"Ο Βανς μάς μισεί": Ο αντιπρόεδρος του Τραμπ τρομάζει τους Ευρωπαίους με φόντο τη Γροιλανδία

Αντιμέτωποι με μια σειρά απειλών από τις ΗΠΑ για κατάληψη της Γροιλανδίας, ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας και ο ομόλογός του από τη Γροιλανδία ταξίδεψαν στην Ουάσινγκτον με την ελπίδα να έχουν φιλικές συνομιλίες με τον υπουργό Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο.

Ωστόσο, το σχέδιό τους για μια διπλωματική συζήτηση με στόχο την αποκλιμάκωση, εξελίχθηκε σε μια τεταμένη αντιπαράθεση στο Λευκό Οίκο με τον αντιπρόεδρο Τζέι Ντι Βανς.

Τον τελευταίο χρόνο, ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ έχει αποκτήσει τη φήμη του "εχθρού" της Γηραιάς Ηπείρου, και πολλές κυβερνήσεις στην Ευρώπη φοβούνται την επιρροή που έχει στον πρόεδρο Ντόναλντ Τραμπ όσον αφορά στην κατάληψη εδαφών από έναν μακροχρόνιο σύμμαχο.

Μεταξύ των 10 υπουργών και αξιωματούχων που μίλησαν στο Politico, κανένας δεν θεωρεί τον Βανς σύμμαχο — ούτε στις συνομιλίες για τη Γροιλανδία ούτε στις διατλαντικές σχέσεις γενικότερα. 

"Ο Βανς μας μισεί", είπε ένας Ευρωπαίος διπλωμάτης. Η ανακοίνωση ότι ο αντιπρόεδρος θα ηγούνταν των συνομιλιών της Ουάσιγκτον για τη Γροιλανδία προκάλεσε ανησυχία στην ευρωπαϊκή πλευρά. "Είναι σκληρός τύπος", είπε ο ίδιος διπλωμάτης. "Το γεγονός ότι είναι εκεί λέει πολλά και νομίζω ότι είναι αρνητικό για το αποτέλεσμα". 

Ο Τραμπ λέει ότι θέλει τον έλεγχο της Γροιλανδίας για λόγους εθνικής ασφάλειας των ΗΠΑ και θα την αποκτήσει είτε μέσω διαπραγματεύσεων είτε, αν χρειαστεί, με στρατιωτικά μέσα.

Η ρητορική του Λευκού Οίκου έχει προκαλέσει την απογοήτευση των συμμάχων της Αμερικής στο ΝΑΤΟ και προειδοποιήσεις από τη Δανία ότι μια τέτοια κίνηση θα κατέστρεφε τη μεταπολεμική συμμαχία. Άλλοι λένε ότι έχει ήδη έρθει το τέλος της διεθνούς τάξης στην οποία βασίζονται οι διατλαντικές σχέσεις. 

Σύμφωνα με αξιωματούχους, στις χθεσινές συνομιλίες στην Ουάσιγκτον, οι Αμερικανοί ήταν απότομοι, αλλά δεν υπήρξε καμία κήρυξη πολέμου. Επίσης, δεν κατέληξαν σε δημόσια ταπείνωση όμοια με αυτή που έζησε ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι από τον Βανς κατά τη διάρκεια επίσκεψής του στο Λευκό Οίκο πέρυσι.

Οι δύο πλευρές υποστήριξαν με σαφήνεια τις θέσεις τους, αλλά αποφάσισαν να συνεχίσουν τις συνομιλίες. Μια ομάδα εργασίας υψηλού επιπέδου θα διερευνήσει αν μπορεί να επιτευχθεί συμβιβασμός μεταξύ των Δανών και των Γροιλανδών και του Τραμπ. 

"Θεμελιώδεις διαφωνίες"

Η συζήτηση "δεν ήταν τόσο επιτυχημένη ώστε να καταλήξουμε σε ένα συμπέρασμα όπου οι Αμερικανοί συνάδελφοί μας θα έλεγαν: "Συγγνώμη, πρόκειται για παρεξήγηση, εγκαταλείψαμε τις φιλοδοξίες μας", σχολίασε ο Δανός υπουργός Εξωτερικών Λαρς Λόκε Ράσμουσεν στους δημοσιογράφους μετά από αυτό που περιέγραψε ως "ειλικρινή" ανταλλαγή απόψεων με τους Βανς και Ρούμπιο. "Υπάρχει σαφώς διαφωνία". 

"Ο πρόεδρος έχει την επιθυμία να κατακτήσει τη Γροιλανδία", πρόσθεσε. "Για εμάς, ιδέες που δεν σέβονται την εδαφική ακεραιότητα του Βασιλείου της Δανίας ή το δικαίωμα αυτοδιάθεσης του λαού της Γροιλανδίας είναι φυσικά εντελώς απαράδεκτες. Επομένως, εξακολουθούμε να έχουμε μια θεμελιώδη διαφωνία. Και συμφωνούμε ότι διαφωνούμε".

Οι μελλοντικές συνομιλίες πρέπει, όπως είπε, να σέβονται τις "κόκκινες γραμμές" που έχουν θέσει η Γροιλανδία και η Δανία. Ελπίζουμε ότι η ομάδα εργασίας θα συμβάλει στη μείωση της "έντασης" γύρω από το θέμα όταν ξεκινήσει τις εργασίες της τις επόμενες εβδομάδες, πρόσθεσε.

Η μικρή νίκη για τους Δανούς είναι ότι το ζήτημα της Γροιλανδίας έχει — προς το παρόν — μετατραπεί από άμεση απειλή, σε μια διπλωματική προσπάθεια αποκλιμάκωσης. Αν αυτό διατηρηθεί.

Μια σειρά από αναρτήσεις των συμμάχων του Τραμπ — μαζί με τις αδιάλλακτες δηλώσεις του ίδιου του προέδρου — έχουν σοκάρει τους Ευρωπαίους. Σε ανάρτησή του Λευκού Οίκου, ο Τραμπ φαίνεται να κοιτάζει από το παράθυρο του Οβάλ Γραφείου τον παγωμένο χάρτη της Γροιλανδίας. 

Πίσω του, βρίσκεται ο Βανς. "Ήταν τρομερό", δήλωσε ένας διπλωμάτης στο Politico. 

Η αποστροφή του Βανς προς την Ευρώπη έχει ιδεολογικές ρίζες

Οι Ευρωπαίοι δεν πρόκειται να ξεχάσουν την επίθεση του Βανς εναντίον του Ζελένσκι κατά τη διάρκεια της τεταμένης συνάντησης στο Οβάλ Γραφείο τον περασμένο Φεβρουάριο.

Ούτε και την επίθεση που τους επιφύλασσε στη Διάσκεψη του Μονάχου, όταν επέκρινε σφοδρά την άρνηση των Ευρωπαίων πολιτικών να συνεργαστούν με την ακροδεξιά αλλά και το γεγονός ότι η Αμερική πληρώνει για την ευρωπαϊκή ασφάλεια. 

Αντίθετα, ο Αμερικανός ΥΠΕΞ Μάρκο Ρούμπιο συχνά περιγράφεται ως πιο "σταθερός" από τους Ευρωπαίους αξιωματούχους και γενικά θεωρείται ως κάποιος που είναι πιο ευθυγραμμισμένος με τις προτεραιότητες της ευρωπαϊκής mainstream πολιτικής, ειδικά σε θέματα ασφάλειας και στον πόλεμο στην Ουκρανία. 

Απαντώντας στο Politico, κληθείς να σχολιάσει το άρθρο, εκπρόσωπος Τύπου του Βανς παρέπεμψε σε προηγούμενες δηλώσεις του αντιπροέδρου, στις οποίες είχε πει "αγαπώ την Ευρώπη" και τους Ευρωπαίους, αλλά είχε επίσης πει ότι οι Ευρωπαίοι ηγέτες "κοιμούνται στο τιμόνι" και ότι η κυβέρνηση Τραμπ ήταν απογοητευμένη που δεν είχαν αντιμετωπίσει ζητήματα όπως η μετανάστευση και οι επενδύσεις στην άμυνα.

Ένας αξιωματούχος της ΕΕ, μιλώντας μετά τη συνάντηση, υπογράμμισε ότι το γεγονός ότι ο Βανς συμμετείχε ήταν θετικό, καθώς "έχει τον τελευταίο λόγο" και ασκεί μεγάλη επιρροή στον Τραμπ. 

Ωστόσο, υπάρχει έντονος σκεπτικισμός, ο οποίος μετατρέπεται σε ανησυχία για το ενδεχόμενο, όταν λήξει η δεύτερη θητεία του Τραμπ, να αναλάβει ο Βανς τα ηνία του Λευκού Οίκου.

Σύμφωνα με Ευρωπαίους αξιωματούχους, η αποστροφή του Βανς προς την Ευρώπη έχει ιδεολογικές ρίζες. Το γεγονός αυτό θα αποτελούσε κίνδυνο όχι μόνο για τη Γροιλανδία, αλλά και για το ΝΑΤΟ και την Ουκρανία. Ορισμένοι διπλωμάτες της ΕΕ θεωρούν τις εδαφικές φιλοδοξίες του Τραμπ ως μέρος ενός σχεδίου που περιλαμβάνει τις επιθέσεις του Βανς και τη νέα στρατηγική εθνικής ασφάλειας του Λευκού Οίκου, η οποία αποσκοπεί στην ανακατεύθυνση της ευρωπαϊκής δημοκρατίας προς τους στόχους του κινήματος MAGA του Τραμπ.

Όσον αφορά στη διαμάχη για τη Γροιλανδία, αρκετοί αξιωματούχοι στις Βρυξέλλες και στις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες είναι απαισιόδοξοι. Ακόμη και ο υπουργός Εξωτερικών της Δανίας, δεν προσποιήθηκε παραδέχτηκε ότι μπορεί να μην επιτευχθεί ποτέ συμφωνία. "Ο Τραμπ δεν θέλει να επενδύσει σε κάτι που δεν του ανήκει", είπε ένας διπλωμάτης της ΕΕ.

Οι ΗΠΑ έχουν πρόσβαση στη Γροιλανδία για στρατιωτικές επιχειρήσεις βάσει υφιστάμενων συμφωνιών και θα μπορούσαν εύκολα να επενδύσουν περαιτέρω στην οικονομική ανάπτυξη, σύμφωνα με τους Δανούς και τους συμμάχους τους. 

"Δεν είναι σαφές τι ακριβώς υπάρχει [στο τραπέζι] για να διαπραγματευτούν, επειδή οι Αμερικανοί μπορούν ήδη να έχουν ό,τι θέλουν", δήλωσε ένας άλλος διπλωμάτης. "Το μόνο πράγμα που η Δανία δεν μπορεί να δώσει είναι να πει ότι η Γροιλανδία μπορεί να γίνει αμερικανική". 

Όπως καταλήγει το Politico, το ερώτημα ίσως να μην είναι το τι θα μπορούσε να δώσει η Γροιλανδία, αν τελικά ο πρόεδρος και ο αντιπρόεδρος αποφασίσουν απλά να την πάρουν.