Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 22-Δεκ-2021 00:01

    Πώς τα "παιχνίδια" του Ερντογάν με τη λίρα χτυπούν την παραγωγή φουντουκιού και τη Nutella

    175406965
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Οι αγρότες που παράγουν τα περισσότερα από τα φουντούκια στον κόσμο έχουν χτυπηθεί άγρια από μια νομισματική κρίση που έχει κλονίσει μια αλυσίδα εφοδιασμού που εκτείνεται από τις βουνοπλαγιές πάνω από την Κερασούντα, που "βλέπουν" τον Εύξεινο Πόντο, μέχρι τα βάζα της Nutella στα ράφια των σούπερ μάρκετ.

    Η τουρκική βιομηχανία φουντουκιών -η οποία απασχολεί περίπου τέσσερα εκατομμύρια άτομα που παράγουν το 70% των φουντουκιών του κόσμου- είναι ένα έντονο παράδειγμα των πιθανών παγκόσμιων επιπτώσεων ενός οικονομικού τζόγου που ξεκίνησε από τον πρόεδρο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο οποίος λέει ότι θέλει μια πιο αδύναμη τουρκική λίρα για την ενθάρρυνση των εξαγωγών και την επέκταση της παραγωγικής βιομηχανίας. Η λίρα έχει χάσει πάνω από τη μισή αξία της φέτος.

    Όπως γράφει ο Jared Malsin σε άρθρο του στη Wall Street Journal, στο κέντρο της τεράστιας βιομηχανίας φουντουκιών της Τουρκίας, η κατακόρυφη πτώση της λίρας αυξάνει το κόστος των λιπασμάτων, των σπόρων, των φυτοφαρμάκων και άλλων εισαγόμενων βασικών προϊόντων. Τα εργοστάσια ξηρών καρπών πληρώνουν περισσότερα για ενέργεια, συσκευασία και μεταφορά. Το κόστος εργασίας φουντουκιού αναμένεται να αυξηθεί καθώς η τουρκική κυβέρνηση πρόκειται να αυξήσει τον κατώτατο μισθό για να συμβαδίσει με τον πληθωρισμό που ανέρχεται σε 21%. Εις μάτην όμως, καθώς 4 μέρες μετά την ανακοίνωση Ερντογάν για αύξηση του μισθού, στις 4.250 λίρες, αυτός, σε αντιστοιχία δολαρίου έχει μειωθεί κατά 40 δολάρια, από 375 στα 336!

    Το αποτέλεσμα: Οι κάποτε ευημερούντες αγρότες φουντουκιών της Τουρκίας γίνονται φτωχότεροι και οι φάρμες τους παράγουν λιγότερους ξηρούς καρπούς που διατίθενται στην παγκόσμια προμήθεια ειδών όπως γάλα φουντουκιού και Nutella. Η πτώση των προμηθειών σε φουντούκια θα αυξήσει τελικά τις τιμές για τους καταναλωτές, λένε οι ηγέτες του κλάδου.

    "Ο κόσμος βρίσκεται στα πρόθυρα της έλλειψης φουντουκιών", δήλωσε ο Turgan Zülfikar, σύμβουλος τουρκικών εταιρειών που εισέρχονται στην αγορά των ΗΠΑ με έδρα τη Νέα Υόρκη. "Αν είστε λάτρης της Nutella, καλύτερα να προμηθευτείτε την επόμενη επίσκεψή σας για αγορές τροφίμων".

    Η Τουρκία παράγει περισσότερο από το 70% της παγκόσμιας παραγωγής φουντουκιών, αλλά η κατακόρυφη πτώση της αξίας της λίρας σημαίνει ότι τα εργοστάσια ξηρών καρπών πληρώνουν περισσότερα για ενέργεια, συσκευασία και μεταφορά. Η Ferrero, η ιταλική εταιρεία που παράγει τη Nutella, αγοράζει περίπου το ένα τρίτο των εξαγωγών φουντουκιών της Τουρκίας. Η εταιρεία δεν απάντησε σε αιτήματα της Wall Street Journal για σχόλια σχετικά με το πώς η κατάσταση στην Τουρκία θα επηρεάσει τις δραστηριότητές της.

    Η Τουρκία βυθίστηκε σε πλήρη νομισματική κρίση τον Νοέμβριο, μετά τη μείωση των επιτοκίων της χώρας κατ' επιταγήν του κ. Ερντογάν. Έχει απολύσει μια σειρά από επικεφαλής της Κεντρικής Τράπεζας της Τουρκίας και σχεδόν κάθε άλλο υψηλόβαθμο κυβερνητικό στέλεχος που στάθηκε εμπόδιο στην ανορθόδοξη οικονομική στρατηγική του. Η λίρα έχασε περίπου το 40% της αξίας της μόνο τον Νοέμβριο.

    Η κρίση μεγεθύνθηκε τη Δευτέρα, καθώς η λίρα έχασε περισσότερο από το 8% της αξίας της μέσα σε λίγες ώρες κατά τη διάρκεια ενός sell-off επενδυτών που πυροδοτήθηκε από σχόλια του κ. Ερντογάν στα οποία ζήτησε περαιτέρω μειώσεις των επιτοκίων, επικαλούμενος και πάλι τις "ισλαμικές αρχές" του. Η τράπεζα έχει πουλήσει 6 δισεκατομμύρια σε ξένο νόμισμα σε μια υποτιθέμενη προσπάθεια σταθεροποίησης της λίρας από τις αρχές Δεκεμβρίου, όμως και την πέμπτη φορά η προσπάθεια ήταν μάταιη.

    Λίγες ώρες αργότερα, μετά την ανακοίνωση του Τούρκου προέδρου για νέο μηχανισμό προστασίας των καταθέσεων σε τουρκική λίρα, το τουρκικό νόμισμα ανέκαμψε 20%.

    Ο κ. Ερντογάν έχει υποστηρίξει τη μείωση των επιτοκίων για την ενθάρρυνση της οικονομικής ανάπτυξης και πιστεύει ότι τα χαμηλότερα επιτόκια θα μειώσουν επίσης τον πληθωρισμό, σε αντίθεση με τις αρχές της κυρίαρχης οικονομίας και τα οικονομικά δεδομένα αιώνων. Ο Τούρκος πρόεδρος υπερασπίστηκε την προσέγγισή του λέγοντας ότι θέλει να μετατρέψει την οικονομία της χώρας σε μια οικονομία που επικεντρώνεται στις εξαγωγές.

    Βραχυπρόθεσμα, η στρατηγική του προέδρου είχε κάποια επιτυχία στην τόνωση των εξαγωγών, οι οποίες έφτασαν το υψηλό ρεκόρ των 21,5 δισεκατομμυρίων δολαρίων τον Νοέμβριο, σημειώνοντας αύξηση 33,4% σε σχέση με το προηγούμενο έτος, σύμφωνα με την κυβέρνηση.

    Αυτά τα κέρδη είχαν κόστος για τον ευρύτερο τουρκικό πληθυσμό, ο οποίος είδε τις αποταμιεύσεις του να εξατμίζονται, τους μισθούς του να καταρρέουν σε αξία και το κόστος των τροφίμων να αυξάνεται. Η πτώση της λίρας πυροδότησε μια σειρά διαδηλώσεων τον Νοέμβριο, ενώ οι Τούρκοι πολίτες έσπευσαν να ανταλλάξουν τις λίρες τους με δολάρια και έκαναν ουρές για το επιδοτούμενο ψωμί των δήμων.

    Υπάρχουν επίσης ενδείξεις ότι η στρατηγική της κυβέρνησης βλάπτει τις εξαγωγικές βιομηχανίες που λέει ότι θέλει να βοηθήσει, όπως η βιομηχανία φουντουκιών. Οι εξαγωγείς ρούχων και ανταλλακτικών αυτοκινήτων έχουν πει ότι οι διακυμάνσεις της λίρας έχουν καταστήσει σχεδόν αδύνατο τον καθορισμό των τιμών και τις συναλλαγές με τους αγοραστές. Η μείωση της αγοραστικής δύναμης των τουρκικών επιχειρήσεων και η συνολική αστάθεια στην οικονομία θα μπορούσαν επίσης να οδηγήσουν σε οικονομική επιβράδυνση ή ακόμα και ύφεση, λένε οικονομολόγοι.

    "Δεν υπάρχει γρήγορη λύση στην οικονομία. Δεν μπορείς να πατήσεις ένα κουμπί και να έχεις αποτέλεσμα", είπε ο Ουγούρ Γκιουρσές, εξέχων Τούρκος οικονομολόγος. "Στο μυαλό του μπορεί να είναι εύκολο, αλλά δεν είναι εύκολο για τους απλούς ανθρώπους. Καταστρέφει τη ζωή όλων με τις υψηλότερες τιμές, τον πληθωρισμό".

    Για τη βιομηχανία φουντουκιού της χώρας, η αναταραχή στην οικονομία έχει πλήξει τις επιχειρήσεις. Οι δεκάδες χιλιάδες μικροκαλλιεργητές που καλλιεργούν τους περισσότερους ξηρούς καρπούς παλεύουν ενάντια στο υψηλότερο κόστος παραγωγής. Η τιμή του λιπάσματος, για παράδειγμα, σχεδόν τριπλασιάστηκε από το ισοδύναμο των 215 δολαρίων ο τόνος το 2020, σε 650 δολάρια ο τόνος φέτος, σύμφωνα με μια ένωση καλλιεργητών - καθιστώντας το πολύ ακριβό για πολλούς αγρότες.

    Οι Τούρκοι παραγωγοί φοβούνται τώρα ότι θα χάσουν μερίδιο αγοράς από την Ιταλία, τη Γεωργία, τις ΗΠΑ και άλλες χώρες. Οι παραγωγοί φουντουκιών λένε ότι το πείραμα Ερντογάν θα μπορούσε να αποτύχει, υπονομεύοντας τις εξαγωγές που ελπίζει να επεκτείνει.

    "Πουλούσαμε φουντούκια και αγοράζαμε αυτοκίνητα, γη, σπίτια", είπε ο Tahsin Gokce, ένας 75χρονος καλλιεργητής φουντουκιού του οποίου το αγρόκτημα βρίσκεται σκαρφαλωμένο στην κορυφή ενός λόφου έξω από την Τρίπολη του Πόντου (Tirebolu). "Τώρα δεν μπορώ να αγοράσω τίποτα με τα φουντούκια που πουλάω".

    Ο Τούρκος πρόεδρος Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν λέει ότι θέλει μια πιο αδύναμη τουρκική λίρα για να ενθαρρύνει τις εξαγωγές και να επεκτείνει την παραγωγική βιομηχανία. Ο Αχμέτ Ακ, επικεφαλής εξαγωγών για την Gaffaro, μια εταιρεία με έδρα την Τρίπολη με 220 υπαλλήλους που επεξεργάζεται και εξάγει φουντούκια, είπε ότι η αστάθεια της συναλλαγματικής ισοτιμίας είχε αποδυναμώσει τη διαπραγματευτική θέση της εταιρείας με τους αγοραστές.

    Με τη λίρα να υποχωρεί καθημερινά, ο κ. Aκ είπε ότι τη στιγμή που η εταιρεία στέλνει ένα κοντέινερ με φουντούκια από την Τουρκία στη Βραζιλία, η τιμή ανά κιλό θα μπορούσε να αλλάξει σημαντικά, πράγμα που σημαίνει ότι οι αγοραστές έχουν προσπαθήσει να επαναδιαπραγματευτούν τις τιμές που είχαν συμφωνήσει προηγουμένως. "Φυσικά οι πελάτες μας παρακολουθούν την αγορά. Θα πουν ότι πρέπει να μειώσεις την τιμή", είπε.

    Ο Τουργκάι Τσακμάκ, επικεφαλής της Ένωσης Συνεταιρισμών Πωλήσεων Γεωργίας Φουντουκιού, είπε ότι οι αγρότες είχαν πιεστεί τόσο πολύ από την κρίση, που γνώριζε προσωπικά κάποιους που έκλειναν τις φάρμες τους και πήγαιναν να δουλέψουν σε εργοστάσια ενδυμάτων. Ο κ. Τσακμάκ, ο ίδιος αγρότης, έπρεπε να εγκαταλείψει τη χρήση λιπασμάτων λόγω του αυξανόμενου κόστους τους.

    "Οι αγρότες δεν μπορούν να αναλάβουν αυτό το βάρος της αύξησης του κόστους. Δεν μπορούν να το χειριστούν", είπε ο κ. Τσακμάκ, ο οργανισμός του οποίου λειτουργεί και ως εξαγωγέας. "Υπάρχει μεγάλη αβεβαιότητα αυτή τη στιγμή. Δεν ξέρουμε πού θα σταματήσει το δολάριο", είπε. "Πώς μπορείτε να κάνετε επενδύσεις σε αυτή την κατάσταση;"

    Πέτρος Κράνιας

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ