Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 10-Αυγ-2022 00:04

    ΕΕ, ΝΑΤΟ και ευρωπαϊκή ασφάλεια σε καιρό πολέμου

    167857461
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Η εισβολή του Βλαντιμίρ Πούτιν στην Ουκρανία τον Φεβρουάριο ήταν μια στιγμή-ορόσημο για την ευρωπαϊκή ασφάλεια, επιβεβαιώνοντας αναμφίβολα ότι η Ρωσία του Πούτιν έχει επεκτατικές φιλοδοξίες οι οποίες εκτείνονται σε μεγάλο μέρος της Ανατολικής Ευρώπης. Η Ρωσία θα συνεχίσει να αποτελεί απειλή για την ευρωπαϊκή ασφάλεια όσο κυβερνάται από τον Πούτιν ή από κάποιον άλλο με την ίδια επιθετική, ιμπεριαλιστική νοοτροπία.

    Η σύγκρουση στην Ουκρανία θα επιδεινώσει επίσης τα υπάρχοντα προβλήματα μεταξύ των νότιων γειτόνων της Ευρώπης. Άλλες απειλές για την ευρωατλαντική ασφάλεια δεν έχουν εξαφανιστεί και η Κίνα δημιουργεί αυξανόμενα προβλήματα για την ΕΕ και το ΝΑΤΟ.

    Επικαιροποίηση

    Τόσο το ΝΑΤΟ όσο και η ΕΕ έχουν επικαιροποιήσει εντός του έτους τα βασικά καθοδηγητικά τους έγγραφα για την πολιτική ασφάλειας και άμυνας. Η νέα Στρατηγική Αντίληψη του ΝΑΤΟ καθορίζει τον σκοπό της συμμαχίας και τα βασικά της καθήκοντα. Ο πόλεμος στην Ουκρανία αναζωογόνησε το ΝΑΤΟ και επικέντρωσε εκ νέου τη συμμαχία στην αποτροπή της Ρωσίας. Οι σύμμαχοι συμφώνησαν να ενισχύσουν τις αναπτύξεις στρατευμάτων κατά μήκος της ανατολικής του πλευράς, προκειμένου να προβάλουν πιο αποτελεσματικά την αποτρεπτική τους ισχύ τη Μόσχα.

    Ταυτόχρονα, ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αναδείξει τον κεντρικό ρόλο της ΕΕ στην ευρωπαϊκή ασφάλεια. Η Στρατηγική Πυξίδα της ΕΕ καθορίζει μια σειρά στόχων για την ενίσχυση της πολιτικής ασφάλειας και άμυνας της Ένωσης έως το 2030. Η πυξίδα καθιστά σαφές ότι οι προσπάθειες της ΕΕ θα επικεντρωθούν σε οικονομικές και υβριδικές απειλές, ενισχύοντας τη συνεργασία για την ανάπτυξη στρατιωτικών δυνατοτήτων και ενθαρρύνοντας τις στρατιωτικές δυνάμεις των κρατών-μελών να συνεργαστούν καλύτερα - προτεραιότητες που έχουν επικυρωθεί από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Στο βαθμό που η ΕΕ έχει κάποιον στρατιωτικό ρόλο, αυτός θα περιλαμβάνει κυρίως την ενίσχυση των εταίρων και τη διεξαγωγή στρατιωτικών επιχειρήσεων μικρής κλίμακας.

    Η βασική πρόκληση για την ευρωπαϊκή ασφάλεια τα επόμενα χρόνια θα είναι η ενίσχυση της αποτροπής κατά της Ρωσίας, διατηρώντας παράλληλα την ικανότητα αντιμετώπισης άλλων απειλών. Το ΝΑΤΟ και η ΕΕ πρέπει να παίξουν ρόλο σε αυτό. Το ΝΑΤΟ παραμένει το αδιαμφισβήτητο πλαίσιο μέσω του οποίου μπορεί να οργανωθεί η αποτροπή και η άμυνα, ενώ η ΕΕ αναγνωρίζει την πρωτοκαθεδρία του ΝΑΤΟ. Οι δύο οργανισμοί μπορούν αμφότεροι να συμβάλουν στην ενίσχυση των εταίρων, τη σταθεροποίηση των γειτονικών χωρών και την ανάπτυξη στρατιωτικών ικανοτήτων.

    Διδάγματα

    Η ΕΕ και το ΝΑΤΟ πρέπει επίσης να αντλήσουν τα σωστά διδάγματα από τον πόλεμο στην Ουκρανία. Για πολλά χρόνια, οι δυτικές κυβερνήσεις προμηθεύονταν όλο και μικρότερο αριθμό ολοένα και πιο εξελιγμένων όπλων, με ελάχιστα αποθέματα πυρομαχικών γι’ αυτά. Οι σχεδιαστές άμυνας μπορεί να χρειαστεί να επανεξετάσουν τις υποθέσεις τους σχετικά με τα αποθέματα που απαιτούνται για να πολεμήσουν έναν πόλεμο εναντίον ενός ισάξιου ανταγωνιστή όπως η Ρωσία. Η σύγκρουση έδειξε επίσης ότι η Δύση δεν έχει την ικανότητα να αυξήσει γρήγορα την παραγωγή στρατιωτικού εξοπλισμού. Οι κυβερνήσεις θα πρέπει να εξετάσουν πώς να αυξήσουν τα αποθέματα σε καιρό ειρήνης και να συνεργαστούν με αμυντικές εταιρείες για να μειώσουν τον χρόνο που απαιτείται για την αύξηση της παραγωγής.

    Ενώ πολλές ευρωπαϊκές χώρες έχουν ανακοινώσει αύξηση στις αμυντικές δαπάνες, πολλές από αυτές θα θεωρήσουν ότι είναι πολιτικά δύσκολο να δαπανήσουν περισσότερα για την άμυνα την ώρα που αντιμετωπίζουν μια οικονομική ύφεση. Οι Ευρωπαίοι, ωστόσο, πρέπει να τηρήσουν τις δεσμεύσεις τους και να αναλάβουν περισσότερες ευθύνες για τη δική τους ασφάλεια - δεν μπορούν να βασίζονται στο ότι ΗΠΑ θα συνεχίσουν να την εγγυώνται στο διηνεκές. Οι Σύμμαχοι θα χρειαστεί να επενδύσουν σημαντικά ποσά για να αυξήσουν τις στρατιωτικές τους αναπτύξεις και τα προ-τοποθετημένα αποθέματά τους στην ανατολική πλευρά του ΝΑΤΟ και να βελτιώσουν την ετοιμότητα των δυνάμεών τους και την ικανότητά τους να λειτουργούν από κοινού. Ο πόλεμος σηματοδοτεί την αρχή μιας επικίνδυνης νέας εποχής και η δαπάνη του 2% του ΑΕΠ για την άμυνα πρέπει να γίνει πραγματικότητα.

    Η ΕΕ πρέπει να καταστεί πιο φιλόδοξη: θα πρέπει να συντονίσει τις αυξημένες αμυντικές δαπάνες, να παράσχει των προσπαθειών για την ενίσχυση των ευρωπαϊκών στρατιωτικών δυνατοτήτων και να ωθήσει τις χώρες-μέλη να συνεργαστούν περισσότερο για την ανάπτυξη και την απόκτηση στρατιωτικών δυνατοτήτων, καθώς και την κοινή συντήρηση και επιμελητεία. Κάτι τέτοιο θα βοηθούσε στην επίτευξη κερδών σε επίπεδο αποδοτικότητας και θα στήριζε τις επιστημονικές, τεχνικές και βιομηχανικές δυνατότητες που χρειάζεται η Ευρώπη για την ασφάλειά της. Οι πρόσφατες προτάσεις της Κομισιόν, ιδιαίτερα η ιδέα της απαλλαγής από τον ΦΠΑ για ορισμένα έργα συνεργασίας στον τομέα της άμυνας, θα μπορούσαν να είναι σημαντικές, ωστόσο η πρόοδος προς την αμυντική συνεργασία της ΕΕ απαιτεί ισχυρότερη ώθηση από την ευρωπαϊκή πολιτική ηγεσία.

    Τα κράτη της ΕΕ και τα άλλα μέλη του ΝΑΤΟ θα πρέπει να διασφαλίσουν ότι οι αμυντικές τους αγορές (και στην περίπτωση της ΕΕ οι αμυντικές πρωτοβουλίες της) είναι όσο το δυνατόν πιο ανοικτές μεταξύ τους, προκειμένου διασφαλίζεται η αποτελεσματικότητα κλίμακας. Η ΕΕ και το ΝΑΤΟ θα πρέπει επίσης να αποφύγουν την αλληλοεπικάλυψη πόρων και προσπαθειών μεταξύ εργαλείων του ΝΑΤΟ όπως το Ταμείο Καινοτομίας και εργαλείων της ΕΕ όπως το Ευρωπαϊκό Ταμείο Άμυνας. Οι ΗΠΑ θα πρέπει να συνεχίσουν να παρέχουν ισχυρή υποστήριξη σε έναν μεγαλύτερο ρόλο της ΕΕ στην άμυνα, ιδίως όσον αφορά την ανάπτυξη ικανοτήτων. Με αυτόν τον τρόπο, η Ουάσιγκτον μπορεί να βοηθήσει στη διασφάλιση της επιτυχίας των πρωτοβουλιών της ΕΕ και να επηρεάσει την ανάπτυξή τους με τρόπους που να αποφεύγουν τις περιττές επικαλύψεις και να ενισχύσουν πραγματικά την ευρωπαϊκή ασφάλεια.

    Διαλειτουργικότητα

    Τέλος, ο πόλεμος στην Ουκρανία υπογραμμίζει πώς η έλλειψη τυποποιημένου εξοπλισμού θα μπορούσε να αποτελέσει πρόβλημα για τις δυτικές δυνάμεις σε μια σύγκρουση.

    Το ΝΑΤΟ θα πρέπει να αναζωογονήσει τις προσπάθειές του για την τυποποίηση του εξοπλισμού και η ΕΕ θα πρέπει να αξιοποιήσει τη χρηματοδότησή του για να ενθαρρύνει τα μέλη της να ενσωματώσουν την τυποποίηση και τη διαλειτουργικότητα στον σχεδιασμό των σχετικών πρότζεκτ. Η αδυναμία διαφορετικών συμμάχων και εταίρων να συνεργαστούν απρόσκοπτα είναι ένας πολλαπλασιαστής δύναμης για πιθανούς αντιπάλους.

    Μπορείτε να διαβάσετε το άρθρο στην πρωτότυπη μορφή του εδώ

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ