Πώς διαμορφώνεται το χαρτοφυλάκιο ομολόγων των τραπεζών

Του Νίκου Κωτσικόπουλου

Σε πλεονεκτική θέση έχει φέρει τις ελληνικές τράπεζες το πλεόνασμα κεφαλαίων και ρευστότητας που διαθέτουν και η αύξηση των καταθέσεων από νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Επιτυγχάνουν έτσι να διατηρούν σε χαμηλά επίπεδα τη σχέση δανείων προς καταθέσεις, ενώ αυξάνουν τις χρηματοδοτήσεις τους και παράλληλα συνεχίζουν να αυξάνουν τα περιουσιακά τους στοιχεία με νέα μικρότερη αυτή τη φορά αύξηση των χαρτοφυλακίων τους σε ομόλογα που έκαναν στο τρίτο τρίμηνο του 2025. 

Ταυτόχρονα όμως διακρίνεται και μικρή διάθεση για trading με ομόλογα που ταξινομούνται προς πώληση και άλλους τίτλους που καταγράφονται λογιστικά με τη μέθοδο της εύλογης αξίας και είναι κατά κανόνα ομόλογα του ελληνικού δημοσίου, μετοχές και μερίδια Αμοιβαίων Κεφαλαίων. 

Στο τρίτο τρίμηνο οι τράπεζες αύξησαν τις θέσεις τους σε ομόλογα περίπου κατά 520 εκατ. ευρώ, με αποτέλεσμα τα χαρτοφυλάκιά τους στο εννεάμηνο να φθάνουν τα 81 δισ. ευρώ. Τα χαρτοφυλάκια όλων των τραπεζών (όχι των συστημικών) χωρίς τις μετοχές και τα μερίδια των Αμοιβαίων Κεφαλαίων είχαν αξία 80,47 δισ. ευρώ στο πρώτο εξάμηνο του 2025, όταν είχαν ήδη παρουσιάσει το πρώτο άλμα εντός του 2025 έναντι του 2024 κατά 2,3 δισ. ευρώ, με αγορές κυρίως ευρωπαϊκών ομολόγων.

Στο πρώτο εξάμηνο έγινε αντιληπτή η στροφή των ελληνικών τραπεζών και ειδικά των 4 σημαντικών, από τα ελληνικά ομόλογα σε ευρωπαϊκά ομόλογα. Οι νέες αγορές ήταν κυρίως σε ομόλογα χωρών της Ευρωζώνης, ιταλικά, ισπανικά κλπ. Φυσικά η μεγαλύτερη θέση που έχουν όλες είναι σε ομόλογα του ελληνικού δημοσίου, τα οποία συμπληρώνονται από έντοκα γραμμάτια.

Στο πρώτο εξάμηνο τα ομόλογα του ελληνικού δημοσίου ήταν 34,337 δισ. ευρώ μαζί με τα έντοκα γραμμάτια αξίας 1,56 εκατ. ευρώ. Τα ξένα ομόλογα ήταν αξίας 28,3 δισ. ευρώ. Στην εύλογη αξία αποτιμούσαν οι τράπεζες χαρτοφυλάκιο τίτλων 18,13 δισ. ευρώ, στο οποίο περιελάμβαναν με κάθε λογής ομόλογα, ελληνικού δημοσίου, ξένα ομόλογα, εταιρικά, διεθνών οργανισμών κλπ έντοκα γραμμάτια 1,2 δισ. ευρώ, μετοχές 1,03 δισ. ευρώ καθώς και μερίδια Αμοιβαίων αξίας 539 εκατ. ευρώ.

Συνολικά, περίπου 79% των τίτλων είναι προς διακράτηση μέχρι τη λήξη τους και αποτιμώνται στο αποσβεσμένο κόστος αλλά κι ένα όχι ευκαταφρόνητο τμήμα, αποτιμάται στην εύλογη αξία. Ειδικά μάλιστα σε ομόλογα του ελληνικού δημοσίου οι τράπεζες είχαν αυξήσει τους τίτλους αυτούς σε 7,2 δισ. ευρώ από 4,1 δισ. ευρώ στο τέλος του 2024. Βεβαίως με το πλεόνασμα ρευστότητας που διαθέτουν οι τράπεζες πρέπει να αξιοποιούν τα κεφάλαια και να έχουν ευελιξία να χρειαστούν κεφάλαια για άλλο σκοπό.

Τι χαρτοφυλάκια τίτλων είχαν οι τράπεζες 

Η Eurobank είχε στο εννεάμηνο το μεγαλύτερο χαρτοφυλάκιο τίτλων ακολουθούμενη από την Εθνική Τράπεζα, ενώ πολύ κοντά είναι μεταξύ τους Alpha Bank και Πειραιώς, με χαρτοφυλάκια αξίας άνω των 17 δισ. ευρώ και κάτω των 18 δισ. ευρώ. Ειδικότερα:

EUROBANK

Στο τέλος εννεάμηνου είχε χαρτοφυλάκιο 24,6 δισ. ευρώ. Αποτιμούσε στο αποσβεσμένο κόστος 78% του χαρτοφυλακίου της και στην εύλογη αξία το 16% έχοντας περίπου 5% του χαρτοφυλακίου με καθαρό προσανατολισμό trading. 
Η μεγάλη διασπορά και η ποικιλία χαρακτηρίζει το χαρτοφυλάκιο και οι τίτλοι του δημοσίου είναι μόλις 23%. Αντίθετα οι ευρωπαϊκοί τίτλοι φθάνουν το 29%, υπάρχουν πλέον αμερικανικά treasuries  που φθάνουν το 4% του χαρτοφυλακίου, εταιρικά ομόλογα στο 10% του χαρτοφυλακίου και τα ομόλογα οργανισμών αποτελούν το 8% του χαρτοφυλακίου.

Εθνική Τράπεζα

Η Εθνική Τράπεζα πρόσθεσε τίτλους αξίας 2,3 δισ. ευρώ στο τελευταίο τρίμηνο του 2024 και τίτλους αξίας 1 δισ. ευρώ στην αρχή της χρονιάς φθάνοντας τα 21,5 δισ. ευρώ. 

Μείωσε σε 7,4 δισ. ευρώ από 7,5 δισ. ευρώ τα ομόλογα του ελληνικού δημοσίου μέχρι το τρίτο τρίμηνο, αύξησε τα έντοκα γραμμάτια κατά 200 εκατ. ευρώ στα 600 εκατ. ευρώ και κυρίως αύξησε κατά 900 εκατ. ευρώ από την αρχή του 2025 τα ευρωπαϊκά της ομόλογα.

Οι τίτλοι που διαθέτει καθαρά για trading μειώθηκαν κατά 100 εκατ. ευρώ στα 400 εκατ. ευρώ, αλλά αυξήθηκαν από την αρχή του 2025 κατά 1,1 δισ. ευρώ στα 4,8 δισ. ευρώ συνολικά, οι τίτλοι που ταξινομεί προς αγορά και πώληση.

Τράπεζα Πειραιώς

Το χαρτοφυλάκιο της Πειραιώς φθάνει τα 17,7 δισ. ευρώ και οι τίτλοι σταθερού εισοδήματος ανέρχονται στο 21% του ενεργητικού. Μεταξύ Ιουνίου και Σεπτεμβρίου 2025 αύξησε τους τίτλους του ελληνικού δημοσίου κατά 200 εκατ. ευρώ στα 11 δισ. ευρώ. 

Αύξησε επίσης τους ευρωπαϊκούς τίτλους κατά 200 εκατ. ευρώ στα 5,1 δισεκ. ευρώ και μείωσε κατά 100 εκατ. ευρώ τις συμμετοχές της στα εταιρικά ομόλογα που φθάνουν τώρα τα 1,7 δισ. ευρώ. 

Σε γενικές γραμμές το μεγαλύτερο μέρος των τίτλων του δημοσίου 9,4 δισ. ευρώ συνολικά αποτιμάται στο αποσβεσμένο κόστος, στο οποίο κατατάσσει ομόλογα αξίας 15,3 δισ. ευρώ συνολικά. Σε χαρτοφυλάκιο trading τοποθετεί τίτλους αξίας 1,1 δισ. ευρώ από τους οποίους 700 εκατ. ευρώ ελληνικούς τίτλους και στην εύλογη αξία προς πώληση τίτλους 1,4 δισ. ευρώ, από τα οποία τα 800 εκατ. ευρώ είναι ελληνικοί τίτλοι.

Alpha Bank

Το χαρτοφυλάκιο της Alpha Bank αυξήθηκε από τα 16,9 δισ. ευρώ στο τέλος του 2024 σε 17,3 δισ. ευρώ στο πρώτο τρίμηνο του 2025 και μειώθηκε κατά 100 εκατ. ευρώ στο δεύτερο και τρίτο τρίμηνο. Τα 15 δισ. ευρώ είναι υψηλής ποιότητας τίτλοι. 

Διαθέτει ομόλογα του ελληνικού δημοσίου 8,1 δισ. ευρώ, 8,1 δισ. ευρώ επιλέξιμους από την ΕΚΤ τίτλους, έντοκα γραμμάτια 500 εκατ. ευρώ και 400 εκατ. ευρώ σε μετοχές και μερίδια Αμοιβαίων. 

Συνολικά από τους επιλέξιμους τίτλους της ΕΚΤ, τα 4,8 δισ. ευρώ είναι κρατικά ομόλογα, τα 900 εκατ. ευρώ ομόλογα υπερεθνικών οργανισμών, τα 1,2 δισ. ευρώ είναι ομόλογα με επενδυτική βαθμίδα και 1,2 δισεκ. ευρώ είναι ελληνικά εταιρικά ομόλογα. 

Το 91% του χαρτοφυλακίου είναι ταξινομημένο στο αναπόσβεστο κόστος.