Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 13-Σεπ-2021 00:05

    Οι οικονομικές επιπτώσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά, σε 10 γραφήματα

    Οι οικονομικές επιπτώσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, 20 χρόνια μετά, σε 10 γραφήματα
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Justin Fox

    Οι τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001 και η αμερικανική αντίδραση σε αυτές, συνεχίζουν να "αντηχούν" στο σήμερα. Η αποχώρηση των ΗΠΑ, όπως-όπως, το καλοκαίρι από το Αφγανιστάν είναι ένα προφανές μετα-σοκ και είναι σαφές ότι οι επιπτώσεις της υπερβαίνουν κατά πολύ μια απλή τελευταία εκδήλωση του φαινομένου που ξεκίνησε πριν από 20 χρόνια.

    Πολλά από εκείνα που μοιάζουν δυσλειτουργικά σήμερα στις ΗΠΑ, γράφει ο δημοσιογράφος Spencer Ackerman στο νέο του βιβλίο "Reign of Terror: How the 9/11 Era Destabilized America and Produced Trump", βρίσκουν την αιτία και τις ρίζες τους σε ενέργειες και αντιδράσεις των αρχών της δεκαετίας του 2000.

    Σε όλο τον κόσμο, υποστηρίζει στο τελευταίο τεύχος του Foreign Affairs ο Νορβηγός ακαδημαϊκός του κλάδου της Άμυνας Thomas Hegghammer, οι δυνατότητες επιτήρησης οι οποίες αναπτύχθηκαν μετά τις επιθέσεις έχουν μετατοπίσει την ισορροπία δυνάμεων προς τις κυβερνήσεις και μακριά από τα ξεχωριστά άτομα. Ο "Πόλεμος κατά της Τρομοκρατίας" επιτάχυνε επίσης την άνοδο της (ακρο)δεξιάς βίας στις ΗΠΑ και αλλού, υποστηρίζει η Αμερικανίδα ερευνήτρια του φαινομένου του εξτρεμισμού Cynthia-Miller Idriss στο ίδιο περιοδικό. Και ούτω καθεξής.

    Η εύρεση στατιστικών στοιχείων για τις μόνιμες επιπτώσεις της 11ης Σεπτεμβρίου είναι πιο δύσκολη. Αφότου ένας συνάδελφος αναρωτήθηκε πριν από λίγες εβδομάδες για τις οικονομικές αλλαγές που προκλήθηκαν από τις επιθέσεις, άρχισα να "κατεβάζω" σειρές δεδομένων και να δημιουργώ γραφήματα, όπως συνηθίζω.

    Εκείνο που ανακάλυψα στις περισσότερες από τις οικονομικές αλληλουχίες δεν ήταν τόσο μια απουσία αντίκτυπου όσο μια φευγαλέα επίπτωση - κι επίσης ένα πολύ μικρότερο αποτύπωμα από την 11η Σεπτεμβρίου σε σχέση με την πανδημία της Covid-19. Όταν εξέτασα πιο προσεκτικά στοιχεία τα οποία θα μπορούσαν να αποτυπώσουν μετρήσιμα την άμεση αντίδραση στις επιθέσεις, όπως οι στρατιωτικές δαπάνες και η απασχόληση στις υπηρεσίες ασφαλείας, οι επιπτώσεις της 11ης Σεπτεμβρίου φάνηκαν πιο ανθεκτικές, ωστόσο ακόμη κι αυτές οι τελευταίες έχουν "ξεθωριάσει" τα τελευταία χρόνια.

    Σε κάποιο βαθμό, αυτό αναδεικνύει τα όρια της στατιστικής ή τουλάχιστον των στατιστικών στοιχείων που επέλεξα. Όσοι αποδίδουν μετασχηματιστικά αποτελέσματα στην 11η Σεπτεμβρίου δεν είναι απαραίτητα λαθεμένοι στην ανάλυσή τους. Ωστόσο, σε μια επέτειο μεγάλου γεγονότος όπως αυτή, που δημιουργεί κάθε είδους μεγάλες προσδοκίες, τα γραφήματα μπορούν να παρέχουν ένα χρήσιμο πλαίσιο. Ακολουθούν 10 εξ αυτών.

    Τι κινήθηκε ανοδικά

    Δεδομένου ότι οι ΗΠΑ εισέβαλαν πρώτα στο Αφγανιστάν και στη συνέχεια στο Ιράκ ως απάντηση στις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου, οι στρατιωτικές δαπάνες είναι το πλέον προφανές στατιστικό στοιχείο το οποίο πρέπει να εξεταστεί.

    Μετά το οικονομικό έτος 2001, που έληξε στις 30 Σεπτεμβρίου 2001, αυξήθηκαν σημαντικά ως μερίδιο του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος - που είναι και ο συνήθης τρόπος παρακολούθησης των κρατικών δαπανών μέσα στην πάροδο του χρόνου.

    Οι αμυντικές δαπάνες στις ΗΠΑ από το τέλος του Β' Παγκοσμίου Πολέμου μέχρι σήμερα

    Κατά το δεύτερο μισό του 20ού αιώνα, το μερίδιο των στρατιωτικών δαπανών στο ΑΕΠ κατά βάση μειωνόταν. Μέχρι στιγμής μέσα στον 21ο αιώνα δεν μειώνεται, κάτι που φαντάζει ιδιαίτερα σημαντικό. Η μακρά πτώση φαίνεται να είχε σταματήσει μερικά χρόνια πριν από την 11η Σεπτεμβρίου, ωστόσο, ακόμη και στο αποκορύφωμά τους στον 21ο αιώνα, το οικονομικό έτος 2010 (το οποίο οφείλεται κατά μεγάλο μέρος στην πτώση του πραγματικού ΑΕΠ κατά 3,1% το προηγούμενο οικονομικό έτος, μειώνοντας έτσι τον παρονομαστή στον υπολογισμό του λόγου δαπανών/ΑΕΠ) οι δαπάνες ήταν ακόμα χαμηλότερες σε σχέση με όλα τα έτη (εκτός από τα δύο) από το 1941 έως το 1990 (άφησα εκτός τα χρόνια του Β' Παγκοσμίου Πολέμου, επειδή οι δαπάνες άνω του 35% του ΑΕΠ τότε θα καθιστούσαν το υπόλοιπο διάγραμμα ουσιαστικά άχρηστο).

    Πολλές από τις απαντήσεις στην 11η Σεπτεμβρίου στο πεδίο της ασφάλειας δεν ήταν αυστηρά στρατιωτικές, όπως για παράδειγμα οι νέες διαδικασίες ελέγχου και οι τεχνικές επιτήρησης οι οποίες πολλαπλασιάστηκαν στο εσωτερικό της χώρας. Η απασχόληση σε ιδιωτικές υπηρεσίες έρευνας και ασφάλειας στις ΗΠΑ αυξήθηκε κατακόρυφα τους μήνες μετά τις επιθέσεις, αν και η δημιουργία της Υπηρεσίας Ασφάλειας Μεταφορών και το επακόλουθο πέρασμα της ασφάλειας των αεροδρομίων στην ομοσπονδιακή κυβέρνηση στις αρχές του 2002 μετέφερε πολλές από αυτές τις θέσεις εκτός του ιδιωτικού τομέα.

    τρετετ
    Η απασχόληση στον τομέα των υπηρεσιών έρευνας και ασφάλειας

    Τέτοια μηνιαία δεδομένα δεν είναι διαθέσιμα για το προσωπικό των κρατικών υπηρεσιών επιβολής του νόμου, τις οποίες το Γραφείο Στατιστικών Στοιχείων Εργασίας των ΗΠΑ καταμετρά μέσα σε ευρύτερες κατηγορίες απασχόλησης στον δημόσιο τομέα.

    Το Γραφείο Στατιστικών Στοιχείων Δικαιοσύνης διεξάγει περιστασιακές έρευνες σχετικά με την απασχόληση στο πεδίο επιβολής του νόμου, οι οποίες δείχνουν μεγάλη αύξηση σε ομοσπονδιακό επίπεδο τη δεκαετία του 2000.

    δφγδγδ
    Οι εργαζόμενοι στις ομοσπονδιακές υπηρεσίες επιβολής του νόμου στις ΗΠΑ ανά 100.000 κατοίκων

    Δεν υπήρξαν ανάλογα στοιχεία σχετικά με την επίδραση της 11ης Σεπτεμβρίου στα αστυνομικά τμήματα, εν μέρει επειδή τα τελευταία είχαν ήδη προχωρήσει σε τόσο πολλές προσλήψεις στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του 1990, χάρη στη χρηματοδότηση που περιλαμβανόταν στον - πλέον σκληρά επικρινόμενο - ομοσπονδιακό νόμο για την αντιμετώπιση του εγκλήματος του 1994 (επί κυβέρνησης του Δημοκρατικού Μπιλ Κλίντον).

    Η απασχόληση στην αστυνομία μειώθηκε στη συνέχεια από το 2007 έως το 2016 (σε απόλυτους όρους, καθώς και στα κατά κεφαλήν στοιχεία που παρουσιάζονται εδώ), καθώς τα πολιτειακά και κομητειακά φορολογικά έσοδα μειώθηκαν κατά τη διάρκεια και μετά τη Μεγάλη Υποχώρηση (Great Recession) του 2008.

    σφδσδφσδφ
    Η πορεία της απασχόλησης στα πολιτειακά και κομητειακά αστυνομικά τμήματα στις ΗΠΑ

    Η ανησυχία της κοινής γνώμης για την τρομοκρατία αυξήθηκε, όπως ήταν λογικό, μετά τις επιθέσεις. Έχει παραμείνει επίμονα υψηλή τις δύο δεκαετίες από τότε, αν παρακολουθήσει κανείς τις έρευνες της Gallup, οι οποίες διαπιστώνουν σταθερά ότι περίπου το 40% έως 50% των Αμερικανών ανησυχούν πολύ ή αρκετά ότι οι ίδιοι ή μέλη της οικογένειάς τους θα πέσουν θύματα τρομοκρατίας.

    Η δραστηριότητα αναζητήσεων στο διαδίκτυο, η οποία παρακολουθείται από το 2004 από την Google, από την άλλη πλευρά, δείχνει μια μεγάλη μείωση των αναζητήσεων γύρω από την "τρομοκρατία" έκτοτε, τάση η οποία διακοπτόταν από περιστασιακά "σημεία αιχμής" γύρω από τρομοκρατικές επιθέσεις που γίνονταν θέμα στις ειδήσεις.

    φγδφγδφγ
    Η ανησυχία για την τρομοκρατία μεταξύ των Αμερικανών πολιτών

    Συνολικά, λοιπόν, η δεκαετία μετά τις επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου είδε το είδος της αύξησης των στρατιωτικών δαπανών, των εργαζομένων στον τομέα της ασφάλειας και της ανησυχίας της κοινής γνώμης για την τρομοκρατία που λογικά θα περίμενε κανείς. Όταν ωστόσο εισήλθαμε στη δεκαετία του 2010, τα περισσότερα από αυτά τα φαινόμενα είχαν "κατακάτσει" ή είχαν εισέλθει σε φάση απομείωσης.

    Τι κινήθηκε πτωτικά

    Αμέσως μετά την 11η Σεπτεμβρίου, οι επιθέσεις φάνηκαν να αλλάζουν την Αμερική με πολλούς άλλους τρόπους πέρα ​​από την ανάδυση του "κράτους της ασφάλειας".

    Υπήρχε φόβος ότι η οικονομική ζημιά θα ήταν σοβαρή και διαρκής. Δεν ήταν. Για τα συμπεριληπτικά στοιχεία όπως το ΑΕΠ, η απασχόληση και ο δείκτης Standard & Poor's 500, φαίνεται ότι το πλήγμα ήταν τόσο φευγαλέο, που δεν θα ασχοληθώ καν με τα σχετικά γραφήματα.

    Η αμερικανική οικονομία βρισκόταν ήδη σε ύφεση από τον Μάρτιο του 2001, καθώς η "φούσκα" των μετοχών τεχνολογίας έσκασε και οι επιθέσεις επιτάχυναν για λίγο την κάμψη, ωστόσο μέχρι το τέλος του έτους το ΑΕΠ είχε εισέλθει ξανά σε πορεία μεγέθυνσης. Ο S&P ανέκτησε τις απώλειες που κατέγραψε αμέσως μετά την επίθεση σε λιγότερο από έναν μήνα. Οι μετοχές άρχισαν να πέφτουν ξανά μετά από αυτό και η μείωση της απασχόλησης συνεχίστηκε έως και μέσα στο 2003, ωστόσο άλλοι παράγοντες όπως η bear market στην τεχνολογία και το "σοκ της Κίνας" στη μεταποίηση έπαιξαν σίγουρα μεγαλύτερο ρόλο από την 11η Σεπτεμβρίου.

    Για συγκεκριμένες περιοχές και επιχειρηματικούς κλάδους, οι επιπτώσεις ήταν πιο σοβαρές. Η Νέα Υόρκη ήταν ο κύριος στόχος των επιθέσεων και η αεροπορική βιομηχανία το προφανέστερο οικονομικό θύμα της. Η τάση του προηγούμενου τέταρτου του αιώνα προς την παγκοσμιοποίηση της αμερικανικής οικονομίας βρισκόταν στην πραγματικότητα υπό απειλή. Ωστόσο τα πράγματα μετεστράφησαν αρκετά γρήγορα και σε όλα αυτά τα μέτωπα.

    Αμέσως μετά την 11η Σεπτεμβρίου, η Νέα Υόρκη γονάτισε, χάνοντας 112.000 θέσεις εργασίας μέσα σε μόλις δύο μήνες. Εκ των υστέρων, αυτοί οι δύο μήνες μοιάζουν τώρα με μια σύντομη επιτάχυνση μιας ήδη υπαρκτής πτωτικής τάσης, η οποία το 2003 έδωσε τη θέση της σε μια μακρά ανάκαμψη που σταμάτησε μόνον για λίγο με την Mεγάλη Υποχώρηση του 2008.

    dfgdgdg
    Η πορεία της απασχόλησης στην πόλη της Νέας Υόρκης

    Οι απώλειες θέσεων εργασίας στην πόλη από την αρχή της πανδημίας της Covid-19 είναι εντελώς άλλης κλίμακας, εγείροντας εύλογα ερωτήματα για το οικονομικό της μέλλον. Το ίδιο ισχύει και για τα αεροπορικά ταξίδια, για τα οποία οι μήνες της "Αποκάλυψης" μετά την 11η Σεπτεμβρίου μοιάζουν τώρα με λεπτομέρεια σε σύγκριση με ό, τι συνέβη από τον Μάρτιο του 2020 και εξής.

    dfgdfgdfg
    Η οικονομική πορεία του επιχειρηματικού κλάδου των αεροπορικών

    Ο αριθμός των ξένων επισκεπτών στις ΗΠΑ δείχνει παρόμοια τροχιά, αν και με πολύ μικρότερη ανάκαμψη μέχρι στιγμής φέτος.

    dfgdfdgdf
    Η πορεία του αριθμού ξένων επισκεπτών στις ΗΠΑ για τουριστικούς ή επαγγελματικούς λόγους

    Οι διαταραχές στην κίνηση των ανθρώπων οι οποίες προκλήθηκαν από την 11η Σεπτεμβρίου φάνηκαν πραγματικά σημαντικές εκείνη την εποχή και χρειάστηκαν περισσότερα από δύο χρόνια για την ανάκαμψη της αεροπορικής κίνησης και σχεδόν τέσσερα για την αντίστοιχη του αριθμού των αλλοδαπών επισκεπτών στις ΗΠΑ. Η πανδημία, ωστόσο, έχει υψώσει πολύ πιο τρομερά εμπόδια σε σχέση με τότε.

    Το εμπόριο αγαθών και υπηρεσιών, από την άλλη πλευρά, δεν επηρεάστηκε περισσότερο πέρυσι απ' ό,τι το 2000 και το 2001 - τουλάχιστον αν μετρήσει κανείς το μερίδιό του στο ΑΕΠ. Και στις δύο περιπτώσεις, τα τραυματικά γεγονότα απλώς επιτάχυναν πτωτικές κινήσεις του εμπορίου που βρίσκονταν ήδη σε εξέλιξη, ωστόσο και οι δύο μειώσεις κατέληξαν να είναι πολύ λιγότερο σοβαρές από την πτώση που ακολούθησε την παγκόσμια χρηματοοικονομική κρίση το 2008 και το 2009.

    dfg dfgfdgd
    Η πορεία του διεθνούς εμπορίου (εισαγωγές - εξαγωγές) ως ποσοστού επί του ΑΕΠ των ΗΠΑ

    Το εμπόριο μειώνεται ως ποσοστό του αμερικανικού ΑΕΠ κατά το μεγαλύτερο μέρος της τελευταίας δεκαετίας και είναι λογικό να σκεφτεί κανείς ότι οι παγκόσμιες διαταραχές στην αλυσίδα εφοδιασμού του περασμένου έτους θα οδηγήσουν τελικά σε περαιτέρω πτώση, καθώς ορισμένο μέρος της υπερπόντιας παραγωγή "επιστρέφει στη βάση του".

    Ο αριθμός των ξένων επισκεπτών ήταν επίσης σταθερός από τις αρχές του 2016. Θα μπορούσε κανείς να προβάλει το επιχείρημα, με βάση αυτά τα στατιστικά στοιχεία, ότι η διασύνδεση των ΗΠΑ με τον υπόλοιπο κόσμο μειώνεται, αν και θα ήταν πολύ τραβηγμένο να το συνδέσει ευθέως με την 11η Σεπτεμβρίου.

    Ένα άλλο, στενότερο μέτρο της διασυνδεσιμότητας των ΗΠΑ παρέχει ίσως μια τέτοια συσχέτιση. Ο αριθμός των προσφύγων που έγιναν δεκτοί στις ΗΠΑ μειώθηκε κατακόρυφα μετά το 2001, καθώς οι απαιτήσεις στους ελέγχους ήταν αυστηρότερες - στη συνέχεια ο αριθμός ανέκαμψε, αλλά ποτέ στα μέσα επίπεδα της δεκαετίας του 1980 και του 1990. Επί προέδρου Ντόναλντ Τραμπ έπεσε σε νέα σύγχρονα ιστορικά χαμηλά.

    dfgddfgdf
    Ο αριθμός των προσφύγων που γίνονταν δεκτοί στις ΗΠΑ κατ' έτος

    Ο Τραμπ περιέκοψε τόσο υπερβολικά τις αφίξεις προσφύγων σε μεγάλο βαθμό επειδή απλώς... μπορούσε. Οι πρόεδροι έχουν σχεδόν αποκλειστικό έλεγχο επί του πόσοι πρόσφυγες γίνονται δεκτοί στη χώρα, κάτι που δεν συμβαίνει με τα περισσότερα άλλα είδη μετανάστευσης.

    Ωστόσο η πηγή της ρητορικής του για τους πρόσφυγες και τους μετανάστες γενικά μπορεί επίσης να εντοπιστεί στην 11η Σεπτεμβρίου και τον Πόλεμο κατά της Τρομοκρατίας που ακολούθησε, με τις πρόσφατες αφίξεις, ειδικά από μουσουλμανικές χώρες, να αντιμετωπίζονται με έντονη καχυποψία τόσο από την κυβέρνηση, όσο και από πολλούς Αμερικανούς.

    Και πάλι, η αεροπορική εκκένωση του περασμένου μήνα από την Καμπούλ είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσει σε μεγάλη αύξηση της υποδοχής προσφύγων, η οποία μπορεί επίσης να συνδεθεί απευθείας με την 11η Σεπτεμβρίου. Οι "αντηχήσεις" εκείνης της εποχής συνεχίζονται, όχι όμως πάντα με τα αποτελέσματα που περιμένει κανείς.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ