Πώς η τεχνολογία παίρνει το τιμόνι από τα χέρια μας

Κάποιοι μπορεί να ανησυχούν ότι σε λίγα χρόνια δεν θα υπάρχουν χειροκίνητα κιβώτια ταχυτήτων (και να υπάρχουν θα είναι ψεύτικα) αλλά πλέον το θέμα είναι σε πιο προχωρημένο στάδιο. Όχι μόνο δεν θα πιάνουμε λεβιέ ταχυτήτων αλλά ούτε τιμόνι. Πριν από αρκετούς μήνες η Tesla έκανε μια ανάρτηση στα social και έγραφε ότι το τέλος της οδήγησης είναι πολύ πιο κοντά απ' ό,τι φανταζόμαστε. Μπορεί κάποιος να υποθέτει ότι πρόκειται για μια ακόμα προβοκατόρικη τοποθέτηση της φίρμας αυτοκίνητων του μεγαλύτερου ίσως προβοκάτορα της εποχής μας, αλλά δεν είναι.

Η εξέλιξη της αυτόνομης οδήγησης είναι ραγδαία και πλέον ακόμα και τα προσιτά αυτοκίνητα έχουν χαρακτηριστικά αυτόνομης οδήγησης επιπέδου 2+ και 3 (η κλίμακα φθάνει μέχρι το 5).

Πολύ απλά αυτόνομη οδήγηση επιπέδου 2+ είναι η σουίτα συστημάτων υποβοήθησης οδηγού (ADAS) που περιλαμβάνει αρκετά συστήματα και κυρίως υποβοήθηση τιμονιού, διατήρηση στη λωρίδα, τήρηση απόστασης από το μπροστινό όχημα, φρενάρισμα έκτακτης ανάγκης και παρακολούθηση της προσοχής του οδηγού. Το τελευταίο σημαίνει ότι ένας αισθητήρας -συνήθως στην κολόνα του τιμονιού- παρατηρεί αν η προσοχή μας (δηλαδή τα μάτια μας) είναι στραμμένη στο δρόμο και αν όχι, μας "πυροβολάει” με ειδοποιήσεις.

Αυτό το σύστημα το έχω τσεκάρει σε ακραίο βαθμό: φορώντας σκουρόχρωμα και πολωτικά γυαλιά ηλίου έκλεισα τα μάτια ενώ το όχημα ήταν εν κινήσει. Αμέσως με κατάλαβε και άρχισε τις παρατηρήσεις. Δεν ξεφεύγεις εύκολα από τον Μεγάλο Αδελφό της σύγχρονης οδήγησης.

Το πιο εντυπωσιακό είναι φυσικά η υποβοήθηση τιμονιού και σε κάποιες φίρμες -όπως η Mercedes, Porsche και Hyundai/Kia- αυτό σημαίνει ότι ακόμα και αν αφήσεις το τιμόνι σε μια ανοιχτή στροφή το αυτοκίνητο θα στρίψει υποδειγματικά -ίσως και καλύτερα απο εμάς. Όμως τα χέρια δεν γίνεται να μένουν μακριά από το τιμόνι για πάνω από 15-20 δευτερόλεπτα.

Στο επίπεδο 3 που ήδη κάποιες φίρμες έχουν άδεια στην Γερμανία μέχρι τα 65 km/h /ή και 85 km/h δεν χρειάζεται ούτε να πιάνεις το τιμόνι, ούτε να έχεις στην προσοχή σου μονίμως στραμμένη στο δρόμο. Αυτό -όπως όλοι καταλαβαίνουμε- είναι μια επανάσταση στο τρόπο που μετακινούμαστε, με ιδιωτικά και μη αυτοκίνητα.

Ήδη σε κάποιες πόλεις των ΗΠΑ υπάρχουν πολλά robotaxi, δηλαδή αυτόνομα ταξί χωρίς οδηγό που παίρνουν κανονικά κούρσες επί πληρωμή με την χρήση του ανάλογου app. Όχι, δεν πρόκειται για σκηνή από κάποια ταινία που μας μεταφέρει στο μέλλον. Συμβαίνει εδώ και τώρα. Άνθρωποι παίρνουν ταξί που στην θέση του οδηγού δεν υπάρχει κανείς και το τιμόνι περιστρέφεται μόνο του.

Φυσικά εγείρονται ερωτήματα περί εμπιστοσύνης αυτών των συστημάτων αλλά τα νούμερα δυστυχώς είναι αμείλικτα για τον άνθρωπο οδηγό. Στις ΗΠΑ το σύστημα αυτόνομης οδήγησης FSD το έχουν πάνω από μισό εκατομμύριο αυτοκίνητα Tesla και έχουν διανύσει αρκετά δισεκατομμύρια χιλιόμετρα ώστε πλέον ξέρουμε ποιος είναι πιο ασφαλής οδηγός. Ναι, νικητής είναι το FSD. Στα ίδια χιλιόμετρα με ανθρώπους οδηγούς έχει καταφέρει να μειώσει κατακόρυφα των αριθμό των ατυχημάτων/δυστυχημάτων.

Για να καταλάβουμε το μέγεθος της σημασίας της αυτόνομης οδήγησης στην σύγχρονη αυτοκίνηση έχουμε ένα καλό παράδειγμα: πριν από περίπου έναν χρόνο ο επικεφαλής της BYD (του νέου μεγάλου παίκτη της αυτοκίνησης) εξέφραζε πολύ σθεναρά τις αμφιβολίες του για την αυτόνομη οδήγηση -και είναι γεγονός ότι τα ADAS της BYD μέχρι τώρα έχουν "αμήχανες" και απότομες αντιδράσεις. Αλλά κατάλαβε γρήγορα το λάθος του και πριν λίγο καιρό ανακοίνωσε το "Μάτι του Θεού", μια νέα σουίτα συστημάτων ADAS για τα αυτοκίνητα της φίρμας. Την επόμενη μέρα η μετοχή της εταιρείας απογειώθηκε.

Άρα τι παίζει πια μεγαλύτερο ρόλο; Η χαρά της οδήγησης ή ασφάλεια; Δύσκολη συζήτηση αλλά ας την κάνουμε -με κάποιες αρκετά ασφαλείς προβολές στο μέλλον. "Τα παιδιά σας ίσως να μην χρειαστεί να μάθουν να οδηγούν", αναφέρει η Tesla σε μια ανάρτηση. Αυτό ίσως είναι πιο σωστή οπτική για να καταλάβουμε τι ακριβώς πρόκειται να συμβεί.

Μπορεί οι boomers, η Generation X και μερικοί Millenials να εκτιμούν την χαρά της οδήγησης αλλά από την Gen Z και κάτω το αυτοκίνητο δεν είναι ούτε status symbol, ούτε ελευθερία και σίγουρα δεν αναγνωρίζουν την οδήγηση ως μια φανταστική συμφωνία μυαλού και σώματος, όπου η σκέψη είναι σε απόλυτη αρμονία με τα μάτια και τα άκρα.

Η εξάφανιση της οδήγησης μπορεί να τρομάζει πολλούς αφού είναι αυτονόητη διαδικασία μετακίνησης σχεδόν για όλοκληρο τον ενήλικο πληθυσμό αυτού του πλανήτη αλλά όλα αυτά είναι αδιάφορα στην πλειονότητα των νέων ανθρώπων. Δεν είναι τυχαίο ότι σε πρόσφατη έρευνα οι περισσότεροι μιλούν για δημόσια συγκοινωνία, ηλεκτρικά οχήματα και shared mobility. Και ηλεκτρικά οχήματα δεν εννοούν κατ' ανάγκη αυτοκίνητα.

Αυτό σημαίνει ότι θα σταματήσουμε να οδηγούμε; Ίσως ναι. Αν οδήγηση σημαίνει το "σταμάτα -ξεκίνα" μέσα σε μια μποτιλιαρισμένη πόλη ακόμα και όσοι αγαπάμε την οδήγηση λέμε φωναχτά "προτιμώ να μην οδηγώ". Αυτό δεν είναι οδήγηση είναι μια άσκηση υπομονής, ένα τρομακτικό χάσιμο χρόνου, σε μια εποχή που ο χρόνος μας είναι ότι πιο ακριβό έχουμε -να πουλήσουμε. Τώρα φανταστείτε ότι σε ένα αυτοκίνητο με αυτόνομη οδήγηση επιπέδου 3 στον ίδιο χρόνο αντί να γεμίζουμε με αρνητικές ευχές τον εαυτό μας και τους άλλους θα μπορούμε π.χ. να διαβάζουμε ένα βιβλίο, να βλέπουμε μια σειρά/ταινία, να κάνουμε ένα online meeting.

Ξαφνικά η αυτόνομη οδήγηση γίνεται ένα σημαντικό δώρο: μας δίνει χρόνο να κάνουμε πιο σημαντικά, πιο ευχάριστα, πιο ουσιαστικά πράγματα. Ποιος άνθρωπος που σέβεται τον χρόνο του δεν το θέλει αυτό;

Θα πάψουμε όλοι να οδηγούμε και να υπάρχουν αυτοκίνητα που γεννήθηκαν για οδήγηση; Προφανώς και όχι. Είναι ενδεκτική η περιβόητη πια "τροπολογία Ferrari" που σημαίνει ότι μετά το 2035 που δεν θα επιτρέπεται η πώληση νέων αυτοκινήτων με θερμικούς κινητήρες, θα υπάρχει ένα παραθυράκι για θερμικά αυτοκίνητα που θα χρησιμοποιούν e-fuels (δηλαδή συνθετικά καύσιμα).

Δεν είναι τυχαίο ότι αυτήν την τροπολογία την στήριξαν σθεναρά η Porsche και η Ferrari. Αυτές οι δύο φίρμες δεν πουλάνε αυτοκίνητα. Πουλάνε την -επιστημονικά αποδεδειγμένη- χαρά της οδήγησης. Όμως τα συνθετικά καύσιμα είναι ακριβά. Όπερ σημαίνει ότι η χαρά της οδήγησης με drivers cars θα είναι προνόμιο λίγων και ευκατάστατων. Θα είναι δηλαδή ένα χόμπι και όχι μια αναγκαιότητα.

Βέβαια φταίμε και εμείς που σταδιακά θα εξαλειφθεί η οδήγηση. Γιατί; Διότι ποτέ δεν της δώσαμε την σημασία που πρέπει. Το αποτέλεσμα είναι π.χ. στην Ελλάδα να χάνεται σχεδόν μια μικρή κωμόπολη στο δρόμο. Δεν είναι λίγο, είναι πολύ και σοκαριστικό. Η οδήγηση είναι προνόμιο αλλά και ευθύνη. Το αυτοκίνητο στα λάθος χέρια και την λάθος στιγμή είναι ένα φονικό εργαλείο.

Δυστυχώς και εδώ τα νούμερα είναι αμείλικτα: το 99% των τροχαίων οφείλεται σε ανθρώπινο λάθος και όχι σε κάποιο μηχανικό πρόβλημα. Οδηγούμε μεθυσμένοι, κουρασμένοι, οργισμένοι, υπό την επήρρεια ιατρικών αγωγών που δεν ταιριάζουν με την οδήγηση και παίρνουμε διπλώματα με έναν "τενεκέ λάδι".

Ποιος άλλος "φταίει"; Φυσικά η αγορά. Τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα εκ των πραγμάτων είναι απλές μηχανές και κάπως πρέπει να τους δώσεις προστιθέμενη αξία. Αυτό γίνεται με ριζικές αλλαγές στην καμπίνα π.χ. σε βιώσιμα υλικά, φωτισμό και τύπο καθισμάτων.

Με πιο εξελιγμένα λειτουργικά συστήματα που θα κάνουν την εμπειρία ακόμα καλύτερη και από smartphone των 1.500 ευρώ και φυσικά η κορωνίδα της προστιθέμενης αξίας είναι τα χαρακτηριστικά αυτόνομης οδήγησης. Πώς θα πείσεις έναν εκπρόσωπο της Gen Z ότι η δική σου φίρμα είναι καλύτερη; Με μπόλικο marketing (συνεργασίες με τον τάδε σχεδιαστή ή τον δείνα influencer) και φυσικά τάζοντας πρωτόγνωρη βολή και πλήρη αφαίρεση του άγχους της οδήγησης.

Αυτό είναι το μέλλον του αυτοκινήτου, όσο και αν επιμένουν κάποιοι ότι "τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα είναι μια φούσκα" και άλλα γραφικά και άκρως λουδίτικα. Αυτή η "φούσκα" έχει ένα ηλεκτρικό αυτοκίνητο πρώτο σε πωλήσεις σε όλο τον πλανήτη για δύο συνεχόμενα χρόνια. Και γιατί εστιάζουμε στα ηλεκτρικά; Διότι ξεκάθαρα τα ηλεκτρικά είναι ο Δούρειος Ίππος για την σταδιακή κατάργηση της οδήγησης. Μιας "ανακάλυψης" που για πάνω από έναν αιώνα έχει προσφέρει απίθανες στιγμές πολιτισμού και έχει επηρέασει τη ζωή των ανθρώπων σε υπερθετικό βαθμό αλλά όχι πάντα με καλό πρόσημο.

Κείμενο: Γιάννης Τσάκαλος - Πηγή: topgeargreece.gr