Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 12-Ιαν-2023 11:05

    Η τουρκική κοινή γνώμη "ψηφίζει" Ρωσία

    Νέο Λονδίνο για ολιγάρχες η ...Κωνσταντινούπολη
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Ράπτη

    Οι ακροβατικές κινήσεις του Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος καταφέρνει, μεσούντος του πολέμου στην Ουκρανία, να διατηρεί σχέσεις συνεργασίας τόσο με το Κίεβο όσο και με τη Μόσχα, αποκλίνοντας σε κάθε περίπτωση από την κοινή γραμμή των λοιπών χωρών του ΝΑΤΟ, σε ό,τι λ.χ. αφορά τις κυρώσεις κατά της Ρωσίας, αποδίδονται συχνά από τους σχολιαστές σε βραχυπρόθεσμους υπολογισμούς τους ισχυρού άνδρα της Άγκυρας για την εξασφάλιση διπλωματικών "επιτυχιών”, με το βλέμμα πάντοτε στραμμένο στην παραμονή του ιδίου στην εξουσία.

    Ωστόσο ερμηνείες αυτού του τύπου δεν προσμετρούν το γεγονός ότι οι ελιγμοί του Ερντογάν στην εξωτερική πολιτική απηχούν και τις βαθύτερες διαθέσεις της τουρκικής κοινής γνώμης, όπως αυτή αποτυπώνεται κατά καιρούς δημοσκοπικά.

    Φυσικά, μπορεί κανείς να έχει δικαιολογημένες επιφυλάξεις για την "αγορά” των δημοσκοπήσεων στην σημερινή, ασφυκτικά ελεγχόμενη δημόσια σφαίρα της Τουρκίας. Μπορεί επίσης να υποσημειώσει ότι οι κυβερνώντες στη γείτονα περισσότερο διαμορφώνουν την κοινή γνώμη με εντατική προπαγάνδα, παρά απλώς την παρακολουθούν. Ακόμη και έτσι, ωστόσο, πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι ο "αντιδυτικισμός” αποτελεί ένα βαθύτερο ρεύμα.

    Σε έρευνα της εταιρείας Gezici, η οποία πραγματοποιήθηκε σε δείγμα 2.500 ατόμων την 30ή και 31η Δεκεμβρίου 2022, το 72,8% των ερωτηθέντων τάχθηκε υπέρ της καλλιέργειας καλών σχέσεων με τη Ρωσία, ενώ το 60% εκτίμησε ως θετική τη ρωσική συνεισφορά στην τουρκική οικονομία.

    Αντιθέτως, μόλις το 24,2% των ερωτηθέντων χαρακτήρισε την Ρωσία ως εχθρική χώρα, ενώ το 62,6% την προσλαμβάνει ως χώρα φιλική.

    Περισσότερο ηχηρό, ωστόσο, είναι το εύρημα που αφορά τις αντιλήψεις του μέσου Τούρκου για τις ΗΠΑ: το 90% θεωρεί την υπερατλαντική σύμμαχο ως δύναμη ανταγωνιστική. Πράγμα που διόλου δεν παρεμποδίζει τους ερωτηθέντες από το να τάσσονται σε ποσοστό σχεδόν 60% υπέρ της παραμονής της Τουρκίας στο ΝΑΤΟ.

    Τα στοιχεία αυτά εναρμονίζονται με τα όσα έφερε στο φως τον περασμένο Μάιο έρευνα της MetroPOLL, στην οποία μόλις το 33,7% των Τούρκων πολιτών επέρριπτε στην Ρωσία την ευθύνη για τον πόλεμο στην Ουκρανία, έναντι 48,3% όσων κατηγορούσαν τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ.

    Τα αντιαμερικανικά αισθήματα έχουν ενισχυθεί στην Τουρκία μετά την απόπειρα πραξικοπήματος του 2016, για την οποία οι κυβερνώντες έχουν εμμέσως πλην σαφώς κατηγορήσει τον "ατλαντικό παράγοντα”.

    Χαρακτηριστική άλλωστε είναι και η αντίδραση του Τούρκου υπουργού Εσωτερικών στην τρομοκρατική επίθεση της 13ης Νοεμβρίου στην οδό Ιστικλάλ της Κωνσταντινούπολης, οπότε ο Σουλεϊμάν Σοϊλού δήλωσε ότι δεν αποδέχεται τα συλλυπητήρια της αμερικανικής πρεσβείας.

    Η συγκυρία επιβαρύνεται επίσης από τις τουρκο-αμερικανικές τριβές σε ό,τι αφορά την προμήθεια αμερικανικών μαχητικών F-16 από την Τουρκία, σε αντιστάθμισμα για την έξωση της γείτονος από τη συμπαραγωγή των F-35 μετά την εγκατάσταση ρωσικών αντιπυραυλικών συστημάτων S-400.

    Ωστόσο, ο τουρκικός αντι-αμερικανισμός δεν είναι χθεσινή υπόθεση και δεν αφορά μόνο τους θιασώτες του πολιτικού Ισλάμ και τους οπαδούς του. Διαπερνά και την παραδοσιακά κεμαλιστική στρατογραφειοκρατία, ένα τμήμα της οποίας έχει πλέον προσχωρήσει στον "ευρασιατισμό”.

    Οι λόγοι για αυτό είναι παλαιότεροι και νεότεροι. Η ένταξη της Τουρκίας στους ατλαντικούς θεσμούς ήδη από το 1952, επιβεβλημένη εν πολλοίς από την ανασφάλεια που προκαλούσε τότε η γειτνίαση με την Σοβιετική Ένωση, δεν εξάλειψε το λεγόμενο "Σύνδρομο των Σεβρών”, ήτοι την πεποίθηση ότι ο ξένος παράγοντας παγίως βυσσοδομεί για να διαμελίσει την Τουρκία. Η Δύση ήταν κάτι που όφειλε η Τουρκία να ακολουθήσει και να μιμηθεί ακριβώς για να μπορεί να την αντιμετωπίσει.

    Στις μέρες μας, έρχεται να προστεθεί η πεποίθηση ότι η Τουρκία "αναδύεται” σε δύναμη διεθνούς εμβελείας, προορισμένη να εξαπλώσει την ισχύ της, "σκληρή” και "μαλακή”, σε πολλές πλευρές του ισλαμικού, πρώην οθωμανικού, πρώην σοβιετικού ή πρώην αποικιοκρατούμενου κόσμου. Και η ανάδυση αυτή, άλλοτε μπορεί να συμβαδίζει με τις αμερικανικές προτεραιότητες και άλλοτε όχι – οπωσδήποτε όμως δεν χωράει σε ρόλο απλού υλοποιητή της κοινής συμμαχικής γραμμής.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ