Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 21-Νοε-2022 12:09

    Οι αμερικανικές εκλογές με τη ματιά ενός ανθρωπολόγου

    Οι ενδιάμεσες εκλογές που αποτυπώνουν τις αμερικανικές διαιρέσεις
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Ράπτη

    Πόσο αφορούν οι αμερικανικές εκλογές εμάς τους Ευρωπαίους πολιτισμικά; Όχι και πολύ, αποφαίνεται με άρθρο του στο γαλλικό ηλεκτρονικό περιοδικό Marianne, με αφορμή τις "ενδιάμεσες εκλογές" των ΗΠΑ στις αρχές του μηνός, ο ανθρωπολόγος και δημογράφος Emmanuel Todd.

    Ο Todd είναι βέβαια παγκοσμίως γνωστός για τις ηθελημένα προκλητικές απόψεις του σε ό,τι αφορά την διεθνή πολιτική και τις τολμηρές προγνώσεις του που στηρίζονται στη συσχέτιση δεδομένων που αφορούν την κοινωνική βάση και την μακρά κλίμακα.

    Το 1976 είχε προβλέψει την κατάρρευση της Σοβιετικής Ένωσης. Το 1983 υποστήριξε ότι η ροπή των επιμέρους κοινωνιών προς τον αγγλοσαξωνικό φιλελευθερισμό, την κεντροευρωπαϊκή σοσιαλδημοκρατία ή τον κομμουνισμό έχει να κάνει με την κατά τόπους κρατούσα δομή της οικογένειας και το εάν αυτή ενθαρρύνει τον ατομικισμό ή τον κοινοτισμό. Από το 2001 δε, υποστηρίζει (βασισμένος σε οικονομικούς, δημογραφικούς και ιδεολογικούς δείκτες) αφενός ότι η εποχή που οι ΗΠΑ ήταν η μόνη υπερδύναμη έχει περάσει, αφετέρου ότι ο υπόλοιπος κόσμος εκσυγχρονίζεται ταχύτερα του αναμενόμενου, χωρίς ωστόσο αυτό να συνεπάγεται εναρμόνιση των πολιτικών και πολιτισμικών προτύπων.

    Η Αμερική, επιμένει ο Todd, έχει γίνει κάτι διαφορετικό από την Ευρώπη. Η προ πολλού επαναφορά της ποινής του θανάτου, η υποχώρηση του προσδόκιμου επιβίωσης, η εκτόξευση των ανισοτήτων σε πρωτοφανές επίπεδο, η κυριαρχία των λόμπι στην πολιτική, η κυριαρχία των διανοουμένων-εμπορευμάτων είναι μερικά από τα στοιχεία που επικαλείται, ενώ σε οικονομικό επίπεδο διακρίνει την εμφάνιση στοιχείων "φεουδαρχικών", τα οποία συσκοτίζει η συζήτηση περί αξιοκρατίας, όταν το εκπαιδευτικό σύστημα έχει στρεβλωθεί προς την κατεύθυνση της διαιώνισης υφιστάμενων προνομίων.

    Αυτό το σύστημα, συνεχίζει ο Γάλλος διανοητής, στηρίζεται σε έναν υπέρμετρο βαθμό καταστολής, με το μεγαλύτερο παγκοσμίως ποσοστό φυλακισμένων, όπου υπεραντιπροσωπεύονται οι μαύροι Αμερικανοί. Την δε πολιτισμική ρήξη με την Ευρώπη επικύρωσε η πρόσφατη αναίρεση του δικαιώματος στην άμβλωση. Ο ίδιος παρατηρεί ότι η απόρριψη της άμβλωσης συσχετίζεται, μάλλον αιτιωδώς, με τα χαμηλά επίπεδα τριτοβάθμιας εκπαίδευσης ανά πολιτεία και τραυματίζει την ομοσπονδιακή δομή των ΗΠΑ, δημιουργώντας "λαϊκά κράτη” των λευκών της ενδοχώρας, αφοσιωμένα σε αντιδραστικές πολιτικές.

    Ωστόσο, προειδοποιεί, οι πολιτείες των παραλίων που προστατεύουν την άμβλωση έχουν μιαν εσωτερική δομή ακόμη πιο άνιση. Η εκεί κυριαρχία των Δημοκρατικών στηρίζεται σε μια πολυπολιτισμική κυριαρχία στην κορυφή της οποίας βρίσκονται οι διπλωματούχοι των μεγάλων πανεπιστημίων και οι πλούσιοι της Silicon Valley ή του χρηματιστηρίου, ενώ ακολουθεί η μάζα των λευκών ή ισπανόφωνων μεσοστρωμάτων και τέλος ένα "εκλογικό μισθοφορικό σώμα" μαύρων, που στηρίζουν τους Δημοκρατικούς σε ποσοστό 85%, όντας τρόπον τινά "φυλακισμένοι" μέσα στην ταυτότητά τους.

    Η ανατολική και η δυτική ακτή των ΗΠΑ αποτελούν προπύργια αυτού του ολιγαρχικού νεοφεουδαρχισμού, ενώ η αντοχή της ψήφου υπέρ του Μπάιντεν δείχνει τη σκλήρυνση των δύο αντιπαρατιθέμενων πόλων της αμερικανικής κοινωνίας: του λευκού ρεπουμπλικανισμού και του πολυπολιτισμικού φεουδαρχισμού.

    Η ευρω-ταύτιση με τους Δημοκρατικούς

    Πρόκειται για μία κατάσταση που δεν έχει σχέση με την Ευρώπη και τις αξίες της. Ωστόσο, συνεχίζει ο Todd, οι ευρωπαϊκές ελίτ ταυτίζονται με τους Δημοκρατικούς και κάθε ήττα των Ρεπουμπλικανών χαιρετίζεται από τα ευρωπαϊκά μέσα ως νίκη της απειλούμενης δημοκρατίας.

    Όμως, εν προκειμένω, κρίνεται κάτι το κρίσιμο για την Ευρώπη. Οι Δημοκρατικοί είναι οι κατεξοχήν υπέρμαχοι της "αυτοκρατορίας": επιθυμούν να παραταθεί ο πόλεμος στην Ουκρανία όσο περισσότερο γίνεται και προγραμματίζουν την καταστροφή της οικονομίας της Ευρώπης, ενόσω ισχυρίζονται ότι την προστατεύουν.

    "Μου έρχεται μια φρικτή σκέψη", καταλήγει ο Todd. Ότι δηλαδή, υπό αυτή την έννοια, οι ευρωπαϊκές ελίτ παίζουν σε διεθνές επίπεδο τον ρόλο που παίζουν στο εσωτερικό των ΗΠΑ οι αφροαμερικανικές ελίτ, αυτές που αναδείχθηκαν δια των μέτρων θετικών διακρίσεων (affirmative action) και εγκλωβίζουν τους μαύρους στην εκλογική στήριξη των Δημοκρατικών, παρότι μια αναδιάταξη της οικονομικής και κοινωνικής ζωής θα τους ευνοούσε.

    Οι ευρωπαϊκές ελίτ, επωφελούνται από ψίχουλα της "αυτοκρατορίας" και εξασφαλίζουν την ευθυγράμμιση των λαών τους με αυτούς τους Δημοκρατικούς που προσπαθούν να κάνουν τη ζωή μας αφόρητη, ενώ η ειρήνευση θα μας ευνοούσε. Συνεπώς οι αμερικανικές εκλογές μας αφορούν διότι η θέση μας στο αμερικανικό σύστημα διαφέρει λιγότερο από όσο φανταζόμαστε από αυτή την μαύρων. Σε αυτόν τον κόσμο της ανισότητας, εμείς οι Ευρωπαίοι βρισκόμαστε στον πάτο της κλίμακας και ως τέτοιοι ασφαλώς αποτελούμε αντικείμενο περιφρόνησης, υποστηρίζει χαρακτηριστικά ο Todd.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ