Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 04-Ιουν-2020 00:04

    Η λογική της μη βίας δεν είναι μόνο ηθικά ανώτερη - Είναι και πιο αποτελεσματική

    Η λογική της μη βίας δεν είναι μόνο ηθικά ανώτερη - Είναι και πιο αποτελεσματική
    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Mihir Sharma

    Ακριβώς πριν από έναν αιώνα, ο Mohandas Karamchand Gandhi πήρε μια απόφαση. Είχε αποφασίσει ότι οι Βρετανοί δεν θα χαλάρωναν τον έλεγχο τους επί της Ινδίας εκτός εάν οι ίδιοι οι Ινδοί αναλάμβαναν άμεση και αποφασιστική δράση.

    Ο τρόπος τον οποίο επέλεξε γι' αυτή τη δράση είναι εκείνος ο οποίος ξεχώρισε τον Gandhi και το κίνημα του οποίου ο ίδιος στη συνέχεια ηγήθηκε. Επέλεξαν να σταματήσουν να συνεργάζονται με ένα άδικο κράτος, να απειθαρχούν σε άδικους νόμους και να ακολουθούν αποκλειστικά μη βίαια μέσα διαμαρτυρίας.

    Πολλοί Ινδοί οι οποίοι συμφωνούσαν στους στόχους του, διαφωνούσαν με τις ιδέες και την τακτική του. Μερικοί εξ αυτών κατέφυγαν στη βία. Η συζήτηση η οποία έχει ανοίξει σήμερα στις Ηνωμένες Πολιτείες σχετικά με το εάν η βία μπορεί ποτέ να είναι αποδεκτό μέσο σε έναν αγώνα για την κοινωνική αλλαγή δύσκολα θα μπορούσε να χαρακτηριστεί καινούργια ή πρωτότυπη.

    Πολλοί, απολύτως δικαιολογημένα θυμωμένοι Αμερικανοί επισημαίνουν ότι στο παρελθόν, απώτερο και πρόσφατο, έχουν δοκιμαστεί πολλές μορφές μη βίαιης διαμαρτυρίας - από τις μαζικές πορείες έως τις γονατιστές διαμαρτυρίες τύπου Colin Kaepernick.

    Ο δρ. Martin Luther King Jr. είχε επιχειρηματολογήσει επίσης υπέρ της μη βίας, μήπως όμως έτσι απέφυγε να δολοφονηθεί; Ή μήπως το ίδιο δεν συνέβη και στον Gandhi;

    Με την αλήθεια και τα αποδεικτικά στοιχεία καταγεγραμμένα σε βίντεο στο πλευρό τους, πολλοί ρωτούν: "Όταν δεν είμαστε βίαιοι, μας χτυπούν ούτως ή άλλως, οπότε ποιο είναι το νόημα της αυτοσυγκράτησης;".

    Η σημασία της μη βίας για την κοινή γνώμη

    Στην πραγματικότητα, εκεί ακριβώς βρίσκεται το ζήτημα. Η διαμαρτυρία τύπου Gandhi δεν αφορούσε το να καταφέρει κανείς να σταματήσει τους καταπιεστές του όταν τον χτυπούν: αφορούσε το να τους προκαλέσει να το κάνουν δημόσια και με απωθητικό για την κοινή γνώμη τρόπο.

    Η μη βίαιη διαμαρτυρία δεν ήταν επιλογή αδυναμίας. Ήταν, κατά την εκτίμηση του δρ. King, η μόνη αποτελεσματική εναλλακτική λύση στο "σκύψιμο της μέσης και στην υποταγή".

    Όταν οι Αμερικανοί συζητούν γύρω από το ζήτημα τη μη βίαιης διαμαρτυρία με ηθικούς όρους, χάνουν το νόημα. Δεν πρόκειται για ένα αμιγώς ηθικό ζήτημα, αλλά αφορά τόσο την ηθική όσο και την τακτική.

    Ο Gandhi και ο King ήταν πολιτικοί που αναγνώρισαν ότι έπρεπε να συγκροτήσουν κινήματα μαζικής διαμαρτυρίας με ισχυρή βούληση και ηθική υπεροχή εάν ήθελαν να αλλάξουν συνειδήσεις.

    Αντίθετα, επιλέγοντας τη βία, θα δικαιολογούσαν - με βάση τη λογική των καταπιεστών - την περαιτέρω καταστολή.

    Καταλάβαιναν, βεβαίως, περίφημα τον θυμό και την απελπισία που οδηγεί στη βία: όπως μας υπενθύμισαν αμέτρητοι λογαριασμοί Instagram την περασμένη εβδομάδα, ο δρ King είχε δηλώσει ότι "οι ταραχές είναι η γλώσσα εκείνων που δεν έχουν φωνή".

    Στην ίδια ομιλία, ωστόσο, είχε συμπεριλάβει επίσης την υπεράσπιση της "μαχητικής, ισχυρής, μαζικής μη βίας" ως του πιο αποτελεσματικού παράγοντα κοινωνικής αλλαγής. Η βία "απλώς εντείνει τους φόβους της λευκής κοινότητας, απαλλάσσοντας την από κάθε ενοχή".

    Αυτή είναι ακριβώς η διαδικασία η οποία βρίσκεται εν εξελίξει στις ΗΠΑ αυτή τη στιγμή και αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο εμβληματικές προσωπικότητες του κινήματος για τα πολιτικά δικαιώματα υψώνουν τη φωνή τους.

    Ο Αμερικανός ομοσπονδιακός βουλευτής John Lewis ανέφερε μέσω του ιστοτόπου του: "Οι ταραχές, οι λεηλασίες και οι εμπρησμοί δεν είναι ο ορθός τρόπος. Οργανωνόμαστε. Διαδηλώνουμε. Πραγματοποιούμε καθιστικές διαμαρτυρίες. Εγείρουμε το ανάστημά μας. Ψηφίζουμε".

    Τόσο από ηθική όσι και από τακτική άποψη, η μη βία αναγκάζει τους δράστες της βίας - ιδιαίτερα της "νόμιμης", κρατικής βίας - να περάσουν σε θέση άμυνας. Το στοιχείο του δράματος είναι το "κλειδί": είναι μέσω μιας προφανούς και δραματικής αντίθεσης που η βία του καταπιεστή απονομιμοποιείται.

    Οι συνειδήσεις μπορούν να αλλάξουν

    Είναι αλήθεια ότι αυτό το σχήμα λειτουργεί μόνον εάν υπάρχει κοινό για ένα τέτοιο δράμα - εάν υπάρχουν ακόμη συνειδήσεις που μπορούν να αλλάξουν. Σε αυτό το σημείο, ωστόσο, οι ΗΠΑ είναι τυχερές. Έχουμε αρκετά αποδεικτικά στοιχεία τα οποία υποδεικνύουν ότι υπάρχουν  ακόμη αρκετοί άνθρωποι στη χώρα οι οποίοι μπορούν να κερδηθούν μέσω της μη βίαιης διαμαρτυρίας. Το γνωρίζουμε γιατί το δείχνουν οι έρευνες.

    Το ινστιτούτο δημοσκοπήσεων του Πανεπιστημίου Monmouth ανακάλυψε αυτήν την εβδομάδα ότι "το 49% των λευκών Αμερικανών λένε ότι η αστυνομία είναι πιο πιθανό να χρησιμοποιήσει υπερβολική βία εναντίον ενός Αφροαμερικανού δράστη ποινικά κολάσιμης πράξης, ποσοστό σχεδόν διπλάσιο εκείνου (25%) που ανέφερε το ίδιο το 2016. Ένα 39% των λευκών αναφέρουν επίσης ότι η αστυνομία είναι εξίσου πιθανό να χρησιμοποιήσει υπερβολική βία ανεξαρτήτως φυλετικής ταυτότητας του φερόμενου ως δράστη αξιόποινων πράξεων, με το αντίστοιχο ποσοστό προ τετραετίας να κυμαίνεται στο  62%".

    Όταν βλέπετε αστυνομικούς να γονατίζουν δίπλα σε διαδηλωτές, αρχηγούς της αστυνομίας να ζητούν συγγνώμη ή ακόμη και να καλούν τον πρόεδρο της χώρας να κλείσει το στόμα του, μπορείτε να επιλέξετε να το περιγράψετε ως συμβολισμό ή και ως υποκρισία. Εμείς στην Ινδία, ωστόσο, γνωρίζουμε καλύτερα: γνωρίζουμε ότι αυτό σημαίνει ότι υπάρχει ακόμη η ευκαιρία να κερδηθεί η "μάχη".

    Οι Αμερικανοί δεν πρέπει να χάσουν αυτήν την ευκαιρία γιατί, όταν το κοινό εξαφανίστεί, τα πράγματα γρήγορα χειροτερεύουν.

    Η χώρα η οποία πρωτοστάτησε στη μη βίαιη διαμαρτυρία (σ.μ. Ινδία), είδε νωρίτερα εντός του 2020 μαζικά πλήθη να γεμίζουν τους δρόμους της διαμαρτυρόμενα για τη μεταχείριση των μουσουλμάνων από πλευράς της κυβέρνησης.

    Τελικώς, ωστόσο, ξέσπασαν ταραχές, οι οποίες φέρονται να υποκινήθηκαν από πολιτικούς του κυβερνώντος κόμματος (σ.μ. του ινδουιστή πρωθυπουργού Ναρέντρα Μόντι) - τη στιγμή μάλιστα που την χώρα επισκεπτόταν, τι ειρωνεία, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ - και η κυβέρνηση χρησιμοποίησε τη βία ως άλλοθι προκειμένου να απονομιμοποιήσει όλα όσα είχαν συμβεί μέχρι εκείνη τη στιγμή.

    Η κτηνώδης συμπεριφορά της ινδικής αστυνομίας εναντίον διαδηλωτών δεν ήταν καθόλου σπάνιο φαινόμενο, ενώ κανείς δεν έχει κληθεί μέχρι σήμερα να λογοδοτήσει γι' αυτό.

    Η διαφορά σε σχέση με τις ΗΠΑ φάνηκε αυτήν την εβδομάδα: το Twitter γέμισε με αναρτήσεις Ινδών, οι οποίοι γελούσαν πικρά στη σκέψη ότι ένας Ινδός αστυνομικός θα μπορούσε να απολυθεί, να δικαστεί ή ακόμη και να ζητήσει συγγνώμη για βία κατά διαδηλωτή.

    Με τη λαϊκή υποστήριξη, αντιθέτως, η κυβέρνηση της Ινδίας απελευθέρωσε πλήρως τις δυνάμεις του νόμου και της τάξης προκειμένου να κινηθούν εναντίον νέων φοιτητών, συλλαμβάνοντας συγκεκριμένο ακτιβιστή τρεις φορές μέσα σε 10 ημέρες επειδή "προκάλεσε" τις ταραχές τον Φεβρουάριο.

    Πολλοί Ινδοί ξέχασαν βολικά τα μη βίαια πλήθη και επέλεξαν να επικεντρωθούν στο γεγονός ότι, κατά τη διάρκεια μηνών διαμαρτυριών, ορισμένοι διαδηλωτές έκαψαν ένα ή δύο λεωφορεία.

    Οι πλέον οργισμένοι Αμερικανοί μπορεί να μην το αποδέχονται, ωστόσο οι ΗΠΑ απέχουν πολύ από μια τέτοια κατάσταση. Εκεί, οι συνειδήσεις αλλάζουν ευκολότερα και υπάρχει ακόμη χρόνος να αλλάξουν.

    Προσωπικά, φοβάμαι ότι ο Gandhi είναι πλέον ανίσχυρος στη γη στην οποία γεννήθηκε. Ας μην γίνει το ίδιο και με τον Martin Luther King.

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ