Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 02-Φεβ-2026 00:03

    ΑΙ το 2026: Εργαλείο προόδου ή κοινωνικό πρόβλημα;

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Αν το 2023 ήταν η χρονιά που η τεχνητή νοημοσύνη έμαθε να επικοινωνεί και το διάστημα που ακολούθησε ήταν η περίοδος κατά την οποία κατέκτησε την "λογική" σκέψη, το 2026 προβλέπεται από την πλειονότητα των ειδικών ως το έτος-ορόσημο όπου η τεχνητή νοημοσύνη θα αρχίσει πλέον να ενεργεί "αυτόνομα". Οι επικεφαλής των κορυφαίων εργαστηρίων παγκοσμίως, όπως ο Dario Amodei της Anthropic και οι ερευνητικές ομάδες της DeepMind του Demis Hassabis, περιγράφουν μια επικείμενη "έκρηξη νοημοσύνης" που θα κάνει τα σημερινά μοντέλα να μοιάζουν με απλά επιτραπέζια παιχνίδια.

    Αυτή η πρόβλεψη δεν βασίζεται σε επιστημονική φαντασία, αλλά στην εμφάνιση νέων chips (NVIDIA Blackwell Ultra B300 αρχικά και αργότερα Rubin R100/R-Series), όπως επίσης  και την ολοκλήρωση τεράστιων υποδομών και data centers που κατασκευάζονται αυτή τη στιγμή. Υποδομές οι οποίες θεωρείται ότι θα προσφέρουν υπολογιστική ισχύ έως και εκατό φορές μεγαλύτερη από αυτή που διαθέτουμε σήμερα. Ο στόχος είναι η δημιουργία μοντέλων που θα ισοδυναμούν με μια "χώρα από ιδιοφυΐες" κλεισμένη σε ένα κέντρο δεδομένων, ικανή να εργάζεται ασταμάτητα με ταχύτητες που το ανθρώπινο μυαλό δεν μπορεί να συλλάβει.

    Ωστόσο, για να υλοποιηθεί αυτό το ψηφιακό όραμα, η τεχνολογία καλείται να ξεπεράσει ένα πολύ πρακτικό και πολύ γήινο εμπόδιο. Η εκρηκτική ανάπτυξη έχει προσκρούσει πλέον σε ένα φυσικό όριο που αφορά τις υποδομές: το έλλειμμα ενέργειας και πρώτων υλών. Τα σύγχρονα data centers, που απαιτούνται για την εκπαίδευση των μοντέλων του 2026, καταναλώνουν ενέργεια σε κλίμακα gigawatt, προκαλώντας ασφυξία στα υπάρχοντα ηλεκτρικά δίκτυα. Παράλληλα, η βιομηχανία αντιμετωπίζει σοβαρή έλλειψη σε χαλκό, το κρίσιμο μέταλλο για τα τρισεκατομμύρια χιλιόμετρα καλωδιώσεων, με αποτέλεσμα οι φυσικοί πόροι να αποτελούν αυτή τη στιγμή τη μοναδική τροχοπέδη που θα μπορούσε να επιβραδύνει την έλευση αυτής της νέας εποχής.

    Η βασική διαφορά της τεχνολογίας του 2026, όταν τελικά ενεργοποιηθεί πλήρως, θα είναι η μετάβαση από την παθητική στην ενεργητική μορφή. Ενώ τα σημερινά συστήματα περιμένουν μια εντολή για να παράξουν κείμενο, η νέα γενιά θα διαθέτει "Τεχνητή Νοημοσύνη Πρακτόρων" (Agentic AI). Αυτό σημαίνει ότι τα συστήματα θα έχουν την ικανότητα να σκέφτονται σε βάθος χρόνου (System 2 thinking), να σχεδιάζουν πολύπλοκα πλάνα και, το κυριότερο, να χρησιμοποιούν υπολογιστές για να εκτελούν εργασίες αυτόνομα. Ένα τέτοιο σύστημα δεν θα γράφει απλώς ένα email, αλλά θα μπορεί να διαχειριστεί πλήρως την αλληλογραφία, να κλείσει εισιτήρια, να διαπραγματευτεί τιμές και να ολοκληρώσει επαγγελματικά project χωρίς καμία ανθρώπινη παρέμβαση, πέρα από την αρχική εντολή. Και πολλά άλλα ακόμη…

    Τα οφέλη αυτής της μετάβασης αναμένονται ασύλληπτα, ιδιαίτερα στον τομέα της επιστήμης και της παραγωγικότητας. Οι ειδικοί προβλέπουν πως η ικανότητα της τεχνητής νοημοσύνης να προσομοιώνει βιολογικές διαδικασίες θα συμπιέσει τον χρόνο επιστημονικής έρευνας δεκαετιών σε μερικές μόνο εβδομάδες. Στον εργασιακό τομέα, η έννοια της παραγωγικότητας θα επαναπροσδιοριστεί, καθώς ένας και μόνο εργαζόμενος θα μπορεί να επιβλέπει σμήνη ψηφιακών "εκτελεστών", πολλαπλασιάζοντας το αποτέλεσμα της εργασίας του σε βαθμό που σήμερα φαντάζει αδύνατος. 

    Στο πλαίσιο αυτό, είναι λογικό να υπάρχουν έντονες ανησυχίες για την δημιουργία στρατιών ανέργων. Ευτυχώς η οικονομική ιστορία των τελευταίων διακοσίων ετών προσφέρει ένα ισχυρό αντίβαρο για αυτούς τους φόβους. Όπως συνέβη με τον ατμό και τον ηλεκτρισμό, η "δημιουργική καταστροφή" ιστορικά καταργεί παρωχημένες θέσεις αλλά δημιουργεί νέες, καλύτερες και πιο καλοπληρωμένες, απελευθερώνοντας το ανθρώπινο δυναμικό για ρόλους υψηλότερης αξίας που ίσως σήμερα δεν μπορούμε καν να φανταστούμε.

    Παρόλα αυτά, η τεράστια αυτή μεταβολή ισχύος φέρνει μαζί της κινδύνους που οι ειδικοί, όχι άδικα, χαρακτηρίζουν υπαρξιακούς και άμεσους. Ο μεγαλύτερος φόβος για το 2026 είναι η ταχύτητα της ανατροπής στην αγορά εργασίας, καθώς η δυνατότητα των πρακτόρων AI να εκτελούν γνωστική εργασία υψηλού επιπέδου με ελάχιστο κόστος απειλεί να δημιουργήσει ένα "γκρεμό" για τις εισαγωγικές θέσεις εργασίας, πριν προλάβουν να δημιουργηθούν οι νέοι ρόλοι. Παράλληλα, η τελειοποίηση της παραγωγής βίντεο και ήχου απειλεί να διαβρώσει την αίσθηση της πραγματικότητας, καθιστώντας αδύνατο τον διαχωρισμό της αλήθειας από το ψέμα, ενώ η αυξανόμενη αυτονομία των συστημάτων εγείρει σοβαρά ζητήματα ασφαλείας, από κυβερνοεπιθέσεις που δεν θα ελέγχονται από ανθρώπους μέχρι την εύκολη πρόσβαση σε επικίνδυνη γνώση βιοτεχνολογίας. Έχουμε ήδη πάρει μια γεύση, μάλλον αποκρουστική, με τα αμέτρητα fake news, που σχεδόν καθημερινά εμφανίζονται. 

    Το 2026, λοιπόν, δεν θα είναι απλώς άλλη μια χρονιά εξέλιξης, αλλά το σημείο χωρίς επιστροφή για την ανθρωπότητα. Όχι μόνο για την τεχνολογία!

    Πέτρος Λάζος

    petros.lazos@capital.gr 

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ