Η επόμενη μέρα της επέμβασης του Τραμπ στη Βενεζουέλα

Του Κώστα Ράπτη

Η προγραμματισμένη για σήμερα έκτακτη συνεδρίαση του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ σχετικά με τις εξελίξεις στη Βενεζουέλα θα αποσαφηνίσει περαιτέρω τη στάση των διεθνών παικτών σχετικά με την τολμηρότερη έως τώρα κίνηση του Ντόναλντ Τραμπ για τη διαμόρφωση μιας δικής του τάξης πραγμάτων στο Δυτικό Ημισφαίριο και πέραν αυτού.

Το πέρασμα των ωρών αποτυπώνει μια διπλή κίνηση: αφενός, οι χώρες που ανταγωνίζονται τις ΗΠΑ αρθρώνουν μια σαφέστερη καταδίκη της απαγωγής του Βενεζολάνου προέδρου Νικολάς Μαδούρο από αμερικανικές ειδικές δυνάμεις, ζητώντας την απελευθέρωσή του, όπως πλέον πράττει το Πεκίνο και η Μόσχα. Παράλληλα, λατινοαμερικανικές κεντροαριστερές κυβερνήσεις, όπως αυτές της Βραζιλίας, του Μεξικού και της Κολομβίας, που εισπράττουν την απειλή από τις κινήσεις Τραμπ, κάνουν λόγο για την ανάγκη συσπείρωσης της ηπείρου τους.

Από την άλλη πλευρά, ωστόσο, οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ξεδιπλώνουν μία γκάμα αντιδράσεων, που εμμέσως νομιμοποιεί τον Τραμπ, προβάλλοντας την απαρέσκειά τους για τον Μαδούρο και το καθεστώς του, όπως λ.χ. έπραξαν οι πρωθυπουργοί της Βρετανίας Κιρ Στάρμερ και της Ελλάδας Κυριάκος Μητσοτάκης, καθώς και ο καγκελάριος της Γερμανίας Φρίντριχ Μερτς, κατά τρόπο που παραμερίζει ή υποβαθμίζει το ζήτημα της παραβίασης του διεθνούς δικαίου. Οι αρχές των Βρυξελλών και ο Γάλλος πρόεδρος Εμανουέλ Μακρόν στέκονται περισσότερο στις απαιτήσεις μιας συμπεριληπτικής μετάβασης στο Καράκας, προφανώς σε αναζήτηση και δικού τους ρόλου, ενώ ανατολικοευρωπαϊκές κυβερνήσεις, όπως της Πολωνίας, της Ρουμανίας και της Τσεχίας, αποφεύγουν το πολιτικό ερώτημα, επιμένοντας κυρίως στο ενδιαφέρον για την τύχη των δικών τους πολιτών στη Βενεζουέλα.

Περισσότερο απορριπτική όλων, καίτοι δεν είχε αναγνωρίσει την επανεκλογή Μαδούρο, εμφανίζεται η Ισπανία του Πέδρο Σάντσεθ, ως η ευρωπαϊκή χώρα με τους στενότερους δεσμούς με τη λατινοαμερικανική ήπειρο, ενώ, στον αντίποδα, περισσότερο προωθημένη στη συνηγορία υπέρ των κινήσεων Τραμπ εμφανίζεται η ακροδεξιά Ιταλίδα πρωθυπουργός Τζόρτζια Μελόνι, η οποία έκρινε "νόμιμη" και "αμυντικού χαρακτήρα" την αμερικανική επέμβαση, μολονότι πολύ "ευρωπαϊκά" συμπληρώνει ότι "η έξωθεν στρατιωτική δράση δεν είναι ο τρόπος να τερματίζονται ολοκληρωτικά καθεστώτα".

Τέλος, η Ουκρανία, το Ισραήλ, η Αργεντινή του Χαβιέρ Μιλέι και το Εκουαδόρ του Νομπόα χαιρέτισαν ενθουσιωδώς την απαγωγή Μαδούρο.

Την ίδια ώρα, οι αμερικανικές αρχές περιφέρουν τον Μαδούρο στους δρόμους της Νέας Υόρκης εν είδει ρωμαϊκού θριάμβου, μολονότι δεν λείπουν οι αντιδράσεις και στο εσωτερικό των ΗΠΑ. "Ουσιαστικά, ο Τραμπ επιβεβαίωσε ότι όλα όσα έχει πει μέχρι σήμερα ήταν μια ιστορία συγκάλυψης για το σχέδιό του να καταλάβει τη Βενεζουέλα και να τη διοικήσει προς όφελος των αμερικανικών πετρελαϊκών εταιρειών και των δισεκατομμυριούχων φίλων του", δήλωσε χαρακτηριστικά ο γερουσιαστής Κρις Βαν Χόλεν (Δημοκρατικός από το Μέριλαντ).

Η προχθεσινή επέμβαση στη Βενεζουέλα υπήρξε η πρώτη στα χρονικά άμεση στρατιωτική επιχείρηση την οποία αποτόλμησαν οι ΗΠΑ νοτίως της Διώρυγας του Παναμά. Υπ’ αυτήν την έννοια, ο Τραμπ δικαιούται όντως να πανηγυρίζει ότι πήγε πολύ πέρα από το Δόγμα Μονρόε. Από την άλλη πλευρά, όμως, τα όρια των δυνατοτήτων του αποκαλύπτονται στη δήλωση ότι δεν θα φοβηθεί να στείλει "άρβυλα επί του εδάφους", το οποίο είναι ακριβώς ό,τι αποφεύγει να πράξει.

Ο ένοικος του Λευκού Οίκου ξεδιπλώνει ένα ιδιόμορφο σχέδιο, το οποίο δεν δείχνει να επιφυλάσσει για το εγγύς μέλλον κάποιον ρόλο στη γνωστή ως τώρα αντιπολίτευση στο μπολιβαριανό καθεστώς (αρχής γενομένης από τη νομπελίστρια Κορίνα Ματσάδο), παρά βασίζεται ακριβώς στην υφιστάμενη κυβέρνηση για τη διατήρηση της τάξης και το άνοιγμα του βενεζολάνικου κλάδου υδρογονανθράκων στα αμερικανικά συμφέροντα.

Δεν είναι τυχαίο ότι ο Τραμπ αναφέρθηκε στην αντιπρόεδρο (και νυν εκτελούσα καθήκοντα προέδρου) Ντέλσι Ροντρίγκες, η οποία έχει σπουδάσει στη Γαλλία, θεωρείται "οικονομικώς εγγράμματη" και έχει συνδεθεί με τη μερική δολαριοποίηση της βενεζολάνικης οικονομίας το 2019. Η ίδια, βεβαίως, επιμένει ότι ο Μαδούρο είναι ο μόνος νόμιμος ηγέτης της χώρας της και ότι οι εντολές του για αντίσταση ισχύουν.