Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 16-Ιουν-2020 19:24

    Η απειλή του Kanal İstanbul: Ποιος είναι ο αληθινός στόχος του Ερντογάν

    Η απειλή του Kanal İstanbul: Ποιος είναι ο αληθινός στόχος του Ερντογάν
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Το Στενό του Βοσπόρου είναι ένας από τους πιο σημαντικούς εμπορικούς διαδρόμους του κόσμου, καθώς το διασχίζουν περισσότερα από 41.000 πλοία που μεταφέρουν περίπου 650 εκατομμύρια τόνους φορτίου, σύμφωνα με τα περσινά στοιχεία.

    Η Συνθήκη του Μοντρέ, ηλικίας 84 ετών, διασφαλίζει τον έλεγχο της Τουρκίας στον Βόσπορο, μαζί με τα Δαρδανέλια και τη Θάλασσα του Μαρμαρά, κάτι που παρέχει αποκλειστική πρόσβαση στη Μαύρη Θάλασσα από τη Μεσόγειο και το Αιγαίο. Το Μοντρέ εγγυάται την ειρήνη, την ελεύθερη διέλευση μη στρατιωτικών σκαφών και ναυτικών πλοίων, που ανήκουν στα έξι κράτη της Μαύρης Θάλασσας, ενώ περιορίζει τη ροή πλοίων από άλλες χώρες.

    "Η σύμβαση ήταν ένα είδος τρόπος για να εξασφαλιστεί ότι ο καθένας θα αισθάνεται ασφαλής και άνετος", λέει ο  Paul Pryce, αναλυτής θαλάσσιων υποθέσεων και διπλωματικός σύμβουλος, σε ένα podcast, "ότι κανείς δεν επρόκειτο να διαπράξει άλλο πόλεμο για τον έλεγχο των Στενών που θα κόστιζε ανθρώπινες ζωές, αλλά και έτσι ώστε να μην υπάρξει μονομερής δράση από την Τουρκία".

    Το Kanal İstanbul -μια πλωτή οδός 45 χιλιομέτρων, 25 δισεκατομμυρίων δολαρίων που συνδέει το Μαρμαρά και τη Μαύρη Θάλασσα, που εκτείνεται παράλληλα με το Βόσπορο- θα μπορούσε να είναι η μονομερής δράση που καθιστά άκυρη τη σύμβαση, που θα εξοργίσει περιφερειακά κράτη και ακόμη ίδως και να πυροδοτήσει συγκρούσεις. Ο Τούρκος πρόεδρος, Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, περιέγραψε το κανάλι, το οποίο πρότεινε για πρώτη φορά πριν από μια δεκαετία, ως ένα σχέδιο οικονομικής ασφάλειας και ασφάλειας μεταφορών πέρα από το πεδίο εφαρμογής της Σύμβασης του Μοντρέ.

    "Βασικά, η Τουρκία θα μπορούσε να εφαρμόσει τους κανόνες που θα ήθελε", δήλωσε ο Pryce, κοιτάζοντας ένα μέλλον στο οποίο το κανάλι έχει ήδη κατασκευαστεί. "Δίνει ουσιαστικά στην Τουρκία σκληρό έλεγχο σχετικά με την πρόσβαση μεταξύ της Μαύρης Θάλασσας και του Αιγαίου".

    Από τη στιγμή που η Ρωσία προσάρτησε την Κριμαία το 2014, πυροδοτώντας μια συνοριακή σύγκρουση με την Ουκρανία, οι Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ -των οποίων είναι μέλος η Τουρκία- προσπάθησαν να αυξήσουν την παρουσία τους στη Μαύρη Θάλασσα ως προειδοποίηση προς τον Ρώσο πρόεδρο, Βλαντιμίρ Πούτιν.

    Έχουν επιδιώξει να φέρουν ακόμη μεγαλύτερη ναυτική υποστήριξη, αλλά περιορίστηκαν από το Μοντρέ, το οποίο προβλέπει προειδοποίηση εκ των προτέρων και μέγιστη παραμονή τριών εβδομάδων στη Μαύρη Θάλασσα για τα πολεμικά πλοία μη θαλάσσιων κρατών και απαγορεύει μεγαλύτερα πλοία όπως αεροπλανοφόρα. Ορισμένοι αξιωματούχοι των ΗΠΑ αμφισβήτησαν το Μοντρέ, υποστηρίζοντας ότι είναι υπέρ της Τουρκίας.

    "Υπάρχει περισσότερο 'ψωμί' για την Τουρκία από ότι για τις Ηνωμένες Πολιτείες", δήλωσε ο Pryce, επισημαίνοντας ότι η Τουρκία βλέπει τον έλεγχο των Τουρκικών Στενών ως ζωτικής σημασίας για τη θαλάσσια δύναμή της και ότι 22 εκατομμύρια Τούρκοι πολίτες ζουν και βασίζονται στα Στενά. "Θα υπάρξει ένα πολύ σημαντικό μειονέκτημα αν προσπαθήσει να κάνει οτιδήποτε για να αλλάξετε τη νομική ή στρατηγική κατάσταση των Στενών".

    Ωστόσο, εδώ έχουμε την Τουρκία να κάνει ακριβώς αυτό, στοχεύοντας στην κατασκευή ενός καναλιού που θα έθετε εν αμφιβόλω τη Συνθήκη του Μοντρέ. Για τη Ρωσία, μια βασική ανησυχία είναι ότι εάν το κανάλι της Κωνσταντινούπολης απομακρύνει το Μοντρέ, είναι πιθανό η Τουρκία να επιτρέψει τη διέλευση από το Βόσπορο και τα Δαρδανέλια, τα οποία συνδέουν τις εξωτερικές θάλασσες με τα εσωτερικά τουρκικά ύδατα, αλλά εμποδίζουν οποιαδήποτε διέλευση από τη Θάλασσα του Μαρμαρά, εμποδίζοντας πλήρη διέλευση μέσω των Στενών.

    "Εάν συνέβαινε αυτό, θα βλέπαμε μια πολύ σημαντική πρόκληση όσον αφορά τη ροή του παγκόσμιου εμπορίου μέσω των Στενών", δήλωσε ο Pryce, ο οποίος την περασμένη εβδομάδα έγραψε για το Μοντρέ στο Κέντρο Διεθνούς Ναυτιλιακής Ασφάλειας.

    "Αυτό θα κλιμακώσει τις εντάσεις μεταξύ Τουρκίας και Ρωσίας", πρόσθεσε. "Πολλά από αυτά τα επικίνδυνα φορτία που περνούν από τα Στενά για τα οποία η Τουρκία έχει εκφράσει ανησυχίες είναι το ρωσικό πετρέλαιο και το φυσικό αέριο, οπότε αυτό είναι ιδιαίτερα ανησυχητικό όταν πρόκειται για πιθανή κλιμακούμενη σύγκρουση".

    Αυτό βοηθά να εξηγηθεί το γιατί υπήρξε τόσο μεγάλη αντίθεση. Τον Ιανουάριο, περισσότεροι από 120 συνταξιούχοι Τούρκοι διπλωμάτες υπέγραψαν επιστολή προειδοποιώντας την κυβέρνηση ότι η κατασκευή του καναλιού θα υποσκάψει την ασφάλεια της Τουρκίας. Ο Ertuğrul Günay, πρώην βουλευτής του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AKP) και υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, από το 2007 έως το 2013, προειδοποίησε ότι τα κράτη της Μαύρης Θάλασσας θα αντιταχθούν στο κανάλι.

    Ο Pryce πιστεύει ότι τόσο το ΝΑΤΟ όσο και η Ρωσία θα ήταν δυσαρεστημένοι με το έργο. "Θα ήταν πολύ αναστατωμένοι. Νομίζω ότι θα έθετε την Τουρκία σε μια πολύ περίεργη θέση", είπε. "Νομίζω ότι υπήρχε ένα σοβαρό λάθος στον υπολογισμό, όσον αφορά το έργο του καναλιού".

    Τόνισε ότι ο κύριος λόγος της Τουρκίας για τη διώρυγα, η ενίσχυση της ασφάλειας των μεταφορών και των ντόπιων, δεν είναι βάσιμος, διότι, όπως επεσήμαναν οι Τούρκοι καπετάνιοι φορτηγών πλοίων, το νέο κανάλι όπως είχε προγραμματιστεί δεν θα ήταν αρκετά βαθύ για τα μεγαλύτερα και πιο επικίνδυνα φορτηγά πλοία. 

    "Είναι σαφές ότι δεν πρόκειται για την ακριβή πρόθεση", είπε ο Pryce. "Το θέμα είναι οι τιμές των ακινήτων, τελικά".

    Το 2018, η βασιλική οικογένεια του Κατάρ, ένας από τους στενότερους συμμάχους της Τουρκίας και βασικός χρηματοοικονομικός υποστηρικτής, αγόρασε περισσότερα από 44.000 τετραγωνικά μέτρα κατά μήκος της προγραμματισμένης διαδρομής του καναλιού. Ο Berat Albayrak, ο γαμπρός του Ερντογάν και ο υπουργός Οικονομικών της Τουρκίας, κατέχει επίσης γη κατά μήκος του προτεινόμενου καναλιού. Αρκετές τουρκικές εταιρείες κοντά στο AKP αναμένεται να συμμετάσχουν στις κατασκευές, οι οποίες θα συνεχίσουν την πρακτική αυτής της κυβέρνησης να χρησιμοποιεί μεγάλα κατασκευαστικά έργα για να κερδίσει φίλους και να γεμίσει τα ταμεία.

    Ο δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης Ekrem Ιmamoğlu, ο οποίος προέρχεται από το Δημοκρατικό Λαϊκό Κόμμα της αντιπολίτευσης (CHP) και θεωρείται πιθανή απειλή για τον Ερντογάν στην επόμενη προεδρική ψηφοφορία, χαρακτήρισε το κανάλι ως προδοσία στην πόλη, επικαλούμενος περιβαλλοντικές ανησυχίες. Σχεδόν οι τρεις στους τέσσερις Κωνσταντινοπολίτες τάχθηκαν στο πλευρό του δημάρχου τους σε πρόσφατη δημοσκόπηση σχετικά με το προτεινόμενο κανάλι, κάτι που υποδηλώνει ότι θα μπορούσε να είναι ένα κρίσιμο ζήτημα που θα οδηγήσει στις εκλογές του 2023.

    Ο πρώτος διαγωνισμός για το έργο πραγματοποιήθηκε τον Μάρτιο και ο Pryce πιστεύει ότι ο Ερντογάν και το AKP ενδέχεται να πιέσουν για να ξεκινήσει η κατασκευή του καναλιού πριν από τις επόμενες εκλογές, που έχουν προγραμματιστεί για τα τέλη του 2023.

    "Το ερώτημα είναι αν θα υπάρξει αλλαγή στην κυβέρνηση προτού μπουν φτυάρια στο έδαφος", δήλωσε ο Pryce. "Όταν τα πράγματα έχουν δρομολογηθεί και οι γειτονιές θα έχουν εκτοπιστεί, είναι δύσκολο να κάνεις πίσω. Δεν είμαι απολύτως σίγουρος τι θα μπορούσε να γίνει στην περίπτωση που θα έχει χτιστεί το 10% ή το 50% του καναλιού και υπάρξει αλλαγή κυβέρνησης".

    Πέτρος Κράνιας

    Διαβάστε ακόμα: 

    Kanal Istanbul: Γιατί φοβάται ο Πούτιν και γιατί ΗΠΑ και ΝΑΤΟ θέλουν στο πλευρό τους τον Ερντογάν

    "Εταιρεία-μυστήριο" ανέλαβε να καλύψει όλο το κεφάλαιο για το Kanal Istanbul

     

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ