Πόσο θα αυξηθεί το αμερικανικό LNG στην Ευρώπη – Tα εμπόδια

Του Χάρη Φλουδόπουλου

Παρά τις φιλόδοξες εξαγγελίες και τις πολιτικές δεσμεύσεις, η αύξηση των ροών αμερικανικού LNG προς την Ευρώπη αποδεικνύεται πιο σύνθετη υπόθεση από όσο αρχικά είχε εκτιμηθεί. Η συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ για τους δασμούς προέβλεπε ενίσχυση των αμερικανικών εξαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου έως τα 200 εκατ. κυβικά μέτρα ετησίως, στόχος που σήμερα φαίνεται να υπολείπεται των πραγματικών δυνατοτήτων της αγοράς.

Το 2025 οι εισαγωγές αμερικανικού LNG στην Ευρώπη κινήθηκαν σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, μεταξύ 83 και 89 δισ. κυβικών μέτρων (bcm), σύμφωνα με διαφορετικές εκτιμήσεις της αγοράς, καταγράφοντας άνοδο σχεδόν 60% σε ετήσια βάση. Για το 2026, αναλυτές εκτιμούν ότι η ευρωπαϊκή ζήτηση LNG μπορεί να αυξηθεί κατά έως 15 bcm, με το μεγαλύτερο μέρος να καλύπτεται εκ νέου από τις ΗΠΑ, ιδίως μετά τις αποφάσεις της ΕΕ για σταδιακή απαγόρευση του ρωσικού LNG.

Ωστόσο, η περαιτέρω άνοδος δεν θεωρείται δεδομένη. Καθυστερήσεις στην ανάπτυξη νέων τερματικών υγροποίησης στις ΗΠΑ περιορίζουν τη βραχυπρόθεσμη δυνατότητα αύξησης των εξαγωγών, ενώ η αναθέρμανση της ζήτησης στην Ασία δημιουργεί ανταγωνισμό για τα διαθέσιμα φορτία.

Καθοριστικό ρόλο παίζει και η κατάσταση των ευρωπαϊκών αποθηκών φυσικού αερίου. Τα επίπεδα πλήρωσης κινούνται γύρω στο 57%, σημαντικά χαμηλότερα από το 69% της αντίστοιχης περσινής περιόδου. Η Βορειοδυτική Ευρώπη αναμένεται να εξέλθει από τον χειμώνα με αισθητά μειωμένα αποθέματα, γεγονός που αυξάνει τη ζήτηση για εισαγωγές LNG κατά την περίοδο επαναπλήρωσης.

Οι τιμές αναφοράς στο ολλανδικό TTF εκτιμάται ότι θα παραμείνουν σε επίπεδα που "κρατούν" τα ευέλικτα φορτία LNG στον Ατλαντικό, ευνοώντας την Ευρώπη έναντι της Ασίας. Αυτό μπορεί να διασφαλίσει ένα επαρκές "μαξιλάρι" ενόψει του επόμενου χειμώνα, χωρίς όμως να εξαλείφει τις αβεβαιότητες.

Ο κάθετος διάδρομος και τα ρυθμιστικά εμπόδια

Στη Νοτιοανατολική Ευρώπη, τα προβλήματα είναι περισσότερο δομικά. Ο λεγόμενος κάθετος διάδρομος φυσικού αερίου, μέσω του οποίου η Ελλάδα φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως νότια πύλη για τη μεταφορά αμερικανικού LNG προς τα Βαλκάνια και έως την Ουκρανία, σκοντάφτει σε ρυθμιστικά και γραφειοκρατικά εμπόδια.

Η έλλειψη εναρμονισμένων κανόνων, οι καθυστερήσεις σε διασυνοριακές δημοπρασίες δυναμικότητας και οι διαφορετικές εθνικές προσεγγίσεις στις ρυθμίσεις τιμολόγησης περιορίζουν την πρακτική αξιοποίηση των υποδομών. Έτσι, ενώ η φυσική δυνατότητα μεταφοράς υπάρχει, οι πραγματικές ροές υπολείπονται των προσδοκιών.

Πέρα από τις αγορές και τις υποδομές, η γεωπολιτική παραμένει ο μεγάλος άγνωστος του 2026. Η ένταση στις ευρωατλαντικές σχέσεις, με αφορμή ζητήματα όπως η Γροιλανδία, έχει ήδη προκαλέσει συζητήσεις εντός της ΕΕ για το κατά πόσο μπορεί να "παγώσει" ή να επανεξεταστεί η ευρύτερη εμπορική συμφωνία με τις ΗΠΑ, η οποία προβλέπει αγορές αμερικανικής ενέργειας ύψους εκατοντάδων δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Σε ένα ακραίο σενάριο, η Ευρώπη θα μπορούσε να βρεθεί παγιδευμένη ανάμεσα στην ανάγκη ενεργειακής ασφάλειας και σε πολιτικές πιέσεις, αναγκαζόμενη να συνεχίσει να αγοράζει LNG τόσο από τις ΗΠΑ όσο και –έμμεσα ή άμεσα– από τη Ρωσία, παρά τις πολιτικές δεσμεύσεις.

Εν κατακλείδι το αμερικανικό LNG θα παραμείνει βασικός πυλώνας της ευρωπαϊκής ενεργειακής ασφάλειας και το 2026, με περιθώρια περαιτέρω αύξησης των ροών. Ωστόσο, οι αρχικές προσδοκίες για θεαματική άνοδο, όπως αποτυπώθηκαν στη συμφωνία ΕΕ–ΗΠΑ, προσκρούουν σε τεχνικούς περιορισμούς, ρυθμιστικά εμπόδια και γεωπολιτικές αβεβαιότητες. Για χώρες όπως η Ελλάδα, το στοίχημα δεν είναι μόνο οι εισαγωγές LNG, αλλά η άρση των εμποδίων που θα επιτρέψουν τη μετατροπή της σε πραγματικό κόμβο τροφοδοσίας της Νοτιοανατολικής Ευρώπης.