Πηγές Politico: Η ΕΕ πλησιάζει σε κλιμάκωση του "πολέμου" με τον Τραμπ για τη Γροιλανδία με χρήση του "εμπορικού μπαζούκα"

Οι ηγέτες της Ευρωπαϊκής Ένωσης έχουν σκληρύνει τη στάση τους και θέλουν η Ευρωπαϊκή Επιτροπή να προετοιμάσει το ισχυρότερο εμπορικό της όπλο κατά των Ηνωμένων Πολιτειών, εάν ο Ντόναλντ Τραμπ δεν ανακαλέσει τις απειλές του σχετικά με το ημιαυτόνομο δανικό έδαφος της Γροιλανδίας.

Η Γερμανία έχει ενωθεί με τη Γαλλία δηλώνοντας ότι θα ζητήσει από την Επιτροπή να εξετάσει την ενεργοποίηση του Μηχανισμού Ενάντια στον Καταναγκασμό (Anti-Coercion Instrument) στη διάρκεια της έκτακτης συνόδου κορυφής των ηγετών της ΕΕ στις Βρυξέλλες το βράδυ της Πέμπτης, σύμφωνα με πέντε διπλωμάτες που γνωρίζουν την κατάσταση οι οποίοι μίλησαν στον ιστότοπο Politico.

Η κίνηση του Βερολίνου φέρνει την ΕΕ πιο κοντά σε μια πιο επιθετική αντίδραση, καθώς η κλιμακούμενη ρητορική του Τραμπ για το δανικό έδαφος έχει οδηγήσει βασικές πρωτεύουσες να σκληρύνουν τη στάση τους ως προς το πώς πρέπει να αντιδράσει η Ευρώπη.

"Η αποφασιστικότητα υπάρχει εδώ και λίγες ημέρες", δήλωσε ένας από τους διπλωμάτες. "Τη νιώσαμε στις διμερείς μας συνομιλίες… υπάρχει πολύ ευρεία στήριξη στο ότι η ΕΕ πρέπει να προετοιμαστεί για όλα τα σενάρια, και αυτό σημαίνει ότι όλα τα εργαλεία είναι στο τραπέζι".

Κομβικό στοιχείο η ομιλία Τραμπ στο Νταβός

Το τι ακριβώς θα ζητήσουν οι κυβερνήσεις από την Επιτροπή θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από το τι θα πει ο πρόεδρος των ΗΠΑ στην ομιλία του στο Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός την Τετάρτη. Παρότι αρκετοί Ευρωπαίοι ηγέτες προσπαθούν να κανονίσουν συναντήσεις με τον Τραμπ στο περιθώριο του Νταβός για να τον αποτρέψουν από την επιβολή δασμών, ταυτόχρονα προετοιμάζονται για το ενδεχόμενο να προχωρήσει στις απειλές του.

Το Σάββατο ο Τραμπ ανακοίνωσε ότι θα επιβάλει δασμό 10% σε συμμάχους του στο ΝΑΤΟ που έχουν αντιταχθεί στην κίνησή του να προσαρτήσει τη Γροιλανδία, συγκεκριμένα της Γαλλίας, της Γερμανίας, της Δανίας, της Ολλανδίας, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Νορβηγίας, της Σουηδίας και της Φινλανδίας. Στη συνέχεια, ο Αμερικανός ηγέτης κλιμάκωσε περαιτέρω, απειλώντας με δασμό 200% στο γαλλικό κρασί και τη σαμπάνια.

Πέρα από το εργαλείο ενάντια στον καταναγκασμό, το λεγόμενο "εμπορικό μπαζούκα", οι ηγέτες έχουν επίσης συζητήσει τη χρήση ενός παλαιότερου πακέτου αντιποίνων που θα επέβαλλε δασμούς σε αμερικανικές εξαγωγές προς την ΕΕ αξίας 93 δισ. ευρώ ετησίως. Δύο διπλωμάτες της ΕΕ ανέφεραν ότι είναι πιθανό να επιβληθούν πρώτα αυτοί οι δασμοί, ενώ η Επιτροπή θα ακολουθεί την πιο χρονοβόρα διαδικασία ενεργοποίησης του ισχυρού εμπορικού όπλου.

"Υπάρχει σύγκλιση με τους Γερμανούς, υπάρχει μια αφύπνιση από την πλευρά τους ότι πρέπει να σταματήσουμε να είμαστε αφελείς", δήλωσε ανώτερος Γάλλος αξιωματούχος, αναφερόμενος στη χρήση του εμπορικού μπαζούκα κατά της Ουάσιγκτον. Ο πρόεδρος της Γαλλίας Εμανουέλ Μακρόν έχει υποστηρίξει ένθερμα αυτή την κίνηση, ωστόσο άλλες πρωτεύουσες εμφανίζονται πιο επιφυλακτικές, δεδομένου του κινδύνου να προκαλέσει περαιτέρω μέτρα από τον Τραμπ, καθώς και του πιθανού κόστους για τις οικονομίες τους.

Η σκέψη στο εσωτερικό της γερμανικής κυβέρνησης φαίνεται να είναι ότι, για να αποφευχθεί ένας πλήρης εμπορικός πόλεμος με τις ΗΠΑ, το μπλοκ χρειάζεται να έχει έτοιμο ένα ισχυρό αποτρεπτικό μέσο.

"Διαθέτουμε ένα σύνολο εργαλείων και συμφωνούμε ότι δεν θέλουμε να τα χρησιμοποιήσουμε. Αλλά αν χρειαστεί να τα χρησιμοποιήσουμε, τότε θα το κάνουμε", δήλωσε τη Δευτέρα στους δημοσιογράφους ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς.

Το συγκεκριμένο εμπορικό όπλο είναι ένα από τα βασικά μέσα πίεσης της ΕΕ απέναντι στις ΗΠΑ, καθώς περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα πιθανών μέτρων, όπως η επιβολή δασμών, ο περιορισμός εξαγωγών στρατηγικών αγαθών ή ο αποκλεισμός αμερικανικών εταιρειών από δημόσιους διαγωνισμούς. Μια απόφαση για τη χρήση του δεν θα λαμβανόταν ελαφρά τη καρδία, καθώς θα είχε σημαντικό αντίκτυπο στην οικονομία της ΕΕ.

Την τελευταία φορά που η ΕΕ εξέτασε το ενδεχόμενο χρήσης του εμπορικού μπαζούκα κατά των ΗΠΑ - όταν ο Τραμπ επέβαλε μονομερώς δασμούς στο μπλοκ το 2025 - η Ευρώπη έκανε πίσω την τελευταία στιγμή. Αυτή τη φορά, οι πρωτεύουσες των κρατών-μελών εμφανίζονται να έχουν υψηλότερη αντοχή στον πόνο, σύμφωνα με τους διπλωμάτες της ΕΕ.

"Η κατάσταση είναι πολύ διαφορετική από το περασμένο καλοκαίρι, όταν επρόκειτο απλώς για μια εμπορική διαμάχη", δήλωσε ένας από τους διπλωμάτες. "Οι χώρες έλεγαν ότι δεν θέλουν να εμπλακούν σε μια διαμάχη για το αν οι δασμοί θα είναι 10% ή 15%, ιδίως όταν εξαρτόμαστε από τις ΗΠΑ. Όμως τώρα δεν βρισκόμαστε στο πεδίο του "καλό θα ήταν να το κάνουμε”, αλλά στο πεδίο του "πρέπει να το κάνουμε”".

Το κλειδί είναι η Μελόνι

Η ενεργοποίηση του Μηχανισμού Ενάντια στον Καταναγκασμό θα απαιτούσε τη στήριξη τουλάχιστον 15 εκ των 27 χωρών στο Συμβούλιο της ΕΕ.

Οι διπλωμάτες ελπίζουν ότι και η σύμμαχος του Τραμπ, η συντηρητική δεξιά πρωθυπουργός της Ιταλίας Τζόρτζια Μελόνι, θα συνταχθεί με αυτή τη γραμμή. Ως η τρίτη μεγαλύτερη χώρα της ΕΕ, η συμμετοχή της Ιταλίας θα αποτελούσε, όπως λένε, σημαντική ένδειξη ενότητας.

Προς το παρόν, η Ρώμη έχει υποδείξει ότι θα προτιμούσε να συνεχιστούν οι αποκλιμακωτικές συνομιλίες με την Ουάσιγκτον, ενώ η στάση ακόμη ενός πιθανού συμμάχου, της Πολωνίας, παραμένει ασαφής. Ωστόσο, με τη σύγκλιση των θέσεων Γαλλίας και Γερμανίας, η πίεση προς τη Ρώμη και τη Βαρσοβία να ευθυγραμμιστούν με το υπόλοιπο μπλοκ αναμένεται να είναι έντονη.

Κομβικό στοιχείο για την εξέλιξη της γερμανικής στάσης απέναντι στα αντίποινα κατά του Τραμπ είναι η στήριξη από τη βιομηχανία.

Ο Μπέρτραμ Κάουλατ, πρόεδρος της γερμανικής ένωσης κατασκευαστών μηχανημάτων VDMA, κάλεσε τις Βρυξέλλες να εξετάσουν τη χρήση του εργαλείου κατά του καταναγκασμού, παρά το γεγονός ότι η ευρωπαϊκή βιομηχανία μηχανοκατασκευής είναι "ήδη δυσανάλογα πληγείσα από τους αμερικανικούς δασμούς".