Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 29-Σεπ-2022 12:27

    Η Κίνα κάνει τα πρώτα βήματα για την αναθεώρηση της πρωτοβουλίας Belt and Road

    19980003
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Ο πρόεδρος της Κίνας Σι Τζινπίνγκ κατέστησε την πρωτοβουλία Belt and Road το επίκεντρο της εξωτερικής του πολιτικής.

    Σύμφωνα με τους υποστηρικτές της, πρόκειται για μια καλοπροαίρετη προσπάθεια να αυξηθεί η "συνδεσιμότητα", βοηθώντας τις χώρες της Ασίας, της Αφρικής και όλου του αναπτυσσόμενου κόσμου με την κατασκευή λιμανιών, δρόμων και σιδηροδρόμων, ώστε να μπορούν να πωλούν στην τεράστια και συνεχώς διευρυνόμενη κινεζική αγορά, αναφέρει δημοσίευμα των Times του Λονδίνου.

    Για άλλους δεν αποτελεί τίποτα παραπάνω από μία κεκαλυμμένη "διπλωματία του χρέους", μια σκοτεινή προσπάθεια να δελεαστούν οι χώρες που το έχουν ανάγκη να δανειστούν χρήματα που δεν μπορούν ποτέ να αποπληρώσουν για μη πρακτικά και υπερβολικά φιλόδοξα έργα, θέτοντάς τες έτσι στο έλεος της Κίνας και της πολιτικής της ατζέντας.

    Σε αντίθεση με τα προγράμματα βοήθειας πολλών δυτικών χωρών και των διεθνών δανειστών, όπως το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο και η Παγκόσμια Τράπεζα, η γενναιοδωρία της Κίνας διανεμήθηκε με ελάχιστη μέριμνα για λεπτομέρειες όπως τα περιβαλλοντικά και εργασιακά πρότυπα.

    Όταν οι δανειολήπτες αθετούσαν τις υποχρεώσεις τους, τα χρέη μπορεί να παρατείνονταν, αλλά σχεδόν ποτέ δεν διαγράφονταν και οι διαπραγματεύσεις διεξάγονταν πίσω από κλειστές πόρτες, αναφέρει το δημοσίευμα της βρετανικής εφημερίδας. Αλλά σχεδόν δέκα χρόνια μετά την έναρξή της, το BRI, όπως είναι γνωστό, φαίνεται να υφίσταται μια εξέλιξη.

    Αυτό το καλοκαίρι, για πρώτη φορά, η Κίνα ενώθηκε με τις δυτικές χώρες για τη συλλογική αναδιάρθρωση των χρεών της Ζάμπιας, η οποία χρεοκόπησε το 2020 με χρέος 17 δισ. δολαρίων, εκ των οποίων περίπου 6 δισ. δολάρια οφείλονταν σε κινεζικά ιδρύματα.

    Πηγή: The Times

    Το Πεκίνο πάντοτε απέρριπτε προσκλήσεις να ενταχθεί στη Λέσχη των Παρισίων, τον οργανισμό των πλούσιων χωρών που συνεργάζονται για την οργάνωση και την ελάφρυνση των χρεών των κυβερνήσεων που αντιμετωπίζουν προβλήματα και είναι αφερέγγυες. Αλλά στη Ζάμπια, εντάχθηκε σε αυτές ως μέρος του Κοινού Πλαισίου (Common Framework), μιας συμφωνίας που βασίζεται σε παρόμοιες αρχές και έχει ως στόχο να βοηθήσει τα φτωχότερα κράτη-οφειλέτες.

    Ήταν η πιο εντυπωσιακή από τις άλλες πρόσφατες ενδείξεις ότι η Κίνα προσαρμόζει το BRI ώστε να λάβει υπόψη της τόσο τις δυτικές πιέσεις για τη θέσπιση κοινών κανόνων για τη μείωση των δανείων όσο και τις πραγματικότητες ενός μετα-πανδημικού κόσμου στον οποίο πολλές χώρες παλεύουν με τα χρέη, τη χαμηλότερη ανάπτυξη και την άνοδο των τιμών.

    Τον Αύγουστο το Πεκίνο ανακοίνωσε ότι θα διαγράψει 23 άτοκα δάνεια σε 17 αφρικανικά κράτη (αν και δεν ανέφερε σε τι ποσό ανέρχεται η διαγραφή). Συμμετέχει σε διαπραγματεύσεις με άλλους πιστωτές μέσω του Κοινού Πλαισίου με τις υπερχρεωμένες κυβερνήσεις του Τσαντ και της Αιθιοπίας.

    Σύμφωνα με τους δικούς της υπολογισμούς, η κινεζική κυβέρνηση έχει εκταμιεύσει 1 τρισ. δολάρια ΗΠΑ σε δάνεια και άλλα αναπτυξιακά κεφάλαια σε σχεδόν 150 χώρες, από τότε που ξεκίνησε η BRI το 2013. Έχοντας για χρόνια γίνει αποδέκτης ξένης βοήθειας, η Κίνα είναι τώρα ο μεγαλύτερος δανειστής στον κόσμο.

    Το πρόγραμμα αποτελούσε πάντοτε αιτία για μομφές και αντιπαραθέσεις. Τα έργα του είναι ποικίλα, από έναν σιδηρόδρομο στην Κένυα έως έναν αγωγό πετρελαίου στη Μιανμάρ. Πολλά από αυτά αποφέρουν προφανή οφέλη στις χώρες που τα φιλοξενούν με τη μορφή απασχόλησης και αυξημένης αποτελεσματικότητας των μεταφορών και του εμπορίου.

    Αλλά σε άλλες περιπτώσεις, αυτοί που φαίνεται να ωφελούνται περισσότερο είναι οι κινεζικές εταιρείες που συχνά καταλήγουν να εκτελούν μεγάλο μέρος των κατασκευαστικών εργασιών και η κινεζική κυβέρνηση που θέτει τους αποδέκτες των δανείων σε χρέος προς το Πεκίνο, τόσο κυριολεκτικά όσο και πολιτικά.

    Το λιμάνι της Χαμπαντότα κατασκευάστηκε στη Σρι Λάνκα με χρήματα που δάνεισε η Κίνα, ένα από αυτά που το Πεκίνο αποκαλεί "αλυσίδα μαργαριταριών" θαλάσσιων βάσεων που κατασκευάστηκαν σε όλη την Ασία, την Αφρική, τη Μέση Ανατολή και την Καραϊβική. Μελέτες έδειξαν ότι θα δυσκολευόταν να είναι κερδοφόρο και είχαν δίκιο. Πριν από πέντε χρόνια, η κυβέρνηση της Σρι Λάνκα αναγκάστηκε να το μισθώσει σε μια κινεζική εταιρεία για 99 χρόνια.

    Παρά το γεγονός ότι είναι εμπορικά μη βιώσιμη, βρίσκεται σε μια στρατηγικά κρίσιμη θέση, κοντά στον αντίπαλο της Κίνας, την Ινδία. Η Σρι Λάνκα, εν τω μεταξύ, αθέτησε τα χρέη της και διολίσθησε σε μια οικονομική κρίση που έχει αφήσει πολλούς ανθρώπους με ανεπαρκή εφοδιασμό σε τρόφιμα, καύσιμα και φάρμακα. Ο πρόεδρός της, Gotabaya Rajapaksa, απομακρύνθηκε από την εξουσία από τεράστιες διαδηλώσεις τον Ιούλιο.

    Καθώς τα επιτόκια και ο πληθωρισμός αυξάνονται και οι οικονομίες επιβραδύνονται σε όλο τον κόσμο, η Κίνα φαίνεται να επανεκτιμά τη βιωσιμότητα της τακτικής του Belt and Road. Στο παρελθόν, οι κρατικές τράπεζες της χώρας χαλάρωναν τους όρους των δανείων αλλά σπάνια τα διέγραφαν, ακόμη και όταν υπήρχαν ελάχιστες πιθανότητες αποπληρωμής, μια πρακτική που είναι κυνικά γνωστή ως "extend and pretend".

    Σύμφωνα με τους Times, το ζητούμενο του BRI ήταν να επικεντρωθεί στις αναπτυσσόμενες χώρες και πολλοί από τους οφειλέτες της αντιμετωπίζουν προβλήματα. Περίπου το 60% των χρημάτων που οφείλονται στην Κίνα προέρχεται από χώρες που βρίσκονται σε οικονομική "δυσπραγία", μια κατηγορία που περιλαμβάνει και τις εμπόλεμες χώρες, με τη Ρωσία, την Ουκρανία και τη Λευκορωσία κατέχουν συνολικά το ένα πέμπτο των κινεζικών δανείων τις τελευταίες δύο δεκαετίες.

    Μετά από χρόνια δαπανών για έργα υποδομής, η Κίνα χορηγεί ολοένα και περισσότερο ένα διαφορετικό είδος δανείου - γρήγορες έκτακτες διασώσεις σε χώρες που δεν μπορούν να ανταποκριθούν σε άλλες δανειακές υποχρεώσεις. Αυτός είναι ο ρόλος του ΔΝΤ, το οποίο τυπικά επιβάλλει σκληρούς και πολιτικά δυσάρεστους όρους πριν από την εκταμίευση των χρημάτων, όπως αυστηρό έλεγχο των δαπανών, αυξήσεις φόρων, ακόμη και απολύσεις δημοσίων υπαλλήλων για τη μείωση του κυβερνητικού κόστους.

    Το Πεκίνο δεν εφαρμόζει τέτοιους αυστηρούς όρους στα δάνειά του, γεγονός που τα καθιστά πιο ελκυστικά για τις κυβερνήσεις των δανειοληπτών, αλλά δυνητικά αυξάνει τον οικονομικό πόνο αργότερα. Σύμφωνα με το πρόγραμμα παρακολούθησης AidData, το Πακιστάν, η Σρι Λάνκα και η Αργεντινή έχουν λάβει δάνεια διάσωσης ύψους 33 δισ. δολαρίων τα τελευταία πέντε χρόνια.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ