Είναι ο καπιταλισμός ηλίθιε...

Του Κώστα Στούπα

Είναι ο καπιταλισμός ηλίθιε...

Μπορεί ο πρόεδρος των "κοκκινολαίμηδων” να περιφρονεί τους ενδεχόμενους κινδύνους από την κλιματική αλλαγή (έστω και στην ελάχιστη περίπτωση που οφείλεται στον άνθρωπο), να απέσυρε  τις ΗΠΑ από το Συμβούλιο Ανθρωπίνων δικαιωμάτων του ΟΗΕ, τη συμφωνία για το Κλίμα κλπ γιατί πιστεύει πως μόνο έτσι θα ανταγωνιστεί τις ανερχόμενες "βρώμικες” οικονομίες που ανήκουν κυρίως  σε μεγάλες δυνάμεις με ολοκληρωτικά συστήματα (όπως η Κίνα και η Ρωσία), η ελεύθερη αγορά και ο σκληρός πυρήνας του καπιταλισμού όμως έχουν διαφορετική άποψη.

Εκτός από ένα λόμπυ επιχειρηματικών κλάδων (μετόχων και εργαζομένων) που αδυνατούν να αντεπεξέλθουν στα δεδομένα του διεθνούς ανταγωνισμού όπως τα χαλυβουργεία ή η αυτοκινητοβιομηχανία κλπ, οι περισσότεροι κλάδοι και επιχειρήσεις έχουν διαφορετική αντίληψη τόσο για τον ελεύθερο ανταγωνισμό όσο και για τη σχέση της οικονομικής δραστηριότητας με το περιβάλλον και τις κοινωνικές συμπεριφορές.

Μια ισχυρή παράμετρος που αναπτύσσεται ραγδαία και πλέον παίζει καθοριστικό ρόλο στις επενδύσεις και την επιχειρηματική δραστηριότητα είναι ο παράγων ESG (Enviromental, Social and Governance factor).

Υπάρχει πλέον μια ήδη μεγάλη και συνεχώς διευρυνόμενη κατηγορία επενδυτικών funds που μεταξύ των κριτηρίων επιλογής ενός αξιόγραφου (μετοχής ή ομολόγου) είναι τα αστέρια της διαβάθμισης ESG που διαθέτει ο εκδότης. Στην στήλη Contrarian Stories στο Κεφάλαιο του Σαββάτου που ασχολείται με επενδύσεις υπάρχει κατάλογος με επενδυτικά fund αυτής της κατηγορίας.

Πρόσφατα δημοσιεύτηκε μια έρευνα του Χάρβαρντ που καταλήγει στο συμπέρασμα πως από το ‘90 και μετά οι εταιρείες που έχουν υψηλή βαθμολογία ESG  έχουν παρουσιάσει μακροπρόθεσμα καλύτερη κερδοφορία και καλύτερες αποδόσεις για τους μετόχους τους.

Ο επικεφαλής του μεγαλύτερου επενδυτικού ομίλου της Wall Street (και του κόσμου) o Larry Fink της BlackRock πριν λίγο καιρό τάραξε τα νερά και έδειξε προς τα πού κατευθύνονται τα πράγματα. Ανέφερε για τις επιχειρήσεις πως για να ευημερήσουν  με την πάροδο του χρόνου, κάθε εταιρεία πρέπει όχι μόνο να αποφέρει οικονομικές επιδόσεις, αλλά και να δείξει πως συμβάλλει θετικά στην κοινωνία. "Οι επιχειρήσεις πρέπει να ωφελούν όλους συμπεριλαμβανομένων των μετόχων, των εργαζομένων, των πελατών και των κοινοτήτων στις οποίες λειτουργούν” έγραψε.  

Δεν είναι τυχαίο λοιπόν που οι εταιρείες προσπαθούν να πιστοποιηθούν στους δείκτες ESG καθώς έτσι διευρύνονται σημαντικά οι πιθανότητες να βρουν πιο εύκολα κεφάλαια για να χρηματοδοτήσουν τις δραστηριότητές τους.

Πρόσφατα η Walmart απέλυσε ένα υπάλληλο επειδή χρησιμοποιούσε στις τηλεφωνικές συνομιλίες λέξεις που θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως ρατσιστικές.

Η Starbucks έκλεισε όλα τα καταστήματα στις ΗΠΑ προκειμένου να εκπαιδεύσει όλο το προσωπικό πως να αποφεύγει συμπεριφορές που μπορεί να αποκρύπτουν ρατσιστικές αντιλήψεις απέναντι στους πελάτες.

Ακόμη και στην καρδιά της βρώμικης "βιομηχανίας” πετρελαϊκές εταιρείες ακολουθούν προγράμματα μείωσης του περιβαλλοντικού αποτυπώματος.
 
Οι εισηγμένες εταιρείες στις ΗΠΑ εφαρμόζουν πιστά και με διαφάνεια τους κανόνες εταιρικής διακυβέρνησης και ίσων ευκαιριών ανάλογα με τις δεξιότητες καθώς η εταιρική διακυβέρνηση και η καλή λειτουργία των ανεξάρτητων ελεγκτικών αρχών εντός των ομίλων κάνουν τους δυνητικούς επενδυτές να νιώθουν περισσότερο ασφαλείς. Τούτο εξασφαλίζει άφθονη και φθηνή χρηματοδότηση.
 
Εταιρείες πως η γερμανική RWE που δεν αντελήφθησαν έγκαιρα την σημασία να αυξήσουν το μερίδιο παραγωγής ενέργειας από ανανεώσιμες μορφές σήμερα υστερούν σε αποτελέσματα και κεφαλαιοποίηση από ανταγωνίστριες που προσαρμόστηκαν έγκαιρα.  

Εταιρείες τροφίμων όπως η General Mills, η Pepsico και η Nestle αναπροσαρμόζουν την γκάμα των προϊόντων και τις διαδικασίες παραγωγής και διάθεσης προκειμένου να πληρούν τα κριτήρια ESG αλλά και τις προτιμήσεις των καταναλωτών.

Είναι φανερό γιατί ο πρόεδρος Τράμπ κάνει λάθος και τα τραγικά λάθη του μπορεί να επιφέρουν καίρια πλήγματα στις ΗΠΑ, αλλά και τη Δύση συνολικότερα. Αντί να βάζει δασμούς το κόστος των οποίων θα πληρώνουν οι καταναλωτές για να κερδίζουν κάποιοι αναποτελεσματικοί επιχειρηματίες, ας ακούσει την αγορά και την επενδυτική βιομηχανία.

Το καθεστώς της Κίνας πουλάει φθηνά γιατί εκμεταλλεύεται βάναυσα τους Κινέζους. Αν λειτουργούσαν στην Κίνα οι κανόνες της ελεύθερης αγοράς οι μισθοί και το βιοτικό επίπεδο θα είχαν ανέβει πολύ ψηλότερα. Οι ελεγχόμενες από το κομμουνιστικό κράτος τράπεζες δανείζουν τους ημετέρους επιχειρηματίες όχι με αγοραία επιτόκια (με κριτήριο την ισορροπία ρίσκου απόδοσης) αλλά με χαριστικά. Οι κινέζικες τράπεζες είναι κατάφορτες με κόκκινα δάνεια τα οποία δεν θα εισπράξουν ποτέ. Οι πολιτικές διώξεις και οι κοινωνικέ και φυλετικές  διακρίσεις στα ολοκληρωτικά καθεστώτα είναι κανόνας.

Στη Δύση γίνεται θέμα η παρεμπόδιση της ZTE  να κάνει εξαγορές ενώ περνάει στα ψιλά η απαγόρευση της λειτουργίας της Google στην Κίνα επειδή αρνήθηκε να λογοκρίνει τις αναζητήσεις των Κινέζων πελατών της.

Αντί να βάζει δασμούς στο ελεύθερο εμπόριο ο πρόεδρος Τραμπ πρέπει με τους συμμάχους της Δύσης να αλλάξουν τα κριτήρια με τα οποία κάποια χώρα θα μπορεί να συμμετέχει στον Παγκόσμιο Οργανισμό Εμπορίου. Η βιομηχανία των επενδύσεων με δείκτες όπως ο ESG δείχνουν το δρόμο πως πρέπει να γίνει...

Στην Ελλάδα...

Στην Ελλάδα η ιστορία της FF αναμένεται να εξελιχθεί σε ισχυρό πλήγμα για το σύνολο των ελληνικών επιχειρήσεων καθώς αυξάνει τις υποψίες για τον τρόπο που λειτουργούν οι επιχειρήσεις στην χώρα. Η εικόνα του τρόπου που λειτουργεί το πολίτευμα και οι λοιποί θεσμοί και αρχές δεν είναι ενθαρρυντικός.

Ενδεχομένως πολύ γρήγορα οι επιχειρήσεις που ενδιαφέρονται για διεθνή σταδιοδρομία και ξένα κεφάλαια θα πρέπει οργανωμένα να αποκτήσουν σχετικές πιστοποιήσεις και να τις προβάλλουν συστηματικά. Με τον τρόπο αυτό θα κάνουν καλό στον εαυτό τους αλλά και τις υπόλοιπες ελληνικές επιχειρήσεις.

*Με το όρο Rednecks χαρακτηρίζονται στις ΗΠΑ οι χαμηλής μόρφωσης και εισοδήματος Αμερικάνοι που είναι επιρρεπείς στην ξενοφοβία, το ρατσισμό, τον προστατευτισμό κλπ Στην Ελλάδα θα τους ονομάζαμε "ελληναράδες” ή αυτούς που η στήλη χαρακτηρίζει εθνοφαφλατάδες...
Βλέπε: Redneck

kostas.stoupas@capital.gr