Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 24-Μαρ-2020 14:47

    Πώς θα διαχειριστούν σωστά την κρίση οι Βρυξέλλες αυτή τη φορά

    Πώς θα διαχειριστούν σωστά την κρίση οι Βρυξέλλες αυτή τη φορά
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Jose Ignacio Torreblanca

    Το 2008, οι ΗΠΑ -η πρωταθλήτρια χώρα της οικονομικής απελευθέρωσης, της απορρύθμισης και της συρρίκνωσης του κράτους- έσπευσε άμεσα και αποφασιστικά να διασώσει τις τράπεζες, τις ασφαλιστικές και τις αυτοκινητοβιομηχανία που απειλούνταν με κατάρρευση. Στο μεταξύ, τα κράτη-μέλη αντέδρασαν ξεχωριστά, έγιναν όλο και περισσότερο διχασμένα, και κατηγόρησαν το ένα το άλλο ότι έχασαν χρόνο και πέτυχαν φτωχά αποτελέσματα. Ως συνέπεια, πολλά κράτη μέλη υπέστησαν πλήγμα είτε από μια βαθιά οικονομική κρίση ή από μια κρίση νομιμότητας -συχνά και από τις δύο- με εκατομμύρια πολίτες να στρέφουν την πλάτη τους στο ευρωπαϊκό project υποστηρίζοντας αντί-ευρωπαϊκές δυνάμεις.

    θεωρητικά, οι Ευρωπαίοι έχουν μάθει από τα λάθη του παρελθόντος -επομένως αυτή τη φορά θα είναι διαφορετικά. Αλλά είναι έτσι;

    Πρώτον, η κρίση του κορονοϊού είναι διαφορετική. Η κρίση του 2008-2009 ήταν οικονομικής φύσεως, και η πιο απειλητική εκδήλωση της ήταν η σύνδεση που δημιουργήθηκε μεταξύ ιδιωτικών τραπεζών και κρατικού χρέους, που οδήγησε σε προγράμματα διάσωσης για πέντε χώρες της ευρωζώνης και σε μαζικές παρεμβάσεις από την ΕΚΤ. Αυτή τη φορά, η πρόεδρος της ΕΚΤ, Christine Lagarde, έκανε ένα λάθος λέγοντας πως δεν πιστεύει ότι η ΕΚΤ έπρεπε να σταματήσει την αύξηση του γερμανικού και ιταλικού κόστους δανεισκού. ωστόσο, ευτυχώς, γρήγορα άλλαξε την πορεία της, εγκρίνοντας ένα πρόγραμμα αγοράς ομολόγων 750 δισ. Ευρώ και υποσχόμενη ότι η ΕΚΤ θα κάνει "οτιδήποτε αναγκαίο” για να αντιμετωπίσει την κρίση. Αυτό μοιάζει με την υπόσχεση του "οτιδήποτε χρειαστεί” που έγινε από τον προκάτοχο της, Mario Draghi, το 2012, με στόχο τον περιορισμό των spreads και τον έλεγχο του κρατικού και ιδιωτικού χρέους -μια κίνηση που ουσιαστικά έσωσε το ευρώ. Επομένως, αυτή τη φορά είναι ήδη διαφορετικά στο ότι η ΕΚΤ, αντί να της πάρει τέσσερα χρόνια να δράσει, χρειάστηκαν μόλις τέσσερις ημέρες για να καταστείλει την παρόρμηση της να μείνει στο περιθώριο.

    Τι γίνεται με τη δημοσιονομική πλευρά, η οποία ήταν το άλλο αδύναμο σημείο των πολιτικών που υιοθετήθηκαν στην προηγούμενη κρίση; Και πάλι εδώ, η Ευρωπαϊκή Ένωση αντέδρασε πιο γρήγορα από ό,τι στην προηγούμενη κρίση -όπως φάνηκε στις 20 Μαρτίου, όταν η πρόεδρος της Κομισιόν Ursula von der Leyen ανακοίνωζε την προσωρινή αφαίρεση του ορίου για το έλλειμμα στην ευρωζώνη. Ωστόσο υπάρχουν ακόμη πολλά να γίνουν. Και κρίνοντας από την αποφασιστικότητα των προηγουμένων συζητήσεων για τα ευρωομόλογα, δεν πρόκειται να είναι εύκολο.

    Πολλοί άνθρωποι χρησιμοποιούν αναλογίες πολέμου για να περιγράψουν τις εξελίξεις στη Γαλλία, στην Ιταλία και στην Ισπανία, αλλά η επίδραση του κορονοϊού ίσως είναι πιο σοβαρή από αυτό. Ενώ ο πόλεμος απαιτεί την κινητοποίηση όλων των εθνικών πόρων για την αύξηση της παραγωγής -για παράδειγμα τον επανασχεδιασμό των εργοστασίων αυτοκινήτων για την παραγωγή τεθωρακισμένων οχημάτων- αυτή η κρίση φέρνει την παραγωγή σε μια απότομη στάση σε όλους πλην των αναγκαίων κλάδων, των οποίων η δραστηριότητα θα αυξηθεί. Με άλλα λόγια, οι χώρες καθηλώνουν αεροπλάνα ενώ κλείνουν εργοστάσια αυτοκινήτων, ξενοδοχεία και καταστήματα -σε μια αυτό-επιβληθείσα ύφεση άνευ προηγουμένου διαστάσεων.

    Επομένως, είναι η ΕΕ έτοιμη να δράσει δημοσιονομικά; Όχι ακόμη, αλλά η συζήτηση έχει ξεκινήσει. Οι οικονομολόγοι υποβάλλουν προτάσεις βασισμένες στην ιδέα των ευρωομολόγων, οι οποίες κυκλοφόρησαν και στις προηγούμενες κρίσεις, για να απορριφθούν ωστόσο από τη Γερμανία και από άλλες συντηρητικές δημοσιονομικά χώρες. Αυτή τη φορά ωστόσο, υπάρχουν ενδείξεις ευελιξίας από τη Γερμανία και την Ολλανδία.

    Δύο παράγοντες φαίνεται να αποτρέπουν μια γρήγορη αντίδραση. Ο ένας είναι ότι ο κορονοϊός πλήττει χώρες με κακή δημοσιονομική φήμη, υψηλά δημόσια ελλείμματα και σχετικά μικρό δημοσιονομικό χώρο -Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία. Αυτό υποδηλώνει ότι θα περάσει κάποιο χρονικό διάστημα προτού τα επιχειρήματα για την ανάγκη δημοσιονομικής επέκτασης φτάσουν σε όλα τα κράτη-μέλη.

    Ο άλλος παράγοντας είναι η βραδύτητα των χωρών της ΕΕ στο να μάθουν η μία από την άλλη. Ως αποτέλεσμα, συνεχίζουν να υπνοβατούν απροετοίμαστες στην επείγουσα κατάσταση, παρά το ότι έχουν βιώσει τις εμπειρίες της Κίνας, στη συνέχεια άλλων ασιατικών χωρών και τώρα της Ιταλίας και της Ισπανίας. Οι εθνικές αντιδράσεις στην κρίση είναι κατανοητές: τα συστήματα υγειονομικής περίθαλψης είναι εγχώρια αρμοδιότητα και σε αυτόν τον τομέα, ο ρόλος της ΕΕ είναι περιορισμένος στον συντονισμό πρωτοβουλιών και στην παροχή υποστήριξης στα κράτη-μέλη. Οι εθνικιστικές αντιδράσεις ωστόσο είναι αστείες- διότι όλα τα κράτη-μέλη θα αντιμετωπίσουν πολύ παρόμοιες υγειονομικές και οικονομικές κρίσεις.

    Για την ώρα, το σοκ είναι ασύμμετρο. Αυτό σημαίνει ότι η ΕΕ είναι απίθανο να παρέμβει πλήρως για να βοηθήσει με την μορφή νέων δημοσιονομικών μέσων, πολιτικών και κανόνων μέχρι κάθε κράτος μέλος να έχει την ίδια εμπειρία. Ακριβώς όπως οι Ευρωπαίοι ηγέτες άργησαν να κατανοήσουν τη σοβαρότητα της υγειονομικής κρίσης, μπορεί να είναι υποτονικοί στο να δημιουργήσουν μια συναίνεση για την ανάγκη να στραφούν όλα τα εργαλεία προϋπολογισμού και πολιτικής της ΕΕ για την αποτροπή της οικονομικής καταστροφής. Αλλά ακόμη και αν αργήσουν να το κάνουν, θα συνειδητοποιήσουν τελικά ότι δεν είναι απλώς η επιβίωση της ΕΕ αυτό που διακυβεύεται αλλά επίσης οι οικονομίες και οι κοινωνίες της. Επομένως, θα διαπιστώσουν ότι πρέπει να δράσουν από κοινού. Αυτό μπορεί να είναι ή και όχι ένας πόλεμος -οι ειδικοί ως συνήθως διαφωνούν για το ζήτημα- αλλά για μια γενιά που δεν έχει γνωρίσει πόλεμο, ασφαλώς μοιάζει σαν τέτοιος. Και η ΕΕ έχει την καλύτερη απάντηση σε αυτό.

    Μπορείτε να δείτε το κείμενο εδώ: https://www.ecfr.eu/article/commentary_how_brussels_could_get_crisis_management_right_this_time

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων