Από τη συντακτική ομάδα του Bloomberg Opinion
Κανείς ποτέ δεν θα λυπηθεί τη Facebook Inc. Το ιστορικό της όσον αφορά την παραπλάνηση, τη σκόπιμη ασάφεια και την παντελή αδιακρισία δεν έχει προηγούμενο. Παρόλα αυτά, είναι λογικό να αναρωτηθεί κανείς αν η Ομοσπονδιακή Επιτροπή Εμπορίου (FTC) έκανε σωστά την περασμένη εβδομάδα με το να επιβάλει ένα πρόστιμο ύψους 5 δισ. δολαρίων στην εταιρεία - και να αναρωτηθεί επίσης τι θα μπορούσε να σημαίνει αυτό για την υπόλοιπη τεχνολογική βιομηχανία.
Το πρόστιμο προέκυψε από μια μακροχρόνια έρευνα σχετικά με το αν η Facebook είχε παραπλανήσει τους χρήστες της για το πώς χειρίζεται τις προσωπικές τους πληροφορίες, παραβιάζοντας προηγούμενη εντολή της FTC το 2012. Στην ανακοίνωση Τύπου, η επιτροπή δήλωσε ότι η συμφωνία θα επιβάλλει "πρωτοφανείς νέους περιορισμούς στις επιχειρησιακές λειτουργίες της Facebook” και ότι "θα αλλάξει ολόκληρη την κουλτούρα απορρήτου της Facebook".
Όντως;
Κατά έναν τρόπο, ο διακανονισμός ήταν πράγματι αυστηρός. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη ποινή στην ιστορία της FTC, η οποία δημιούργησε μια ανεξάρτητη επιτροπή ιδιωτικού απορρήτου στο διοικητικό συμβούλιο της Facebook, δημιούργησε νέες θέσεις εποπτείας, απαίτησε από τα στελέχη να πιστοποιούν τη συμμόρφωσή τους κάθε τρίμηνο και επέμεινε η εταιρεία να διεξάγει μία επισκόπηση απορρήτου για κάθε νέο προϊόν. Μάλιστα, η Επιτροπή Κεφαλαιαγοράς πρόσθεσε ένα δικό της πρόστιμο ύψους 100 εκατ. δολαρίων.
Και όμως η συμφωνία δεν δημιουργεί σημαντικούς νέους περιορισμούς για το πώς η Facebook συλλέγει, αποθηκεύει ή μοιράζεται δεδομένα. Θα επηρεάσει ελάχιστα έως καθόλου τη διαφημιστική δραστηριότητα της εταιρείας. Και όλα αυτά τα μέτρα πρόσθεσαν έλεγχο και επίβλεψη; Στην πράξη, είναι πιθανό να ισοδυναμούν με κάποια προστιθέμενη γραφειοκρατία που μια εταιρεία του μεγέθους της Facebook μπορεί να αντιμετωπίσει με ευκολία. Όσο για τη χρηματική ποινή που μοιάζει εντυπωσιακή στους τίτλους των εφημερίδων, δεν πρόκειται να πλήξει ιδιαίτερα την εταιρεία.
Γιατί λοιπόν η Facebook μοιάζει πάντα να τη "βγάζει καθαρή”; Όχι λόγω "έλλειψης θέλησης" από την πλευρά της FTC, όπως ισχυρίζονται ορισμένες φορές οι νομοθέτες. Είναι επειδή οι επιχειρηματικές πρακτικές της εταιρείας είναι εν γένει νόμιμες. Οι Η.Π.Α. δεν διαθέτουν ολοκληρωμένο εθνικό νόμο περί απορρήτου. Ακόμη και η επιβολή αυτών των τελευταίων κυρώσεων απαίτησε μεγάλη προσπάθεια από την FTC. Η Facebook κάνει ό,τι κάνει επειδή μπορεί.
Το Κογκρέσο δηλώνει ότι είναι δυσαρεστημένο με όλα αυτά. Οι νομοθέτες και των δύο κομμάτων εξέφρασαν την απογοήτευσή τους ως προς το ότι η διευθέτηση της FTC δεν ήταν αρκετή. Αλλά υπάρχει μόνο ένας τον οποίο μπορεί να κατηγορήσει κανείς για αυτή την αποτυχία: το ίδιο το Κογκρέσο. Πρόκειται για μια συζήτηση που πρέπει απαραιτήτως να διαχειριστεί από τους νομοθέτες, και όχι να αφεθεί σε μη εκλεγμένους ρυθμιστές που προσπαθούν να κατανοήσουν το λαϊκό συναίσθημα ή να συμπεράνουν τις προτιμήσεις του Κογκρέσου.
Φυσικά, υπάρχουν καλοί τρόποι και κακοί τρόποι ρύθμισης της ιδιωτικής ζωής. Αλλά εάν το Κογκρέσο πιστεύει ότι οι πρακτικές της Facebook όσον αφορά στα δεδομένα είναι κακές, μπορεί να τις απαγορεύσει. Αν πιστεύει ότι είναι απλώς καταχρηστικές ή υπερβολικές, μπορεί να τις περιορίσει. Και εάν πιστεύει ότι το όφελος του καταναλωτή από μια δωρεάν υπηρεσία κοινωνικών μέσων δικτύωσης υπερτερεί συγκριτικά με τα μειονεκτήματα του κακού χειρισμού της Facebook, μπορεί να αφήσει τα πράγματα ως έχουν.
Αυτό που δεν θα έπρεπε να κάνει είναι να εκφράζει μια διφορούμενη δυσαρέσκεια και στη συνέχεια να περιμένει από τους τεχνοκράτες να λύσουν το πρόβλημα. Αυτό δεν είναι μόνο ανεύθυνο. Θα μπορούσε να οδηγήσει σε ένα συνονθύλευμα νομικών προηγουμένων - που θα μεγάλωνε με κάθε πρόστιμο, με κάθε εταιρεία - και θα οδηγούσε μόνο σε σύγχυση, αβεβαιότητα και δικαστικές προκλήσεις στο μέλλον.
Η σωστή προσέγγιση είναι το Κογκρέσο να καθορίσει ποια συμπεριφορά θεωρεί απαράδεκτη, και στη συνέχεια να κωδικοποιήσει ένα σύνολο βέλτιστων πρακτικών και ένα σύστημα πιστοποίησης - ίσως μαζί με άλλους κανόνες - στα οποία οι εταιρείες θα πρέπει να συμμορφώνονται. Αυτό θα επέτρεπε στους καταναλωτές να είναι ενημερωμένοι για τις επιλογές τους σχετικά με τις υπηρεσίες που χρησιμοποιούν και να δίνουν στις εταιρείες σαφέστερους κανόνες.
Αυτό μπορεί να είναι λιγότερο ικανοποιητικό από την επιβολή προστίμων ύψους δισ. δολαρίων. Ωστόσο, η νομοθέτηση κανόνων για την ψηφιακή οικονομία δεν θα πρέπει να ανατίθενται σε άλλους. Είναι δουλειά του Κογκρέσου.
