Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 21-Μαρ-2022 13:10

    Θεαματικές κινήσεις των ΗΑΕ στη σκιά της ουκρανικής κρίσης

    Θεαματικές κινήσεις των ΗΑΕ στη σκιά της ουκρανικής κρίσης
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Ράπτη

    Τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα είναι μία χώρα περισσότερο δραστήρια (και κρίσιμη για τις διεθνείς ισορροπίες) απ' ό,τι θα μας έκανε να καταλάβουμε η εικόνα τους στον χάρτη. Και την προηγούμενη εβδομάδα επεφύλαξαν στο διεθνές ακροατήριο δύο μεγάλες εκπλήξεις.

    Η πρώτη ήταν η επίσκεψη την Παρασκευή του Μπασάρ Aλ Άσαντ στο Ντουμπάι και το Άμπου Ντάμπι – η πρώτη την οποία πραγματοποίησε στο εξωτερικό ο Σύρος πρόεδρος (εξαιρουμένων αυτών προς τη σύμμαχο Ρωσία) εδώ και έντεκα χρόνια, οπότε η πατρίδα του βρίσκεται σε πολεμική αναταραχή.

    Ο ισχυρός άνδρας της Δαμασκού είχε την ευκαιρία να συναντηθεί με τους ηγέτες των δύο σημαντικότερων από τα επτά ενωμένα εμιράτα, τον διάδοχο του Άμπου Ντάμπι πρίγκηπα Μοχάμεντ μπιν Ζάγιεντ και τον σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Ρασίντ αλ Μακτούμ του Ντουμπάι.

    Πρόκειται για θεαματική κίνηση επανασυμφιλίωσης μεταξύ πρώην αντιπάλων, καθώς η προηγούμενη εμπλοκή των ΗΑΕ στην τροφοδότηση των ανταρτών που πήραν τα όπλα κατά του Άσαντ αποτελεί κοινό μυστικό.

    Ωστόσο, τα ΗΑΕ αρέσκονται να "πρωτοπορούν” για λογαριασμό των αραβικών κρατών και να κινούνται απρόβλεπτα – όπως δείχνει και το γεγονός ότι έσπευσαν να προχωρήσουν στην αποκατάσταση των σχέσεων με το Ισραήλ την εποχή κατά την οποία ο Ντόναλντ Τραμπ φιλοδοξούσε να επιτύχει το "ντηλ του αιώνα” στο Μεσανατολικό.

    Παρομοίως τα ΗΑΕ προηγήθηκαν των άλλων κρατών στην επαναλειτουργία της πρεσβείας τους στη Δαμασκό (κίνηση που μέχρι τώρα έχει μιμηθεί μόνο η Ιορδανία), σε μία φάση κατά την οποία οι φιλοδοξίες του διδύμου Τουρκίας-Κατάρ στην περιοχή και βέβαια η στρατιωτική επικράτηση των συριακών κυβερνητικών δυνάμεων με ρωσική βοήθεια καθιστούσαν περιττή πολυτέλεια την διαιώνιση της αντιπαλότητας με τον Άσαντ. Ωστόσο η επίσκεψη του Σύρου προέδρου συνιστά οπωσδήποτε άλμα στην προσπάθεια επαναπροσέγγισης των δύο πλευρών και συνολικά της αραβικής συσπείρωσης, όπως την φαντάζεται το Άμπου Ντάμπι.

    Είναι βέβαια πολύ νωρίς να αναμένει κανείς την απόδοση στη Συρία της έδρας της στον Αραβικό Σύνδεσμο, η οποία της αφαιρέθηκε προ δεκαετίας, σε μία κίνηση απονομιμοποίησης του Άσαντ. Αν χώρες όπως η Αίγυπτος, το Ομάν ή το Κουβέιτ αντιμετωπίζουν θετικά μια τέτοια προοπτική, το Κατάρ εξακολουθεί να αντιδρά και η Σαουδική Αραβία στέκει επιφυλακτική.

    Τα οικονομικά κίνητρα πάντως δεν είναι αμελητέα. Οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας και της Λευκορωσίας, ήτοι των κυριότερων αιμοδοτών του καθεστώτος Άσαντ επιβάλλουν την αναζήτηση νεών στηριγμάτων, ενώ και τα ΗΑΕ ενδιαφέρονται να πρωταγωνιστήσουν στην μεταπολεμική ανοικοδόμηση της Συρίας και να καλύψουν τα κόστη που δημιουργεί η συνεχιζόμενη εμπλοκή τους στο πόλεμο της Υεμένης.

    Επιπλέον, όλοι οι ενδιαφερόμενοι στην περιοχή επανασχεδιάζουν τις πολιτικές τους εν αναμονή της συνυπογραφής στη Βιέννη νέας συμφωνίας ανάμεσα στις μεγάλες δυνάμεις και το Ιράν για το πυρηνικό του πρόγραμμα. Η πληροφορία ότι η Ουάσιγκτον εξετάζει ακόμη και την αφαίρεση των Ιρανών Φρουρών της Επανάστασης από τον κατάλογο τρομοκρατικών οργανώσεων, όπως απαιτεί η Τεχεράνη, δείχνει πόσο πολύ η ενεργειακή κρίση έχει αμβλύνει τις αμερικανικές διαθέσεις απομόνωσης της Ισλαμικής Δημοκρατίας.

    Ωστόσο, κάτι τέτοιο δεν μεταφράζεται ασφαλώς και σε "πράσινο φώς” στην κανονικοποίηση των σχέσεων των αραβικών μοναρχιών με τη Δαμασκό – πόσο μάλλον που πρόκειται για στενότατο σύμμαχο της Μόσχας. Εξ ου και ο εκπρόσωπος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ Νεντ Πράις δήλωσε ότι "οι ΗΠΑ δεν υποστηρίζουν την αποκατάσταση του Άσαντ” και ότι "η σταθερότητα στην περιοχή εξαρτάται από μία πολιτική διαδικασία που να αντιπροσωπεύει την θέληση του συριακού λαού”.

    Όμως η κυριότερη εξέλιξη αφορά την έκδηλη πλέον απροθυμία των αραβικών μοναρχιών να λαμβάνουν υπόψη τους τις επιθυμίες των ΗΠΑ. Πολύ χαρακτηριστικά, τα ΗΑΕ δεν περιορίσθηκαν απλώς να υποδεχθούν, μεσούντος του πολέμου στην Ουκρανία, έναν από τους ελάχιστους συμμάχους της Ρωσίας: άνοιξαν απευθείας γραμμή συνεννόησης με την ίδια τη Μόσχα.

    Προσέγγιση με Ρωσία;

    Μία ημέρα πριν από την επίσκεψη Άσαντ, ο Εμιρατιανός υπουργός Εξωτερικών σεϊχης Αμπντουλάχ μπιν Ζάγιεντ επισκέφθηκε τη ρωσική πρωτεύουσα, για να συζητήσει με τον ομόλογό του Σεργκέι Λαβρόφ τις ενεργειακές και επισιτιστικές επιπτώσεις της ουκρανικής κρίσης, καθώς και τις εξελίξεις σε ποικίλα μέτωπα της Μέσης Ανατολής.

    Το ότι τα ΗΑΕ εξαρτώνται από τις εισαγωγές τροφίμων (με την Ρωσία και την Ουκρανία να αντιπροσωπεύουν το ένα τρίτο των διεθνώς εξαγόμενων σιτηρών) και ταυτοχρόνως αποτελούν σημαίνον μέλος του OPEC+ εξηγεί το γιατί ο Αμπντουλάχ μπιν Ζάγιεντ τάσσεται υπέρ μιας διπλωματικής λύσης στο ουκρανικό ζήτημα και χαρακτηρίζει "απαραίτητη τη συνεργασία με τη Ρωσία”, με την οποία σημειωτέον η χώρα του έχει υπογράψει συμφωνία συνεργασίας από το 2019.

    Προ ημερών ο ίδιος είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αμερικανό ομόλογό του Άντονι Μπλίνκεν, στον οποίο έδωσε υποσχέσεις, όχι ιδιαίτερα συγκεκριμένες, για χαλάρωση της στάσης των ΗΑΕ στον OPEC+ (όπου Ρωσία και Σαουδική Αραβία υπεραμύνονται των ισχυουσών ποσοστώσεων) για αύξηση των πετρελαϊκών εξαγωγών προς ανακούφιση της διεθνούς αγοράς.

    Γεγονός παραμένει, πάντως, ότι ως μη μόνιμο μέλος του Συμβουλίου Ασφαλείας τα ΗΑΕ επέλεξαν, μαζί με την Κίνα και την Ινδία, την αποχή στην ψηφοφορία καταδίκης της ρωσικής εισβολής στην Ουκρανία στις 26 Φεβρουαρίου, ενώ τόσο ο Μοχάμεντ μπιν Ζάγιεντ όσο και ο Σαουδάραβας διάδοχος Μοχάμεντ μπιν Σαλμάν δεν έχουν ανταποκριθεί στο κάλεσμα του Τζο Μπάιντεν για τηλεφωνική επικοινωνία.

    Με άλλα λόγια, οι κυριότερες αραβικές μοναρχίες τρέφουν μνησικακία απέναντι στους Δημοκρατικούς του Μπάιντεν και πάντως κρίνουν ότι οι καιροί τους επιτρέπουν να πάρουν πρωτοβουλίες σε πνεύμα α λα καρτ "διαφοροποίησης” των επενδυτικών, εμπορικών, στρατιωτικών και πολιτικών επιλογών τους. Το ότι τα ΗΑΕ επέλεξαν να προχωρήσουν τη συνεργασία τους με την κινεζική Huawei, χάνοντας την προμήθεια αμερικανικών F-35 είναι δείγμα αυτής της νέας, ασιατοκεντρικής "αυτοπεποίθησης".

    Οι περισσότεροι καχύποπτοι στέκονται πάντως στο γεγονός ότι εκτός από πετρελαϊκή και ναυτιλιακή δύναμη τα ΗΑΕ αποτελούν σημαντικό χρηματοπιστωτικό κέντρο και άρα προωθούνται ενδεχομένως ως ασφαλές καταφύγιο Ρώσων ολιγαρχών. Είναι για αυτό τον λόγο που ήδη στον αγγλοσαξονικό Τύπο πληθαίνουν τα δημοσιεύματα για το Ντουμπάι ως "κέντρο ξεπλύματος” και ασφαλώς θα ακολουθήσουν και άλλες ανάλογες καταγγελίες.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ