Συνεχης ενημερωση

    Πέμπτη, 02-Ιαν-2020 00:05

    Τι κοινό έχουν Τραμπ και Γκρέτα Τούνμπεργκ (και σε τι υπερτερούν του Ομπάμα)

    Τι κοινό έχουν Τραμπ και Γκρέτα Τούνμπεργκ (και σε τι υπερτερούν του Ομπάμα)
    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Tyler Cowen

    Τραμπ και Γκρέτα: Σε όλες τις λίστες με τους καλύτερους της δεκαετίας που έχουν πέσει στην αντίληψή μου, ένα ζήτημα έχει παραμεληθεί. Αυτό είναι οι ρήτορες. Θα ήθελα να διορθώσω αυτή την παράλειψη, σημειώνοντας ότι δεν υποστηρίζω απαραιτήτως οτιδήποτε λέει ο οποιοσδήποτε χαρισματικός αγορητής. "Καλύτερος", στη συγκεκριμένη περίπτωση, σημαίνει ισχυρότερος και επιδραστικότερος ομιλητής σε δημόσια ακροατήρια και όχι το ποιου τα λόγια έχουν το πλέον ωφέλιμο αποτέλεσμα για τον κόσμο.

    Η επιλογή μου για τη δεύτερη θέση είναι η Γκρέτα Τούνμπεργκ. Σε λίγο περισσότερο από έναν χρόνο, η Τούνμπεργκ μεταβλήθηκε από ένα άγνωστο 16χρονο κορίτσι από τη Σουηδία στο πρόσωπο της χρονιάς του περιοδικού Time. Ενώ αποτελεί πλέον ένα φαινόμενο στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, η αρχική ανάδυσή της προήλθε από τους λόγους της ενώπιον κοινού. Η επικοινωνία είναι ουσιαστικά ο πυρήνας αυτού που κάνει η Γκρέτα.

    Ως ομιλήτρια μπροστά σε κοινό, η Τούνμπεργκ είναι αξέχαστη. Ο ασυνήθιστος ρυθμός της φωνής των ανθρώπων με αυτισμό θεωρείται μερικές φορές μειονέκτημα, ωστόσο έχει μετατρέψει τη φωνή της Γκρέτα και την ακραία της αμεσότητα σε ένα μοναδικό ρητορικό στυλ. Επικοινωνεί την επείγουσα ανάγκη αντιμετώπισης και την ηθική σοβαρότητα του ζητήματος της κλιματικής αλλαγής, σε μια εποχή κατά την οποία ο κόσμος δεν λαμβάνει αποφασιστική δράση. Αναμιγνύει τον θυμό και την καταδικαστική καταγγελία με την εμφάνιση ενός μάλλον αθώου κοριτσιού. Η σουηδική εκδοχή της στη βρετανική προφορά είναι άμεσα αναγνωρίσιμη. Συνήθως δεν υπάρχει κανείς στην αίθουσα που να μοιάζει μαζί της ή να ενεργεί όπως εκείνη.

    Ο πυρήνας των λόγων της μπορεί να συμπυκνωθεί σε περίπου πέντε λεπτά, στοιχείο τέλειο για μια ηλικία περιορισμένου εύρους προσοχής. Μιλάει με σύντομες φράσεις, καίριες και προσεκτικά διαλεγμένες λέξη προς λέξη. Είναι εύκολο να αποσπαστούν από αυτούς διακριτές προτάσεις για να "παίξουν" στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης ή στην τηλεόραση.

    Όσον αφορά τις αξέχαστες φράσεις, πώς σας φαίνονται οι παρακάτω: "Δεν θέλω την ελπίδα σας". "Ακούσατε αυτό που μόλις είπα;" "Θέλω να πανικοβληθείτε". Και φυσικά: "Πώς τολμάτε; Κλέψατε τα όνειρά μου και την παιδική μου ηλικία με τα κενά σας λόγια".

    Ο πρώτος των πρώτων

    Αυτή την περίοδο, μπορείτε απλώς να αναφέρετε το όνομα "Γκρέτα" σε πολλά μέρη του κόσμου και οι άνθρωποι θα γνωρίζουν σε ποιον αναφέρεστε. Ως ρήτορας, ωστόσο, υπάρχει κάποιος ο οποίος είναι ακόμη καλύτερος: ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ.

    Αποκαλούμενος συνήθως άναρθρος ή ακόμη και ανερμάτιστος, ο Τραμπ έχει μια ρητορική ιδιοφυΐα που οι συγκεκριμένες περιγραφές αδυνατούν να συλλάβουν. Εξελέγη πρόεδρος, σε τελική ανάλυση, όχι με βάση την εμπειρία του στην πολιτική, αλλά επειδή το μήνυμά του βρήκε ανταπόκριση από δεκάδες εκατομμύρια Αμερικανών.

    Ο Τραμπ είναι ένας ρήτορας που χρησιμοποιεί πολύ την επανάληψη. Ωστόσο, αποτελεί βασική αρχή του μάρκετινγκ ότι η επανάληψη τραβά την προσοχή του ακροατή και βοηθά στην πρόσληψη του μηνύματος. Λόγω της πολυετούς εμπειρίας του στην τηλεόραση, ο Τραμπ έχει επίσης σχεδόν τέλεια αντίληψη του χρόνου και της κατάλληλης στιγμής, ενώ ξέρει πώς να προσαρμόζει τον τόνο και τον ρυθμό της φωνής του προκειμένου να τονίζει τα μηνύματα του. Για καλό ή για κακό σκοπό, πάντως, είναι σαγηνευτικός.

    Πάνω απ' όλα, ο Τραμπ είναι ο "άρχοντας" της αξιομνημόνευτης (αν και συχνά απολύτως απαράδεκτης) ατάκας. Είναι ο Τραμπ που έκανε τις "ψεύτικες ειδήσεις" (fake news) δημοφιλή όρο. Η ικανότητα να εισάγει κανείς νέες λέξεις ή φράσεις στη γλώσσα είναι ένα από τα χαρακτηριστικά γνωρίσματα ενός πραγματικά χαρισματικού και αποτελεσματικού ομιλητή.

    Ο Τραμπ είναι επίσης ισοπεδωτικός στη δημιουργία σύντομων, ευκολομνημόνευτων ψευδωνύμων που συνοψίζουν τις πολιτικές αδυναμίες των αντιπάλων του. Οι όροι "Little Marco", "Crooked Hillary", "Pocahontas" και "Sleepy Joe" έχουν εισέλθει στο πολιτικό λεξικό, ανεξάρτητα από το πόσο ψευδείς ή προσβλητικοί είναι.

    Ακόμη και όταν η φράση δεν είναι ιδιαίτερα ευκολομνημόνευτη, το συναίσθημα που προκαλεί είναι. "Όταν το Μεξικό στέλνει εδώ ανθρώπους του", είπε σε ομιλία του τον Ιούνιο του 2015, "δεν στέλνει τους καλύτερους". Είμαι υπέρμαχος της μεγαλύτερης μετανάστευσης από το Μεξικό προς τις ΗΠΑ, ωστόσο αυτά τα λόγια (και μεταγενέστερες παραλλαγές τους) έχουν μείνει στο μυαλό μου. Επικοινωνούν καλά την αίσθηση ότι η Αμερική δεν έχει τον έλεγχο της μεταναστευτικής της πολιτικής και το κάνουν να ακούγεται μια αντιφατική κατάσταση που χρήζει αντιμετώπισης.

    Μερικές από τις αγαπημένες λέξεις του Τραμπ είναι "εγώ", "σπουδαίο", "ξέρετε", "νίκη", "πιστέψτε με" και "πολύ". Οι παραπάνω όροι συλλαμβάνουν και εστιάζουν τα συναισθήματα της βάσης του Τραμπ. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ αρνείται να προσαρμοστεί στους τυπικούς κανόνες της ρητορικής και ίσως είναι ανίκανος να το πράξει. Σε μια εποχή γραφής και ανάγνωσης που βασίζεται στις νόρμες του Διαδικτύου, ωστόσο, το στυλ του πετυχαίνει τον στόχο του.

    "Έχω τα καλύτερα λόγια", υποστήριξε κάποτε ο Τραμπ. Δεν έχει σημασία πόσο περίεργη είναι η σύνταξή του ή πόσο ιδιότυπη είναι η λογική του αλληλουχία. Αυτά τα ελαττώματα τον κάνουν απλώς πιο οικείο σε πολλούς Αμερικανούς.

    Τρίτος και "καταϊδρωμένος"

    Σε περίπτωση που αναρωτιέστε: τρίτος στη λίστα μου είναι ο τέως πρόεδρος των ΗΠΑ Μπαράκ Ομπάμα. Είναι πράγματι ο καλύτερος ομιλητής της δεκαετίας όσον αφορά την "πλουμιστή" ρητορική. Με την πάροδο του χρόνου, ωστόσο, οι ομιλίες του Ομπάμα έγιναν πιο προβλέψιμες και μειλίχιες. Άραγε πόσο μεγάλο μέρος του μηνύματος ή της γλώσσας του Αμερικανού πρώην προέδρου έχει αντέξει στον χρόνο; Η διάθεση που επικρατεί σήμερα είναι περισσότερο εκείνη της απογοήτευσης και της εξάντλησης παρά εκείνη "της ελπίδας και της αλλαγής".

    Η τρίτη θέση δεν είναι καθόλου κακή. Είναι επίσης εντυπωσιακό - ακόμη ένα σημάδι της παράξενης εποχής μας - ότι οι δύο καλύτεροι ομιλητές της δεκαετίας δεν υπήρχαν καν στα "ραντάρ" μας πριν από 10 χρόνια.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων