Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 27-Ιαν-2021 00:05

    Η ΕΕ φλερτάρει με την καταστροφή στο ζήτημα του εμβολιασμού

    Η ΕΕ φλερτάρει με την καταστροφή στο ζήτημα του εμβολιασμού
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Ferdinando Giugliano

    Είναι δύσκολο να μην ατενίζει κανείς με απογοήτευση το αδύναμο ξεκίνημα της εκστρατείας εμβολιασμού κατά του Covid από πλευράς της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

    Το μπλοκ των 27 χωρών κατάφερε να έχει χορηγήσει μόνον περί τις 8,9 εκατομμύρια δόσεις συνολικά, σύμφωνα με την καταγραφικό δείκτη για τους εμβολιασμούς παγκοσμίως του Bloomberg - περίπου δύο δόσεις για κάθε 100 πολίτες της ΕΕ. Οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο κινούνται στις επτά και στις 10,5 δόσεις, αντίστοιχα, ενώ το Ισραήλ βρίσκεται στις 43. Δεδομένου ότι όλα τα εμβόλια τα οποία έχουν εγκριθεί μέχρι στιγμής απαιτούν δύο δόσεις έκαστο προκειμένου να λειτουργούν αποτελεσματικά, βλέπουμε ότι η ΕΕ έχει μπροστά της μια πολύ δύσκολη "ανάβαση" σε ένα πολύ απόκρημνο "βουνό" προκειμένου να καταστήσει επιτυχημένο και ομαλό το πρόγραμμα εμβολιασμού των πολιτών της.

    Κακοί οιωνοί

    Δυστυχώς, το μέλλον δεν φαντάζει ιδιαίτερα ευοίωνο. Η ΕΕ έχει θέσει ως στόχο να έχει ολοκληρώσει τον εμβολιασμό δύο δόσεων για τουλάχιστον το 70% του πληθυσμού κάθε κράτους-μέλους της έως το πέρας του καλοκαιριού, ωστόσο η επίτευξη του στόχου αυτού βρίσκεται σε κίνδυνο.

    Η Ευρώπη έχει εγκρίνει δύο εμβόλια, εκείνο των Pfizer - BioNTech και εκείνο της Moderna, ωστόσο η προσφορά τους είναι μέχρι στιγμής ανεπαρκής. Ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός Φαρμάκων (EMA) πρόκειται να εξετάσει τα στοιχεία γύρω από το εμβόλιο των AstraZeneca-Πανεπιστημίου της Οξφόρδης αυτή την εβδομάδα, ωστόσο η βρετανική φαρμακευτική εταιρεία τονίζει πλέον ότι ενδεχομένως να χρειαστεί να μειώσει τα αποθέματα εμβολίων που είχε συμφωνήσει να αποστείλει στην ΕΕ κατά το α’ τρίμηνο του 2021 κατά σχεδόν 60%. Έτερο υποψήφιο εμβόλιο, εκείνος της γαλλικής Sanofi, δεν θα είναι έτοιμο τουλάχιστον μέχρι το τέλος του 2021, λόγω μιας μείζονος αποτυχίας κατά την κλινική δοκιμή του.

    Οι συνέπειες αυτής της αποτυχίας θα μπορούσαν να αποδειχθούν καταστροφικές εάν δεν αντιμετωπιστούν γρήγορα. Το μπλοκ των 27 έχει καταγράψει σχεδόν 426.000 θανάτους λόγω της Covid-19 μέχρι στιγμής, σύμφωνα με το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Λοιμωδών Νοσημάτων. Όσο περισσότερος χρόνος χρειαστεί για να τεθεί υπό έλεγχο η πανδημία, τόσο περισσότερες ζωές θα χαθούν. Διακυβεύεται, δε, η ίδια η φήμη της ΕΕ: ​πώς θα μπορεί να υπερηφανεύεται για το "κοινωνικό της μοντέλο" εάν δεν μπορεί καν να προστατεύσει τους πιο ευάλωτους πολίτες της;

    Μια επιτυχημένη προσπάθεια εμβολιασμού είναι επίσης ο μόνος βιώσιμος τρόπος για να βοηθήσει κανείς την οικονομία να ανακάμψει. Ο συνδυασμός της βαθιάς αβεβαιότητας, των lockdown και των άλλων μέτρων κοινωνικής αποστασιοποίησης συνέβαλε στη συρρίκνωση κατά 7,6% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της Ευρώπης το 2020, σύμφωνα με τις προβολές του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου τον Οκτώβριο.

    H EE έχει μεγάλα περιθώρια να τα πάει καλύτερα στο πεδίο της εκστρατείας εμβολιασμού

    Η αποτυχία ξεκίνησε νωρίς

    Οι αποτυχίες της ΕΕ άρχισαν από τις προπαραγγελίες των εμβολίων. Παρ’ όλο που συγκέντρωσε ένα ολοκληρωμένο χαρτοφυλάκιο πολύ πριν εγκριθούν τα εμβολιαστικά σκευάσματα, η Ένωση ήταν πολύ αργή και συντηρητική έναντι των πλέον ελπιδοφόρων εξελίξεων: των εμβολίων τα οποία βασίζονται στην καινοτόμο τεχνολογία messenger RNA (ή mRNA) των Pfizer-BioNTech και Moderna. Ο EMA έμεινε πολύ πίσω από το Ηνωμένο Βασίλειο και τις ΗΠΑ στην ταχύτητα έγκρισης του εμβολίου της Pfizer. Η καθυστέρησή όσον αφορά το εμβόλιο της AstraZeneca είναι πιο κατανοητή, δεδομένων των προβλημάτων που έριξαν "σκιές" στις κλινικές δοκιμές της (η AstraZeneca δεν έχει υποβάλει ακόμη αίτηση για έγκριση από τις ρυθμιστικές αρχές των ΗΠΑ).

    Η ανάπτυξη της εμβολιαστικής εκστρατείας από πλευράς Ευρώπης ήταν επίσης αργή, ειδικά σε χώρες όπως η Γαλλία και το Βέλγιο. Υπάρχουν, δε, ερωτηματικά σχετικά με το εάν τα κράτη-μέλη προχωρούν στις σωστές αποφάσεις σχετικά με το ποιος λαμβάνει πρώτος το εμβόλιο. Στην Ιταλία μόνο μία στις 10 δόσεις έχει κατευθυνθεί στους ηλικιωμένους κατοίκους προνοιακών δομών, ενώ σχεδόν μία στις τέσσερις έχει κατευθυνθεί σε εργαζόμενους στον τομέα της υγείας που δεν είναι γιατροί ή νοσοκόμοι. Είναι λογικό να προστατεύει κανείς το προσωπικό των νοσοκομείων, ωστόσο η ισορροπία εδώ δεν μοιάζει ορθή. Άλλο ζήτημα το οποίο έχει αναφερθεί αφορά τη σπατάλη φιαλιδίων.

    Οι φαρμακευτικές στο στόχαστρο

    Τι μπορεί να γίνει λοιπόν; Η ΕΕ θέτει στο στόχαστρό της τις φαρμακευτικές εταιρείες. Τη Δευτέρα συναντήθηκε με τη διοίκηση της AstraZeneca, απαιτώντας λεπτομερείς εξηγήσεις για την καθυστέρηση στις παραδόσεις και ζητώντας να εκπληρωθούν οι ανειλημμένες δεσμεύσεις. Η Astra επιρρίπτει την ευθύνη στα προβλήματα που αντιμετωπίζει σε ένα από τα σημεία παραγωγής της στην ΕΕ, ωστόσο η Ευρωπαϊκή Επιτροπή φοβάται ότι η εταιρεία πιθανόν να έχει δώσει προτεραιότητα στην παροχή εμβολίων σε άλλες χώρες. "Τα κράτη-μέλη της ΕΕ είναι ενωμένα", ανέφερε η Στέλλα Κυριακίδη, Επίτροπος της ΕΕ για την Υγεία και την Ασφάλεια των Τροφίμων τη Δευτέρα το βράδυ. "Οι παραγωγοί εμβολίων έχουν κοινωνικές και συμβατικές υποχρεώσεις, τις οποίες και πρέπει να εκπληρώσουν".

    Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις έχουν κάθε δικαίωμα να προσπαθούν να επιβάλουν την εκπλήρωση των συμβάσεων που υπέγραψαν. Εξάλλου, έχουν πληρώσει μεγάλα ποσά εκ των προτέρων, αναμένοντας έγκαιρες παραδόσεις. Ωστόσο, πρέπει να βεβαιωθούν ότι έχουν πράγματι στέρεο νομικό πάτημα. Οι συμβάσεις με φαρμακευτικές εταιρείες είναι απόρρητες, ωστόσο είναι πιθανό να δίνουν στις φαρμακοβιομηχανίες ορισμένες ρήτρες διαφυγής σε περίπτωση προβλημάτων στις αλυσίδες εφοδιασμού. Επιπλέον, οι Βρυξέλλες πρέπει να είναι προσεκτικές στο να κάνουν διάκριση μεταξύ τυχοδιωκτικών συμπεριφορών και προβλημάτων που μπορεί κανείς εύλογα να περιμένει όταν έχουμε να κάνουμε με την κυκλοφορία ενός νέου εμβολίου με "ταχύτητα φωτός".

    Ένας κίνδυνος είναι οι πολιτικοί να χρησιμοποιήσουν τους παραγωγούς εμβολίων ως αποδιοπομπαίο τράγο για να καλύψουν τις δικές τους αβελτηρίες. Ο συγκεκριμένος τύπος συμπεριφοράς συναντιέται και σε προηγούμενα στάδια της πανδημίας, με την επίρριψη ευθυνών για την εξάπλωση του Covid σε όλους τους άλλους, από τους πολίτες έως τους ξένους επισκέπτες σε κάθε χώρα και όχι στις κακές και ανεπαρκείς πολιτικές.

    Την περασμένη εβδομάδα, αρκετές κυβερνήσεις χωρών-μελών της ΕΕ εξαγριώθηκαν με την Pfizer, αφότου η τελευταία ανακοίνωσε προσωρινή μείωση των δόσεων που θα παράσχει στην Ένωση, καθώς αναδιοργανώνει την παραγωγή σε εργοστάσιό της στο Βέλγιο. Αποδείχθηκε τελικώς ότι η Pfizer θα αντισταθμίσει το χαμένο έδαφος αργότερα εντός του α’ τριμήνου του 2021.

    Υπάρχουν σημαντικοί κίνδυνοι όταν έχουμε να κάνουμε με πολιτικές μεγαλοστομίες. Δεν είναι κακό να ασκεί κανείς μια κάποια πίεση στους κατασκευαστές εμβολίων, είναι πολύ πιο επικίνδυνο ωστόσο να υπονομεύει μια σχέση-κλειδί μαζί τους, όταν υπάρχουν πολλές άλλες χώρες που επιθυμούν να αγοράσουν τις δόσεις εμβολίων τους.

    Η στενή συνεργασία μεταξύ της Pfizer και του Ισραήλ επέτρεψε στη χώρα να επιτύχει θαυμαστά αποτελέσματα στη διάθεση των εμβολίων. Αυτό προσφέρει διδάγματα. Η ΕΕ πρέπει να είναι έτοιμη να συνεργαστεί στενότερα με τους παρόχους εμβολίων, για παράδειγμα προσφέροντας οικονομική βοήθεια σε εκείνους τους εργολάβους οι οποίοι επιλέγουν να μετατρέψουν τα εργοστάσιά τους σε μονάδες παραγωγής εμβολίων. Ενώ τα περισσότερα χρήματα δεν θα λύσουν το πρόβλημα των σημείων συμφόρησης στην παραγωγική αλυσίδα, μπορούν να λύσουν άλλα περιφερειακά προβλήματα της παραγωγικής διαδικασίας.

    Δεν είναι πολύ αργά για να αντιμετωπιστούν προηγούμενες αποτυχίες, ωστόσο οι πολιτικοί της ΕΕ πρέπει να δράσουν γρήγορα. Η επιδίωξη της κανονικότητας είναι ένας αγώνας που πρέπει να κερδηθεί, τόσο για υγειονομικούς όσο και για οικονομικούς λόγους. Όσοι έρθουν "δεύτεροι" σε αυτή την κούρσα, θα υποστούν τις συνέπειες για μεγάλο χρονικό διάστημα.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ