Συνεχης ενημερωση

    Κυριακή, 25-Νοε-2018 10:04

    Βερολίνο και Παρίσι επιχειρούν επανεκκίνηση

    Βερολίνο και Παρίσι επιχειρούν επανεκκίνηση
    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Κώστα Ράπτη

    Δυστοκία ως προς το Brexit. Ιταλική δημοσιονομική "ανταρσία". Ανατολικοευρωπαϊκή "αντεπίθεση" ως προς το μεταναστευτικό. Και, εν μέσω αυτού του τριμέτωπου αγώνα, μια προσπάθεια επανεκκίνησης του γαλλογερμανικού άξονα, με ένα σχέδιο αναμόρφωσης της Ευρωζώνης.

    Οι υπουργοί Οικονομικών της Γερμανίας, Όλαφ Σολτς, και της Γαλλίας, Μπρινό Λε Μερ, παρουσίασαν μετά το Eurogroup της Δευτέρας, σε ένα κείμενο μόλις δύο σελίδων, τις προτάσεις τους για την ενίσχυση της νομισματικής ένωσης, εν όψει νέων διεθνών κραδασμών που θεωρούνται πιθανοί ή μάλλον βέβαιοι.

    Πρόκειται για την πρακτική εφαρμογή της διακήρυξης στην οποία κατέληξαν τον Ιούνιο οι Εμανουέλ Μακρόν και Άνγκελα Μέρκελ κατά τη συνάντησή τους στο κάστρο του Μέζεμπεργκ, προκειμένου να επανέλθει στο προσκήνιο η συζήτηση για το μέλλον της Ευρώπης και να μη μονοπωλήσει η ατζέντα των λαϊκιστών την πορεία προς τις ευρωεκλογές.

    Εμπόδια εντός και εκτός

    Ωστόσο, η προσπάθεια προσκρούει σε πλήθος εμποδίων – εσωτερικών και εξωτερικών. Δεν είναι τυχαίο ότι τόσο η Γερμανία όσο και η Γαλλία βρίσκονται σε φάση πολιτικής αβεβαιότητας, με τη μεν Μέρκελ να ετοιμάζεται να παραδώσει την ηγεσία της Χριστιανοδημοκρατίας στο κομματικό συνέδριο του Δεκεμβρίου, τον δε Μακρόν να αντιμετωπίζει τη ραγδαία πτώση της δημοτικότητάς του και το απρόβλεπτο κίνημα των "κίτρινων γιλέκων" (με αφορμή την αύξηση της τιμής των καυσίμων).

    Αλλά και μεταξύ των "27" η πρωτοβουλία δεν συναντά καθολική αποδοχή – καθώς η λεγόμενη "Χανσεατική Ένωση" δέκα μελών της Ε.Ε. από τον Βορρά, με άτυπο ηγέτη την Ολλανδία, έχει αναλάβει τον ρόλο στον οποίο μέχρι πρότινος διέπρεπε το Βερολίνο, πατώντας "φρένο" σε ό,τι θυμίζει αμοιβαιοποίηση ρίσκων και δημοσιονομική ένωση.

    Το ίδιο το σχέδιο Σολτς - Λε Μερ είναι τυπικό προϊόν συμβιβασμού: προβλέπει αφενός τη θέσπιση μέχρι το 2021 ειδικού Προϋπολογισμού της Ευρωζώνης, κατά τις γαλλικές επιθυμίες, με περιορισμένο όμως μέγεθος και σε σύνδεση με τον πολυετή Προϋπολογισμό της Ε.Ε. Η γερμανική "τέχνη" της απονεύρωσης των φιλοδοξιών του Παρισιού, τέθηκε και πάλι σε εφαρμογή.

    Λειψός Προϋπολογισμός

    Αλλά και η φιλοσοφία ενός Προϋπολογισμού που θα λειτουργεί σταθεροποιητικά, αμβλύνοντας τις αποκλίσεις, βρίσκεται εν αμφιβόλω, καθώς το σχέδιο προκρίνει την αξιοποίησή του κυρίως για συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα επενδύσεων στην έρευνα, την καινοτομία και το ανθρώπινο κεφάλαιο, με αποκλεισμό όσων κρατών-μελών παρεκκλίνουν από τους δημοσιονομικούς κανόνες. Η όποια ανακούφιση των δοκιμαζόμενων χωρών αναμένεται να προκύψει έμμεσα από το ότι σε καιρούς ύφεσης οι δημόσιες επενδύσεις αποτελούν το πρώτο θύμα των περικοπών – όμως, όπως και με την "ποσοτική διευκόλυνση" της ΕΚΤ, κυριότεροι επωφελούμενοι κινδυνεύουν να αποδειχθούν όσοι έχουν μικρότερη ανάγκη βοηθείας.

    Ούτως ή άλλως, το έτερο σκέλος του σχεδίου, που αφορά την ενίσχυση του ESM με δυνατότητες εποπτείας των Προϋπολογισμών των κρατών-μελών, στρέφει τη συζήτηση ακόμα περισσότερο προς την κατεύθυνση της "πειθαρχίας" και λιγότερο της "αλληλεγγύης".

    Διάσωση για... λίγους

    Σύμφωνα με τις προτάσεις του γερμανικού υπουργείου Οικονομικών, οι οποίες διέρρευσαν στο Reuters, το "Ευρωπαϊκό Νομισματικό Ταμείο", όπως αποκαλείται δημοσιογραφικά ο νέος ESM, θα προσφέρει διάσωση, στο πλαίσιο προγραμμάτων μακροοικονμικής σταθεροποίησης, μόνο σε χώρες που έχουν υποστεί "κάποιο ασύμμετρο οικονομικό σοκ έξω από τον πολιτικό τους έλεγχο", προκειμένου "να μην αξιοποιηθούν καταχρηστικά τα χαμηλότοκα δάνεια του Μηχανισμού για την αναβολή αναγκαίων δημοσιονομικών προσαρμογών και διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων".

    Εξού και δικαίωμα απροϋπόθετης βοήθειας από τον Μηχανισμό θα έχουν, κατά το Βερολίνο, χώρες που διατηρούν το έλλειμμα κάτω από το 3% και το χρέος κάτω από το 60% του ΑΕΠ ή που το έχουν μειώσει κατά 0,5% καθένα από τα προηγούμενα τρία χρόνια. Με άλλα λόγια, η Ιταλία, πρώτη υποψήφια να εισέλθει στη "διακεκευμένη ζώνη", εξ ορισμού αποκλείεται.

    Αδιευκρίνιστη παραμένει, κατά τα λοιπά, η τύχη των προτάσεων για πανευρωπαϊκή ασφάλιση καταθέσεων ή πανευρωπαϊκή ασφάλιση ανεργίας – όμως ο Μακρόν είναι υποχρεωμένος να αρκεστεί σε ό,τι του προσφέρεται, αντλώντας συμβολική ικανοποίηση από το ότι "έγινε ένα βήμα", έστω και λειψό. Σε κάθε περίπτωση, το διάστημα μέχρι την τακτική Ευρωπαϊκή Σύνοδο Κορυφής του Δεκεμβρίου δεν επαρκεί για ουσιαστικές κινήσεις.

    Οι εξ Ανατολών προκλήσεις συνεχίζονται

    Μοιάζει σαν να μοιράζονται τον ίδιο λογογράφο. Εμανουέλ Μακρόν και Άνγκελα Μέρκελ σε υψηλών τόνων ομιλίες τους, ο πρώτος ενώπιον ακροατηρίου φοιτητών στη Λουβέν-Λα-Νεβ του Βελγίου και η δεύτερη στη συζήτηση του Προϋπολογισμού στην Bundestag, επέλεξαν τις προηγούμενες μέρες να ορθώσουν μέτωπο στον "εθνικισμό", σε αντιπαράθεση προς ό,τι αντιλαμβάνονται ως υγιή πατριωτισμό, δίνοντας το σύνθημα για μια νέα προσπάθεια ευρωπαϊκής εμβάθυνσης. Όμως τα φαινόμενα απατούν, καθώς και των ιδίων οι προσπάθειες αναφέρονται πλέον σε μια "στενότερη" και λιγότερο ομοιογενή Ευρώπη, με τη Βρετανία να εξέρχεται ηττημένη, τον Νότο να παραμένει σε καθίζηση και την Ανατολή να ακολουθεί δρόμους πολιτικής απόκλισης.

    Η κυβέρνηση της Πολωνίας υπαναχώρησε μεν στο ζήτημα της συγκρότησης του Συνταγματικού της Δικαστηρίου, το οποίο απειλούσε να την καταστήσει, για πρώτη φορά στα χρονικά, αντικείμενο κυρώσεων της Ε.Ε. για παραβίαση των αρχών του κράτους δικαίου – όμως εξ Ανατολών προκλήσεις προς την "πολιτική ορθότητα" των Βρυξελλών δεν σταματούν, αλλά και πολλαπλασιάζονται.

    Εκτός Συμφώνου ΟΗΕ

    Ουγγαρία, Τσεχία, Βουλγαρία, Πολωνία και Αυστρία έχουν ήδη γνωστοποιήσει ότι αποχωρούν, κατά το παράδειγμα των ΗΠΑ του Ντόναλντ Τραμπ, από το (μη δεσμευτικό) Σύμφωνο για τη Μετανάστευση του ΟΗΕ, το οποίο πρόκειται να υπογραφεί τον Δεκέμβριο στο Μαρόκο. Με τον τρόπο αυτό, όχι μόνο περιπλέκουν τη συζήτηση στο εσωτερικό της Ε.Ε. για το μεταναστευτικό ζήτημα, αλλά και διασύρουν την ιδέα μιας Ευρώπης που τοποθετείται στα διεθνή φόρα με μία φωνή. 

    Το ότι, την ίδια στιγμή, η Ρουμανία ετοιμάζεται να παραλάβει από την Αυστρία τη σκυτάλη της εναλλασσόμενης εξάμηνης προεδρίας της Ε.Ε. απλώς τονίζει την ειρωνεία του πράγματος, καθώς το Βουκουρέστι (υπό τη διακυβέρνηση όχι "δεξιών λαϊκιστών", αλλά Σοσιαλδημοκρατών) βρίσκεται σε διαρκή σύγκρουση με τις Βρυξέλλες για θέματα που έχουν να κάνουν με τον σεβασμό του κράτους δικαίου και την καταπολέμηση της διαφθοράς, διακινδυνεύοντας το να αποτελέσει τον επόμενο στόχο πολιτικών κυρώσεων, ενώ θα προεδρεύει των συνεδριάσεων των Ευρωπαίων υπουργών.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων