κόμματος Hanrapetutyun, Αράμ Σαργκσιάν δήλωσε: "Ο Σολοβιόφ είναι νευρικός επειδή γνωρίζει ότι ο λαός θα επιμείνει στη θέση του και στις βουλευτικές εκλογές του 2026. Η πέμπτη φάλαγγα, πρώην πρόεδροι, κληρικοί και σωτήρες ολιγαρχών, θα έκανε καλά να τοποθετηθεί σχετικά με τις προτάσεις για τη μετατροπή της Αρμενίας σε ρωσική ζώνη επιρροής και την υποδούλωσή της με στρατιωτική βία”.

Όλα αυτά, παρεμπιπτόντως, εν μέσω ανοιχτού πολέμου του Πασινιάν με την Αρμενική Αποστολική Εκκλησία, της οποίας τον προκαθήμενο Καρέκιν Β' προσπαθεί να καθαιρέσει, κατηγορώντας τον (όπως και τον αδελφό του και μητροπολίτη των Αρμενίων της Ρωσικής Ομοσπονδίας) ως πράκτορα ξένων υπηρεσιών.

Για τον Πασινιάν, η επιχειρούμενη αναμόρφωση της Εκκλησίας πρόκειται να αποτελέσει την ολοκλήρωση της "έγχρωμης επανάστασης” που έφερε και τον ίδιο στην εξουσία το 2020. Η εκκλησιαστική ηγεσία, πάλι, αποτελεί πόλο έλξης των εθνικιστικών στοιχείων που καταγγέλλουν τον Πασινιάν για την έκβαση των δύο πολέμων του Ναγκόρνο Καραμπάχ το 2020 και 2023, που οδήγησαν σε ήττα των Αρμενίων αποσχιστών, ανάκτηση του ελέγχου της περιοχής από το Αζερμπαϊτζάν και μαζική έξωση του αρμενικού στοιχείου.

Ο Νικόλ Πασινιάν έχει κινηθεί για να εμβαθύνει τη σχέση της Αρμενίας με την Ευρωπαϊκή Ένωση, κυρίως μέσω νομοθεσίας που εγκρίθηκε τον Απρίλιο του 2025 και ζητά την έναρξη μιας διαδικασίας ένταξης στην Ε.Ε. Ρώσοι αξιωματούχοι απάντησαν επαναλαμβάνοντας ότι η ένταξη στην Ε.Ε. είναι ασυμβίβαστη με τη συνεχιζόμενη συμμετοχή στην Ευρασιατική Οικονομική Ένωση, προειδοποιώντας για πιθανές οικονομικές συνέπειες.

Στο οικονομικό επίπεδο, τα στοιχεία για την περίοδο Ιανουαρίου-Νοεμβρίου δείχνουν ότι το συνολικό εμπόριο μεταξύ Αρμενίας και Ρωσίας μειώθηκε στα 6,7 δισεκατομμύρια δολάρια, σημειώνοντας υποχώρηση κατά σχεδόν 50% σε σχέση με το προηγούμενο έτος. Παρά τη συρρίκνωση, όμως, η Ρωσία εξακολουθούσε να αντιπροσωπεύει περισσότερο από το ένα τρίτο (35,5%) του συνολικού εξωτερικού εμπορίου της Αρμενίας. Η Κίνα κατείχε τη δεύτερη θέση με 12,5%, ακολουθούμενη από την Ευρωπαϊκή Ένωση με 11,8%.