Συνεχης ενημερωση

    Τετάρτη, 16-Νοε-2022 00:08

    Επιτελικό κράτος με ή χωρίς ΕΥΠ;

    • Εκτύπωση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Μανόλη Καψή 

    Η υπόθεση των υποκλοπών και τα μυστήρια με το predator έχουν, εκτός από την προφανή ζημιά στο "ηθικό κεκτημένο” της κυβέρνησης και στο προφίλ του πρωθυπουργού, και μια άλλη, παράπλευρη απώλεια. Η αυτονόμηση (;) και η δράση του Γρηγόρη Δημητριάδη εκτός δημοκρατικών κανόνων -αν είναι φυσικά αυτή η μεγάλη εικόνα έτσι όπως φιλοτεχνείται από τις δημοσιογραφικές αποκαλύψεις (και δεν είναι κάτι πολύ πιο σκοτεινό)- συνιστά και ένα πλήγμα στην ιδέα του επιτελικού κράτους. Οπως αποφάνθηκε ο Ευάγγελος Βενιζέλος, "ένα ολόκληρο μοντέλο συγκεντρωτικής άσκησης της εξουσίας φτάνει με πολύ θόρυβο στα όριά του".

    Το μοντέλο λοιδωρήθηκε από την αντιπολίτευση, αντιμετωπίστηκε με μεγάλη δυσπιστία από τα media -κυρίως για τη συμπερίληψη της ΕΥΠ στην ευθύνη του πρωθυπουργού- και όμως ήταν μια σωστή ιδέα για τον καλύτερο συντονισμό, τη λειτουργία και την αποτελεσματικότητα του κυβερνητικού έργου καθώς και την υποβοήθηση του πρωθυπουργού, μέσω ενός by pass του δυσκίνητου και ανατολίτικης νοοτροπίας κρατικού μηχανισμού.

    Αυτή η task force δίπλα στον πρωθυπουργό, στελεχωμένη κυρίως με τεχνοκράτες και ανθρώπους εγνωσμένης ικανότητας (βλ. Σκέρτσος, Πατέλης), έδειξε την αποτελεσματικότητά της στην πρώτη φάση της πανδημίας, αλλά και στην οικονομία και στην προσέλκυση των επενδύσεων.

    Από την πρώτη στιγμή όμως, οι ειδικοί στα θέμα της πολιτικής επιστήμης επεσήμαναν τις αδυναμίες του σχεδίου Μητσοτάκη. Επεσήμαναν τον προσωποπαγή χαρακτήρα της ομάδας πέριξ του πρωθυπουργού και σημείωναν ότι αυτή η ελληνική εκδοχή του προεδρικού staff, μοιάζει περισσότερο με ένα δίκτυο φίλων, παρά με μια μόνιμη διοικητική δομή. Οι υπάλληλοι είναι όλοι σχεδόν μετακλητοί, συνδέονται με σχέσεις πολιτικής εξάρτησης, σχέσεις εμπιστευτικότητας και δεν  συνεισέφεραν στη δημιουργία θεσμικής μνήμης. Κυρίως δεν είχαν τις αναστολές και τους περιορισμούς της δημόσιας διοίκησης.

    Η στρεβλή εκδοχή ενός προεδρικού staff, η μετάφρασή του στα ελληνικά ή καλύτερα η παράφρασή του, συμβολίζεται με την επιλογή του επικεφαλής του Γραφείου του πρωθυπουργού και οιωνεί συντονιστή του επιτελικού κράτους. Δεν ήταν ένας μπαρουτοκαπνισμένος της διοίκησης, ένας πεπειραμένος της πολιτικής, ένας ικανός διαχειριστής, αλλά ήταν ένας συγγενής του πρωθυπουργού. Ένα μέλος της οικογένειάς του. Ο ανηψιός του Γρηγόρης Δημητριάδης. Το βασικό προσόν του ήταν η σχέση εμπιστοσύνης με τον Κυριάκο Μητσοτάκη. Αυτή ήταν και η πολιτική του νομιμοποίηση. Όχι η ικανότητά του στο management αλλά η πίστη του προς το πρόσωπο του πρωθυπουργού.

    Η επιλογή ενός συγγενή του πρωθυπουργού για τη θέση του επικεφαλής του προεδρικού staff, ήταν από ιδρύσεώς του, αντίθετη με την έννοια του επιτελικού κράτους. Θύμιζε περισσότερο το παραδοσιακό Πολιτικό Γραφείο των πρωθυπουργών της πρώτης μεταπολίτευσης, παρά την πρώτη προσπάθεια δημιουργίας ενός επιτελείου σύγχρονης διακυβέρνησης. Το επιτελικό κράτος είχε υπονομευτεί από την ιδρυτική πράξη γένεσής του.

    Πιθανώς γι΄ αυτό και η βασική του ενασχόληση δεν ήταν ίσως ο συντονισμός και η παραγωγή έργου, αλλά η προστασία του πρωθυπουργού από "φίλιες" δυνάμεις, που πιθανώς δεν είχαν αποδείξει τη νομιμοφροσύνη τους. Αν φυσικά, ας το επαναλάβουμε, ισχύουν οι δημοσιογραφικές πληροφορίες και οι σχετικές αποκαλύψεις.

    Υ.Γ. Ανθρωποι που τον έζησαν από κοντά, κυρίως δημοσιογράφοι αλλά και επιχειρηματίες, διηγούνται εκ των υστέρων την εμμονή του Γρηγόρη Δημητριάδη με τις συνωμοσίες και με ορισμένα πολιτικά στελέχη τα οποία πολεμούσε συστηματικά, την καχυποψία του για όλους, τον ρόλο του στον ανασχηματισμό -του αποδίδεται η εκπαραθύρωση του Μιχάλη Χρυσοχοΐδη- και η αίσθηση της παντοδυναμίας που σταδιακά απέκτησε.

    Ισως μάλιστα αυτό εξηγεί και τα πρόσωπα που βλέπουμε στις λίστες που δημοσιεύθηκαν -λίστες για τις οποίες, ας το ξαναπούμε, δεν υπάρχει όμως καμία επιβεβαίωση- και στις οποίες φιγουράρουν και τελείως άσχετα πρόσωπα, που δεν μπορούν να ερμηνευτούν παρά μόνο με τις προσωπικές και μάλλον παράλογες εμμονές, του όποιου έδωσε την εντολή.

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ