Συνεχης ενημερωση

    Τρίτη, 08-Οκτ-2019 00:05

    Το πλαφόν στο ύψος των ενοικίων δεν είναι λύση

    Το πλαφόν στο ύψος των ενοικίων δεν είναι λύση
    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Από τη Συντακτική Ομάδα του Bloomberg Opinion

    Η Καλιφόρνια και το Όρεγκον το επέβαλαν πρόσφατα. H Νέα Υόρκη, το Παρίσι και η Στοκχόλμη προχωρούν σε αυστηροποίησή του. Και σχεδόν όλες, πλέον, οι μεγαλουπόλεις της Δύσης σκέφτονται να το εισαγάγουν: πλαφόν στο ύψος των ενοικίων.

    Η πιο ακραία περίπτωση είναι το Βερολίνο. Η αριστερή τοπική κυβέρνησή της γερμανικής πρωτεύουσας σκοπεύει να θέσει όριο στα περισσότερα ενοίκια για τουλάχιστον πέντε χρόνια και να επιβάλει στους ιδιοκτήτες ελάφρυνση του ενοικίου που τους πληρώνουν οι ενοικιαστές, εάν αυτό ξεπερνά το 30% του εισοδήματός των τελευταίων. Ταυτόχρονα, έχει αρχίσει συγκέντρωση υπογραφών για τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την απαλλοτρίωση κτηρίων ενοικιαζόμενων κατοικιών που σήμερα ανήκουν σε μεγάλους εταιρικούς "παίκτες".

    Οι παρεμβάσεις στην αγορά κατοικιών, οι οποίες "άκμασαν" κατά τη διάρκεια και αμέσως μετά τον Β' Παγκόσμιο Πόλεμο, είναι και πάλι στην μόδα. Το γιατί συμβαίνει αυτό είναι προφανές. Πόλεις όπως το Άμστερνταμ ή το Σαν Φρανσίσκο, ακριβώς επειδή προσφέρουν τόσο πολλές ευκαιρίες, προσελκύουν συνεχώς νέους κατοίκους. Η ζήτηση οδηγεί τα ενοίκια να παίρνουν την ανιούσα και διώχνει σιγά-σιγά τους πιο αδύναμους από εισοδηματική άποψη. Το αποτέλεσμα είναι αναπλάσεις λαϊκών συνοικιών σε συνοικίες της μεσαίας τάξης, ανισότητα - και συχνά  ανθρώπινη δυστυχία, καθώς το κυνήγι των διαμερισμάτων καθίσταται ολοένα και πιο αγχωτικό.

    Δυστυχώς, η φαινομενικά απλή λύση της επιβολής ανώτατου πλαφόν στα ενοίκια είναι η χειρότερη απάντηση σε αυτό το πρόβλημα. Με την στρεβλή λογική της, μοιάζει με τον καθορισμό υποχρεωτικής μέγιστης τιμής στο ψωμί όταν υπάρχει έλλειψη τροφίμων για τον πληθυσμό. Το αποτέλεσμα είναι απλώς η ανταλλαγή μιας μορφής σπανιότητας (υψηλές τιμές) με μια άλλη (άδεια ράφια). Στην περίπτωση των ελέγχων στο ύψος των ενοικίων, η στρέβλωση πηγαίνει ένα βήμα παραπέρα.

    Ένα καθολικό "πάγωμα" σε όλα τα ενοίκια θα κατέστρεφε κάθε κίνητρο για κατασκευή νέων κατοικιών. Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο ακόμη και οι υποστηρικτές των ελέγχων συνήθως θέλουν να τους εφαρμόσουν μόνο για τα παλαιότερα διαμερίσματα, αφήνοντας ελεύθερες τις διαπραγματεύσεις για τα πιο σύγχρονα και όσα πρόκειται να χτιστούν από τούδε και στο εξής. Στο Βερολίνο, για παράδειγμα, οι τοπικοί βουλευτές επέλεξαν αυθαίρετα το 2013 ως όριο έτους κατασκευής για την επιβολή του πλαφόν.

    Αυτό το μέτρο "σπάει" την αγορά ενοικίων στα δύο. Στη μικρότερη αγορά νέων και μη ρυθμιζόμενων ως προς το ενοίκιό τους διαμερισμάτων, τα ενοίκια αυξάνονται ακόμη πιο γρήγορα. Οι άνθρωποι που μετοικούν σε μια πόλη βιάζονται να ξεκινήσουν στις νέες θέσεις εργασίας τους ή να εγγράψουν τα παιδιά τους στο σχολείο. Λόγω της ανυπομονησίας τους, καταλήγουν να ανταγωνίζονται άγρια μεταξύ τους για τα διαθέσιμα διαμερίσματα, τα οποία συνήθως είναι εκείνα χωρίς πλαφόν στο ενοίκιο. Εκείνοι που τελικώς τα "καπαρώνουν" τείνουν να είναι τελικά οι πλέον εύρωστοι από οικονομική άποψη.

    Στην ευρύτερη αγορά των παλαιότερων και με ανώτατο πλαφόν στο ενοίκιο κατοικιών, οι υφιστάμενοι ενοικιαστές με μια πρώτη ματιά φαίνεται να είναι οι μεγάλοι κερδισμένοι. Όμως, όσο περισσότερα χρόνια παραμένουν στο ίδιο διαμέρισμα και όσο πιο πολύ το "παγωμένο" διά νόμου ενοίκιό τους αποκλίνει από τα επίπεδα της ελεύθερης αγοράς, τόσο μικρότερο κίνητρο έχουν οι ιδιοκτήτες των διαμερισμάτων αυτών να συντηρούν ή να ανακατασκευάζουν τις φθίνουσες ιδιοκτησίες τους.

    Στην πραγματικότητα, οι αληθινοί κερδισμένοι μεταξύ των υφιστάμενων ενοικιαστών είναι και πάλι οι εύποροι, επειδή ζουν σε σπίτια των οποίων τα ενοίκια θα αυξάνονταν ταχύτατα εάν δεν ετίθετο πλαφόν. Οι φτωχοί οι οποίοι διαμένουν σε σπίτια των οποίων το ενοίκιο είναι "παγωμένο", εν τω μεταξύ, συχνά αποθαρρύνονται να αναζητήσουν καλύτερη δουλειά σε άλλο σημείο του χάρτη, εάν εκτιμούν ότι δεν θα έχουν έτσι κι αλλιώς την οικονομική δυνατότητα να μετακομίσουν κι έτσι αυξάνονται οι πιθανότητές τους να παραμείνουν στην ίδια οικονομική κατάσταση.

    Ακόμη χειρότερα, η προσφορά κατοικιών προς ενοικίαση στο ρυθμισμένο κομμάτι της αγοράς (εκείνο δηλαδή στο οποίο ισχύει το ανώτατο πλαφόν ενοικίου) στην πραγματικότητα περιορίζεται, καθώς οι ιδιοκτήτες τείνουν να θεωρούν πιο σημφέρουσα επιλογή να ανακαινίσουν και τελικά να πουλήσουν τα σπίτια που κατέχουν. Σε τελική ανάλυση, δηλαδή, το πλαφόν στα ενοίκια ωφελεί μια συνεχώς μειούμενη σε αριθμό ομάδα τυχερών ενοικιαστών σε βάρος σχεδόν όλων των υπόλοιπων. Πρόκειται για ένα δώρο στους πλούσιους και έναν όλεθρο για τους φτωχούς, τους νέους σε ηλικία και όσους καινούργιους κατοίκους καταφθάνουν στις μεγαλουπόλεις.

    Οι παρατηρητικοί και οξυδερκείς ψηφοφόροι πρέπει να αποκαλούν αυτό το φαινόμενο με το όνομά του: αριστερός λαϊκισμός, που προσφέρει πάντα απλοϊκές απαντήσεις σε περίπλοκα προβλήματα. Οι υπεύθυνοι για τη χάραξη πολιτικής πρέπει να επιδιώξουν να καταστήσουν πιο ελκυστική την προοπτική δημιουργίας περισσότερων και όχι λιγότερων νέων κατοικιών. Μερικές φορές αυτό απαιτεί νέα πολεοδομικά σχέδια και νομοθεσία ή τη μετατροπή εγκαταλελειμμένων βιομηχανικών περιοχών σε οικιστικές. Άλλες φορές, σημαίνει μείωση της γραφειοκρατίας και επιτάχυνση της χορήγησης αδειών δόμησης. Σχεδόν πάντα, όλα τα παραπάνω συνεπάγονται την αντίσταση στις προσπάθειες των υπαρχόντων κατοίκων να εμποδίσουν τις νέες κατασκευές.

    Ωστόσο, ας μην γελιόμαστε: όταν οι άνθρωποι δεν αντέχουν οικονομικά να αγοράσουν τροφή, η απάντηση δεν είναι πλαφόν στις τιμές των τροφίμων, αλλά αύξηση της προσφοράς τροφίμων στην αγορά. Κατά την ίδια λογική, στα μέρη εκείνα όπου όλο και περισσότεροι άνθρωποι επιθυμούν να ζήσουν, η απάντηση δεν είναι το πλαφόν στα ενοίκια, αλλά ο πολλαπλασιασμός του αριθμού των κατοικιών.

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων