Συνεχης ενημερωση

    Δευτέρα, 09-Ιαν-2017 00:05

    Λειτουργικά αναλφάβητοι

    • Εκτύπωση
    • Αποθήκευση
    • Αποστολή με email
    • Προσθήκη στη λίστα ανάγνωσης
    • Μεγαλύτερο μέγεθος κειμένου
    • Μικρότερο μέγεθος κειμένου

    Του Χρήστου Χωμενίδη

    "Δεν το μπορώ αυτό το μηχάνημα! Δεν αντέχω τη γεύση του!" εξανέστη η μπροστινή μου. Για πολλοστή φορά ο πωλητής πάσχισε να της εξηγήσει ότι η γεύση, το άρωμα τέλος πάντων, του ηλεκτρονικού τσιγάρου δεν καθορίζεται από τη συσκευή αλλά από το υγρό που επιλέγει ο κάθε χρήστης. Μάταια. Η κοπέλα, τριαντάρα, καλοβαλμένη,  άφησε κάτω το ηλεκτρονικό τσιγάρο, αρνήθηκε με εξαιρετικά δύσπιστο -σχεδόν προσβεβλημένο- ύφος να δοκιμάσει κάποιο άλλο υγρό και αποχώρησε από το κατάστημα. "Είκοσι λεπτά με ταλαιπωρούσε!" βαριαναστέναξε ο πωλητής. "Πώς να την πω χωρίς να τη βρίσω;" "Λειτουργικά αναλφάβητη" του πρότεινα. 

    Ο επιστημονικός ορισμός διατυπώνεται ομολογουμένως κάπως αυστηρότερα. Λειτουργικά αναλφάβητος ονομάζεται ο άνθρωπος που ενώ έχει αποφοιτήσει από τη βασική -ίσως και από τη μέση- εκπαίδευση, δεν μπορεί να κατανοήσει και να επιλύσει απλά προβλήματα της καθημερινότητας. Δεν είναι σε θέση να αντιληφθεί και να αναπτύξει λογικά επιχειρήματα. Δεν καταφέρνει να αρθρώσει σωστά τις όποιες σκέψεις του και να τις αντιστοιχήσει με την αντικειμενική πραγματικότητα. Ο λειτουργικά αναλφάβητος, εν ολίγοις, αδυνατεί να φέρει αβοήθητος εις πέρας τις κοινωνικές του συναλλαγές. Να αναγνωρίσει και να υπερασπιστεί τα συμφέροντά του.

    Σύμφωνα με τις στατιστικές, οι λειτουργικά αναλφάβητοι στην Ελλάδα προσέγγιζαν το 2008 το 4% του πληθυσμού. Επιτρέψτε μου να χαρακτηρίσω το νούμερο εξόφθαλμα επιεικές. Όποιος κυκλοφορεί στην αγορά, όποιος διαβάζει έρευνες της κοινής γνώμης, όποιος μπαίνει έστω τα social media και αντιμετωπίζει ό,τι γράφεται στο facebook και στο twitter, γνωρίζει από πρώτο χέρι ότι το ποσοστό των συμπολιτών μας που αποτυγχάνει να πορευτεί με την πυξίδα της λογικής και της κοινής πείρας και πρόθυμα πιστεύει και το πιo εξωφρενικό ακόμα μύθευμα, είναι υπερπολλαπλάσιο. 

    Πώς να χαρακτηρίσεις τους μυριάδες ανθρώπους οι οποίοι έτειναν ευήκοον ους στον Αρτέμη Σώρρα, εάν δεν πύκνωσαν και τις γραμμές του "κινήματός" του; Που θεώρησαν πιθανόν ο πρώην έμπορος πλαστικών τσουληθρών για παιδότοπους να έχει πουλήσει διαστημική τεχνολογία στον Ομπάμα και να έχει εισπράξει τρισεκατομμύρια; Απελπισμένους από την οικονομική κρίση; Μα δεν αρκεί να έχεις ναυαγήσει σε ένα ξερονήσι για σε ψήσει κάποιος ότι η σωτηρία σου έγκειται στο να αλείφεσαι νυχθημερόν με ένα μαντζούνι, ώσπου να φυτρώσουν στην πλάτη σου φτερά και να διασχίσεις πετώντας τον ωκεανό. Πρέπει να έχεις παραιτηθεί κι από τη λειτουργία του μυαλού σου!

    Σε ποια κατηγορία να κατατάξεις όλους εκείνους οι οποίοι επιμένουν ότι τον Γιάνη Βαρουφάκη "τον φάγανε τα συμφέροντα" επειδή με τα "γουάου" του και με τα πλουμιστά πουκάμισά του "έκανε την Μέρκελ να τρέμει σαν κλαράκι"; Που αντιμετωπίζουν την Ζωή Κωνσταντοπούλου σαν μετενσάρκωση σχεδόν της Μπουμπουλίνας και την Ραχήλ Μακρή της Μαντώ Μαυρογένους; Που δίνουν βάση στην κάθε θεωρία συνομωσίας, αρκεί να περιέχει Εβραίους, μασόνους και να παραπέμπει στις προφητείες του Παϊσιου ή της γερόντισσας Θεοπίστης; Πρόσφατα άκουσα, σε ένα καφενείο της Κυψέλης, μία παρέα συνταξιούχων να συμφωνεί πως στα πεπόνια τα οποία εισάγονται από το Ισραήλ ραβίνοι έχουν κάνει ενέσεις με δηλητήριο που κάμπτει το εθνικό μας φρόνημα! 

    "Με αυτά τους πιπιλάνε" θα μου πείτε "νυχθημερόν το μυαλό απ'τα ραδιόφωνα κι από τις τηλεοράσεις. Κουκιά τρώνε, κουκιά μαρτυράνε..." Θα συμφωνήσω. Τα ηλεκτρονικά μέσα ενημέρωσης μπορεί να ελέγχονταν κάποτε ασφυκτικά απ'το κράτος, διατηρούσαν ωστόσο μια -προσχηματική έστω- σοβαρότητα. Οι εφημερίδες, ακόμα κι όταν αλληθώριζαν προκλητικά προς την τάδε ή τη δείνα παράταξη, σέβονταν στοιχειωδώς τους αναγνώστες τους. Δεν τους αντιμετώπιζαν σαν ηλίθιους. Οι ειδήσεις ήταν ειδήσεις και η ψυχαγωγία ήταν ψυχαγωγία. Δεν θα ζητούσαν παλαιά τη γνώμη ενός λαϊκού τραγουδιστή για τα μνημόνια, ακριβώς επειδή σέβονταν την τέχνη του και την θέση του στην κοινωνία. Δεν θα έκριναν τους πολιτικούς με όρους λάιφ-στάιλ, εάν έχουν μοντέρνα κόμμωση ή θελκτικό χαμόγελο ή αν λένε ξεκαρδιστικά ανέκδοτα...

    Η απλοϊκότητα, η ευπιστία, η ροπή προς τις τερατολογίες ανέκαθεν χαρακτήριζε τους ανθρώπους. Πρώτη φορά όμως, στις μέρες μας, έχει σε τέτοιο βαθμό νομιμοποιηθεί. Τείνει να γίνει ο κανόνας. Και όχι ασφαλώς αποκλειστικά στην Ελλάδα. 

    Ο Μπέπε Γκρίλο υπήρξε ένας κωμικός με λιγότερο ταλέντο αλλά με -ακόμα- περισσότερο θράσος από τον Λάκη Λαζόπουλο, καταδικασμένος μάλιστα για αυτοκινητιστικό δυστύχημα που προκάλεσε τρεις θανάτους. Εάν διεξάγονταν σήμερα βουλευτικές εκλογές στην Ιταλία, ο Μπέπε Γκρίλο πιθανότατα θα σάρωνε.

    Έχοντας φλομώσει τους Βρετανούς στα ψέμματα -πως αποχωρώντας απ'την Ευρωπαϊκή Ένωση θα εξοικονομούσαν αστρονομικά ποσά- ο Νάιτζελ Φάρατζ συνέβαλε αποφασιστικά στο Brexit. Μετακόμισε ακολούθως στις ΗΠΑ  και σιγοντάρισε τον Ντόναλντ Τραμπ στις εξαγγελίες του ότι θα ξανακάνει την Αμερική μεγάλη χτίζοντας τείχη και απαγορεύοντας τις εκτρώσεις. Στα δύο σημαντικότερα πολιτικά γεγονότα του 2016 ο κύριος Φάρατζ έχει το μερίδιό του.

    "Εγώ το έχω πάρει απόφαση. Το 40% των Ελλήνων είναι αθεράπευτα χαμένο στις ονειροφαντασίες του. Κάθε ρεαλιστική προσέγγιση της πραγματικότητας τούς προξενεί αποστροφή. Δεν πρόκειται ποτέ να μας ακούσουν. Πόσω δε μάλλον να μας ψηφίσουν" μού έλεγε τις προάλλες ένας φέρελπις πολιτικός που επιχειρεί φιλότιμα να εκφράσει τον κοινωνικό φιλελευθερισμό. "Απευθύνεστε συνεπώς στο υπόλοιπο 60%..." συνεπέρανα. "Λίγο είναι;" "Κάθε άλλο. Η κοινωνική δυναμική ωστόσο δεν σάς ευνοεί. Ο χρόνος μοιάζει να δουλεύει εναντίον σας..."

    Ο υπνοβάτης δεν συνέρχεται παρά όταν συγκρουστεί με τον τοίχο. Ο λειτουργικός αναλφαβητισμός -ιδίως όταν προέρχεται από ψυχική και διανοητική ραστώνη- δεν θεραπεύεται παρά μπροστά σε θανάσιμο κίνδυνο. Τότε το ένστικτο αυτοσυντήρησης επαναφέρει τους ανθρώπους στη λογική. Ιστορικά, οι κοινωνίες που είχαν μαστουρώσει ξενέρωσαν εξαιτίας κάποιου πολέμου ή κάποιας άλλης άφατης καταστροφής. Ας ελπίσουμε ότι η Ιστορία -για ποιο λόγο άραγε;- δεν πρόκειται να επαναληφθεί.-

     

    Διαβάστε ακόμα για:

    ΣΑΣ ΑΡΕΣΕ ΤΟ ΑΡΘΡΟ;

    ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

    00:04 17/07

    Μια ιστορία αιώνια και κοινότοπη

    ...Ο Κορινθιακός κόλπος έχει γεμίσει τσούχτρες. Οι παραθεριστές βρίσκονται σε απόγνωση. Ένας τοπικός δήμαρχος πρότεινε να αγοραστούν δελφίνια προκειμένου να τις καταβροχθίσουν, δίχως να του περάσει...

    00:07 10/07

    Παρά θίν' αλός

    Αποτελεί ερώτημα, αίνιγμα σχεδόν, προς επιστημονική εξιχνίαση, το πώς ενώ οι Έλληνες -πρωτίστως οι νεότερες ηλικίες- μαστίζονται στο μη παρέκει από την κρίση, οι ΄Ελληνες -πρωτίστως οι νεότερες...

    00:05 03/07

    Λουδίτες

    Το αν η αποκομιδή των σκουπιδιών διενεργείται από υπηρεσίες των δήμων ή έχει ανατεθεί σε ιδιωτικές εταιρείες ποσώς ενδιαφέρει όποιον ειλικρινά νοιάζεται για τους εργαζόμενους, ιδίως δε για τους...

    00:06 26/06

    Κανείς δεν περισσεύει

    Όσο περνούν οι εβδομάδες και οι μήνες παρατηρώ ότι ένα ολοένα και μεγαλύτερο ποσοστό των πολιτών του "ευρωπαϊκού" λεγόμενου "τόξου" βεβαιώνεται απολύτως πως ο θρίαμβος στις προσεχείς εκλογές έχει...

    00:03 19/06

    Ποιος είσαι ή τι κάνεις;

    Μες στα ζητήματα που ταλανίζουν τους καιρούς μας, εξέχουσα θέση κατέχει η αναζήτηση από τον καθέναν μιάς ξεκάθαρης, αποκρυσταλλωμένης -ει δυνατόν και ξεχωριστής- ταυτότητας. Οι άνθρωποι απανταχού...

    00:14 06/06

    Η μάχη των ανθρώπων με τα τέρατα

    "Θα μπείτε ως επιβάτες στα αεροπλάνα. Μόλις απογειωθούν, θα μπουκάρετε στα κόκ-πιτ. Θα εξουδετερώσετε τους πιλότους, θα πιάσετε τα πηδάλια και θα τα οδηγήσετε καταπάνω στους Δίδυμους Πύργους, στο...

    00:05 29/05

    Ως πότε θα αντέξει η Άννα;

    "Συγγνώμη αλλά δεν θα έρθω αύριο. Δεν μπορώ να έρθω. Έχουν απεργία τα μέσα μαζικής μεταφοράς. Άμα πάρω ταξί από το Μαρούσι για Φάληρο κι έπειτα πάλι πίσω, θα βγω εκτός προϋπολογισμού. Τριάντα ευρώ θα ...

    00:05 22/05

    Ας το τολμήσει

    Οι Έλληνες απεχθάνονται το παλαιό πολιτικό προσωπικό. Όσους διαχειρίστηκαν τις κοινές μας τύχες από το 1974 έως το 2015. Η αιτία είναι προφανής. Και δικαιολογημένη. Το "ancient regime", μολονότι...

    00:04 15/05

    Νάρκες και παρενθέσεις

    Ο ρυθμός των πολιτικών γεγονότων είναι -τα τελευταία χρόνια- τόσο καταιγιστικός ώστε η πρωθυπουργία Σαμαρά να φαντάζει μακρινό σχεδόν παρελθόν. Φιλίστωρ εντούτοις εγώ, άδραξα την τυχαία συνάντηση μου ...

    00:05 08/05

    Ανάλγητα, απροσχημάτιστα, κυνικά

    Το τρανταχτότερο ελληνικό σκάνδαλο της δεκαετίας του '80 είχε ως πρωταγωνιστή του τον Γεώργιο Κοσκωτά. Επρόκειτο για έναν νέο με παχύ καλοκάγαθο μούτρο, ο οποίος είχε μεγαλώσει στην Αμερική και...

    00:05 02/05

    Γερολαδάδες

    Την επομένη που έβαλε λουκέτο ο κυριότερος ανταγωνιστής του στην περιοχή, ο ιδιοκτήτης μιάς μεσαίας επιχείρησης με μοντέρνο προφίλ και καλή έως τότε φήμη, άρχισε να καλεί έναν-έναν τούς υπαλλήλους...

    00:17 25/04

    Γαλλία, τελευταία ευκαιρία

    Είναι παιδιάστικα αφελής η τάση πολλών απλών πολιτών -αλλά και έγκριτων δήθεν σχολιαστών της επικαιρότητας- να προσομοιάζουν τα γαλλικά με τα ημέτερα πολιτικά πράγματα. Να ταυτίζουν σχεδόν τον Ζαν...

    00:05 18/04

    Το όνειρο της δημοκρατίας

    Η επικράτηση του ΝΑΙ είναι οριακή και αμφισβητείται από την αντιπολίτευση και τους ξένους παρατηρητές. Στις μεγάλες πόλεις κέρδισε το ΟΧΙ. Η εξουσιολαγνεία του Ερντογάν σύντομα θα του γυρίσει...

    00:05 10/04

    Κάφκα στο θέατρο σκιών

    Η ιστορία που θα σας διηγηθώ αληθεύει απολύτως. Από διακριτικότητα προς τον άνθρωπο στον οποίον συνέβησαν -και εξακολουθούν να συμβαίνουν- όσα εξωφρενικά θα διαβάσετε, θα αποκρύψω απλώς το όνομά του. ...

    00:05 03/04

    Πρωθυπουργίλα

    Ανοίγει προχθές το πρωί την ντουλάπα και πέφτει πάλι πάνω στα δεκαπέντε κοστούμια που του έχουν ράψει, όλα σε τόνους τού μπλε και του γκρι. Τα παλιότερα, τα διετίας, ούτε που του χωράνε πλέον - τα...