Ενισχύει την υγιή ανταγωνιστικότητα η διαβάθμιση της τεχνικής ευθύνης

Του Γιώργου Στασινού

Η Πολιτεία αποφάσισε, επιτέλους, να αποδώσει στις πενταετείς σπουδές των πολυτεχνείων και των πολυτεχνικών σχολών (αλλά και των άλλων τμημάτων πενταετούς φοίτησης) το ακαδημαϊκό επίπεδο που τους αξίζει. Μετά από προσπάθειες 15 ετών, καταφέραμε να πείσουμε ότι οι σπουδές των μηχανικών στις ελληνικές πολυτεχνικές σχολές όχι μόνο είναι υψηλού επιπέδου, αλλά αντιστοιχούν σε επίπεδο master. Η αναγνώριση των 5ετών σπουδών ως Integrated Master απαντά στη σύγχρονη ευρωπαϊκή πραγματικότητα και διευκολύνει την ανταγωνιστικότητα των μηχανικών – ως μελετητών ή ως κατασκευαστών – σε διεθνές επίπεδο, τουλάχιστον σε ακαδημαϊκό επίπεδο, είτε θέλουν να εργαστούν ως ελεύθεροι επαγγελματίες είτε ως στελέχη ή υπάλληλοι.

Μπορεί το ΤΕΕ να νιώθει δικαιωμένο, διότι οι διπλωματούχοι μηχανικοί αποκτούν το επίπεδο αναγνώρισης που τους αναλογεί, αλλά αυτό είναι μόνο το πρώτο βήμα για τον εκσυγχρονισμό του τεχνικού κόσμου. Ακολουθεί η αντιστοίχιση των σπουδών τους με το 7ο επίπεδο του Ευρωπαϊκού Πλαισίου Προσόντων. Για να μην μείνει όμως λειψή και αυτή η μεταρρύθμιση (που άργησε πολύ), πρέπει να προχωρήσουμε σε ένα νέο πλαίσιο διασφάλισης ποιότητας και πιστοποίησης των τεχνικών επαγγελμάτων συνολικά. Που στην καρδιά του θα έχει τον διαχωρισμό των επιπέδων τεχνικής ευθύνης για κάθε τεχνικό επάγγελμα.

Γιατί είναι απαραίτητη η διαβάθμιση της τεχνικής ευθύνης; Διότι μόνο έτσι, μέσα από την πιστοποίηση των ρόλων που μπορεί να παίξει κάθε επαγγελματίας στο σύστημα παραγωγής ιδιωτικών και δημόσιων έργων κάθε είδους στη χώρα, μπορεί να υπάρξει διαφάνεια, αξιοπιστία, έλεγχος, διασφάλιση ποιότητας – και εντέλει ανταγωνιστικότητα και μείωση κόστους. Θυμίζω ότι σήμερα μόνο για τους μηχανικούς μπορεί ένας πολίτης να διασφαλίσει ότι "είναι αυτό που λένε", και μάλιστα ηλεκτρονικά, μέσα από το μητρώο του ΤΕΕ.

Αυτά τα μητρώα, όπως των διπλωματούχων μηχανικών μελών του ΤΕΕ ή των τεχνικών επωνυμιών που αφορούν τεχνικές επιχειρήσεις, αλλά και τα αντίστοιχα των εργοληπτών, των κατασκευαστών,  των μελετητών, των δημοσίων έργων, προάγουν επίσης τη διαφάνεια και την αξιοπιστία. Και είναι κρίσιμα στη νέα ηλεκτρονική εποχή που περνάμε.

Θυμίζω ότι έχουμε προχωρήσει ήδη σε ένα ηλεκτρονικό σύστημα καταγραφής των αυθαιρέτων κτισμάτων της χώρας και στις 15 Οκτώβρη ξεκινά η Ηλεκτρονική Έκδοση Οικοδομικών Αδειών. Ακολουθεί, ελπίζουμε, η νομοθετημένη ήδη Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου. Και προτείνουμε επίσης να προχωρήσουν άμεσα ένα Ηλεκτρονικό Σύστημα για τα Έργα Υποδομής, ο ηλεκτρονικός χωροταξικός και πολεοδομικός σχεδιασμός: εντέλει ο ενιαίος ψηφιακός χάρτης της χώρας με όλα τα γεωχωρικά δεδομένα.

Για να μπορέσουν όμως όλα αυτά να φέρουν γρήγορα αποτέλεσμα για τον κάθε πολίτη και την κάθε επιχείρηση, η καταγραφή σε μητρώα, με τους αντίστοιχους ρόλους που θα έχουν οι εγγεγραμμένοι στα αντίστοιχα πληροφοριακά συστήματα ανάλογα με το επίπεδο ευθύνης που τους αναλογεί, πρέπει να αφορά όλους τους εμπλεκόμενους στην παραγωγή δημόσιων και ιδιωτικών έργων: από τον ανειδίκευτο και τον ειδικευμένο εργάτη, στον μάστορα, τον εργοδηγό, τον μηχανικό. Από το χειρωνάκτη μέχρι τον μελετητή και τον επιβλέποντα, πάντα με το επίπεδο ευθύνης που αναλογεί στις σπουδές και τα προσόντα του. Και εναρμονισμένα με το αντίστοιχο ευρωπαϊκό πλαίσιο.

Για αυτό το λόγο υπάρχει άμεση ανάγκη για τη δημιουργία ενός ενιαίου μηχανισμού και μητρώου, με καταγραφή και πιστοποίηση, όλων των επιπέδων τεχνικής ευθύνης. Μπορεί αυτό να ξεκινήσει, σήμερα, με τη δημιουργία ενός ανεξάρτητου και ξεχωριστού Μητρώου Αποφοίτων ΤΕΙ και ήδη έχουμε κάνει σχετικά βήματα στο Τεχνικό Επιμελητήριο Ελλάδας, αλλά η Πολιτεία πρέπει να διασφαλίσει ενιαία εφαρμογή. Ένα τέτοιο μητρώο, όπου θα μπορούν να εγγράφονται, μακριά από διαιρέσεις του παρελθόντος, οι απόφοιτοι της τεχνολογικής εκπαίδευσης έχει ξεχωριστή σημασία να βρίσκεται στο ΤΕΕ δηλαδή σε ένα νομικό πρόσωπο δημοσίου δικαίου που διασφαλίζει το δημόσιο συμφέρον και όχι να εγγράφονται οπουδήποτε, όπως σε έναν σύλλογο ή σωματείο. Αντίστοιχα πρέπει να δημιουργηθεί μητρώο και για το εργατικό προσωπικό, τεχνίτες, εργοδηγούς κλπ. Διότι πρέπει να αφήσουμε πίσω μας το παρελθόν των συντεχνιακών διαχωρισμών και να κοιτάξουμε το μέλλον του τεχνικού κόσμου ενιαία. Με το επίπεδο ευθύνης που αναλογεί στον καθένα. Για να μπορεί εύκολα και γρήγορα κάθε πολίτης και κάθε επιχείρηση, εντέλει, να διαλέγει τον συνεργάτη που ξέρει και μπορεί να εκτελέσει την τεχνική εργασία που ο καθένας χρειάζεται. Αυτό, στο τέλος, είναι που θα διευκολύνει κάθε είδους επένδυση και θα οδηγήσει την αγορά να λειτουργήσει με όρους διαφάνειας και αξιοκρατίας, με λιγότερο κόστος από εξωτερικότητες και ατελή πληροφόρηση, άρα σε εξοικονόμηση πόρων. Και εν τέλει σε περισσότερη ανταγωνιστικότητα ολόκληρη την οικονομία.

Ο κ. Στασινός είναι Πρόεδρος Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδας.