Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 14-Αυγ-2019 00:05

    Το μεγαλύτερο πρόβλημα της Christine Lagarde είναι η Γερμανία

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Ferdinando Giugliano

    Ενώ ακόμη δεν έχει ανακοινωθεί επίσημα η ανάληψη καθηκόντων προέδρου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας από την Christine Lagarde, έχει ήδη συσσωρευτεί πολλή δουλειά στο γραφείο της. Η ευρωζώνη κινδυνεύει να αποτελέσει τη μεγαλύτερη παράπλευρη απώλεια του εμπορικού πολέμου μεταξύ ΗΠΑ και Κίνας και η Lagarde θα χρειαστεί όλες τις πολιτικές της ικανότητες για να σχεδιάσει μια διέξοδο διαφυγής από την απειλή της ύφεσης.

    Η Ευρωζώνη είναι ιδιαίτερα ευάλωτη σε τυχόν φραγμούς στο διεθνές εμπόριο. Το 2017, οι εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών ανήλθαν στο 27,9% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος της σε σύγκριση με το 12,1% για τις ΗΠΑ, σύμφωνα με την ΕΚΤ. Η νομισματική ένωση είχε πλεόνασμα τρεχουσών συναλλαγών 323 δισ. ευρώ (362 δισ. δολάρια), ή 2,8% του ΑΕΠ, σε ετήσια βάση τον Μάιο. Ενώ χώρες όπως η Γερμανία και η Ιταλία μπορεί να διαφέρουν πολύ στη δέσμευσή τους για την ευθυγράμμιση με τους στόχους στα δημοσιονομικά - και στο πώς βλέπουν τις χώρες αυτές οι αγορές ομολόγων - και οι δύο μοιράζονται το ίδιο μοντέλο οικονομικής ανάπτυξης που ως επίκεντρο έχει τις εξαγωγές.

    Το "σπαθί της Ευρώπης
    Εξαγωγές αγαθών και υπηρεσιών ως ποσοστό του ΑΕΠ, το 2017

    View


    Η ευρωζώνη αντιμετωπίζει δύο μεγάλα προβλήματα στον εμπορικό πόλεμο. Πρώτον, μπορεί να κάνει ελάχιστα για να τον σταματήσει. Ο Donald Trump και ο Xi Jinping, ο Αμερικανός και ο Κινέζος πρόεδρος, κινούν τα νήματα, ενώ οι ηγέτες της Ευρώπης μπορούν μόνο να προσπαθήσουν να προφυλαχθούν. Είναι αλήθεια ότι ο Jean-Claude Juncker, ο απερχόμενος επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, κατόρθωσε να καθυστερήσει μια πλήρη εμπορική αντιπαράθεση μεταξύ των ΗΠΑ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ωστόσο, η επιδείνωση της σχέσης μεταξύ Ουάσινγκτον και Πεκίνου βαρύνει τις εξαγωγές και τις επενδυτικές αποφάσεις στην ΕΕ.

    Δεύτερον, η νομισματική ένωση διαθέτει λίγα εργαλεία για την καταπολέμηση της επιβράδυνσης της ανάπτυξης που προκαλείται από τις προκλήσεις στο εμπόριο. Οι περισσότεροι αναμένουν από την ΕΚΤ να χαλαρώσει τη νομισματική πολιτική στην επόμενη συνεδρίασή της, μειώνοντας περαιτέρω τα επιτόκια σε αρνητικό έδαφος. Θα μπορούσε επίσης να επαναλάβει το πρόγραμμα των καθαρών αγορών στοιχείων ενεργητικού. Ωστόσο, η ΕΚΤ βρίσκεται σε ασθενέστερη θέση από την Ομοσπονδιακή Τράπεζα των ΗΠΑ. Η ισχυρότερη ανάκαμψη της αμερικανικής οικονομίας επέτρεψε στην Fed να αυξήσει τα επιτόκια τα τελευταία χρόνια. Αυτό της δίνει μεγαλύτερο περιθώριο για περικοπές εάν η επιβράδυνση συνεχιστεί.

    Κατ' αρχήν, η ευρωζώνη θα πρέπει να βασίζεται περισσότερο στη δημοσιονομική πολιτική, όπου οι συγκρίσεις με τις ΗΠΑ είναι πιο "κολακευτικές”. Το συνολικό χρέος στο μπλοκ ανερχόταν στο 85,1% του ΑΕΠ πέρυσι, σε σύγκριση με το 105,8% στις Η.Π.Α. Τα επίπεδα των ελλειμμάτων είναι επίσης πολύ χαμηλότερα: Μόλις 0,5% στη νομισματική ένωση έναντι 4,3% στις Η.Π.Α. Η Γερμανία απολαμβάνει έντονο δημοσιονομικό πλεόνασμα.

    Ωστόσο, τα πολιτικά εμπόδια για μία καλά σχεδιασμένη δημοσιονομική χαλάρωση είναι ανυπέρβλητα. Αν και το Βερολίνο ενδεχομένως να ”ζεσταίνεται” στην ιδέα του δανεισμού για τη χρηματοδότηση μέτρων για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, σύμφωνα με ρεπορτάζ του Reuters, δεν υπάρχει κανένα σημάδι ότι είναι πρόθυμη να αλλάξει τον δημοσιονομικό κανόνα του "φρένου του χρέους" (ο οποίος περιορίζει το διαρθρωτικό της έλλειμμα στο 0,35% του ΑΕΠ). Οποιαδήποτε επιπλέον κλιματική δαπάνη θα είναι ευπρόσδεκτη, αλλά είναι απίθανο να έχει νόημα. Αν η ενδοοικογενειακή ανεργία παραμείνει χαμηλή, οι Γερμανοί πολιτικοί πιθανότατα δεν θα αισθανθούν την επιθυμία να ανοίξουν τα δημόσια ταμεία.

    Ακόμα κι αν το Βερολίνο άλλαζε τις συνήθειες μιας ζωής, αυτό δεν θα έλυνε όλα τα προβλήματα. Ένα τεράστιο πακέτο δημοσιονομικών κινήτρων στη Γερμανία θα ενίσχυε τις οικονομίες της χώρας και της ευρωζώνης. Ωστόσο, οι χώρες που αντιμετωπίζουν δυσκολίες, όπως η Ιταλία, θα επωφεληθούν ελάχιστα από τις διασυνοριακές αλλεπάλληλες επιπτώσεις οποιασδήποτε επιπλέον γερμανικής δαπάνης. Εάν η ευρωζώνη είχε συγκεντρωτικό προϋπολογισμό, θα της επέτρεπε να διαθέσει κονδύλια όπου χρειάζονται περισσότερο. Αυτό θα βοηθούσε πάρα πολύ.

    Οι πολιτικές δεξιότητες της Lagarde είναι εξαιρετικά αναγκαίες. Όσον αφορά στη νομισματική πολιτική, η ΕΚΤ θα πρέπει να συνεχίσει τις πολιτικές που συνέταξε ο Mario Draghi, ο απερχόμενος πρόεδρός της. Αυτό σημαίνει να διατηρηθούν τα αρνητικά επιτόκια όσο το δυνατόν χαμηλότερα και να επαναληφθεί η ποσοτική χαλάρωση, εάν χρειαστεί. Μια πιο επιθετική κατεύθυνση, που θα περιλάμβανε την αύξηση του επιτοκίου καταθέσεων, θα ήταν ανόητη σε μια εποχή όπου ο πληθωρισμός είναι κάτω από τον στόχο, η ανάπτυξη είναι στάσιμη και οι ευρωπαίοι κατασκευαστές χρειάζονται ένα αδύναμο ευρώ.

    Η πραγματική πρόκληση της νέας επικεφαλής της ΕΚΤ θα είναι να πείσει το Βερολίνο ότι είναι καιρός να τερματιστούν τα ανώτατα όρια δαπανών. Αυτό μόνο θα απαιτήσει μια τεράστια μετατόπιση. Θα χρειαστεί επίσης να φέρει στο προσκήνιο το σενάριο για μια κεντρική δημοσιονομική οντότητα στην ευρωζώνη, αν και αυτό το σενάριο είναι απίθανο να φτάσει πολύ μακριά όσο οι υπόλοιπες χώρες της νομισματικής ένωσης αισθάνονται ότι χώρες όπως η Ιταλία μπορεί να το εκμεταλλευτούν.

    Οι πιθανότητες επιτυχίας της είναι, δυστυχώς, λίγες. Η ευρωζώνη έχει μια μαζοχιστική τάση να δρα μόνο σε περιόδους κρίσεων. Η Ευρώπη μπαίνει άοπλη στον εμπορικό πόλεμο του Trump.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    Δειτε τα πρωτοσελιδα ολων των εφημεριδων