Όλα για τα Panama Papers: Το πώς, τα "ηχηρά" ονόματα και το μετά

Χιλιάδες επιχειρήσεις, εκατομμύρια έγγραφα, από το Μπουένος Άιρες έως το Ρέικιαβικ και το Κίεβο, χρειάστηκε η συμβολή των δημοσιογράφων από 80 χώρες σε ολόκληρο τον κόσμο και μήνες ερευνών για τη μεγαλύτερη διαρροή στην ιστορία της δημοσιογραφίας που εντούτοις ήλθε για να επιβεβαιώσει κάτι που λίγο - πολύ όλοι γνώριζαν - ή έστω είκαζαν: Πλούσιοι από όλες τις γωνιές της υφηλίου - επιφανείς ή όχι - συχνά χρησιμοποιούν offshore λογαριασμούς και σε πολλές περιπτώσεις, μάλιστα, αυτοί οι λογαριασμοί δεν είναι παράνομοι.

Τα Panama Papers, μια μαζική διαρροή πληροφοριών από τη δικηγορική εταιρεία Mossack Fonseca, με την έδρα της στον Παναμά, σε συνεργασία με τη γερμανική εφημερίδα Suddeutsche Zeitung και τη Διεθνή Κοινοπραξία Ερευνητικής Δημοσιογράφων (ICIJ) και περισσότερα από 100 ειδησεογραφικά μέσα σε 80 χώρες, έχουν βρεθεί στο επίκεντρο του παγκόσμιου ενδιαφέροντος, πολύ απλά επειδή αγγίζουν επιχειρήσεις, πολιτικά πρόσωπα και άλλους διάσημους από όλον τον κόσμο. Messi, Ulloa, Putin, Cameron είναι μερικά μόνο από τα ονόματα που περιλαμβάνονται στα αρχεία που διέρρευσαν και η HSBC, η UBS και η Credit Suisse είναι τρεις από τους τραπεζικούς κολοσσούς που κλήθηκαν να "λογοδοτήσουν", διατεινόμενες πως ακολουθούν τους κανόνες και εξετάζουν προσεχτικά τους πελάτες τους. 
 

Τα αρχεία που αφορούν σε μια περίοδο περίπου 40 ετών, από το 1977 (οπότε και ιδρύθηκε η Mossack Fonseca) έως το 2015 περιλαμβάνουν πληροφορίες για περισσότερες από 214.000 offshore επιχειρήσεις, ενώ για την έρευνα, τα μέσα ενημέρωσης εξέταζαν επί μήνες τα στοιχεία. Σε μερικές περιπτώσεις, τα έγγραφα φέρονται να δείχνουν πώς μία εταιρεία διευκολύνει τη φοροδιαφυγή και το "ξέπλυμα" χρήματος, ενώ από τα Panama Papers δεν λείπουν και λέξεις όπως δωροδοκία και διαφθορά.

Να σημειωθεί, πάντως, πως σε ό,τι αφορά στις ευθύνες που βαρύνουν τους εμπλεκόμενους, δεν είναι απαραίτητο να υπάρχει παράβαση του νόμου, καθώς η διατήρηση offshore τραπεζικού λογαριασμού μπορεί να είναι απολύτως νόμιμη. Δεν παύει, ωστόσο, να αποτελεί και μέθοδο που ευνοεί τα αδικήματα του "ξεπλύματος" και της διαφθοράς, αφού χρησιμοποιείται από πολλούς για να κρύψουν τον πλούτο τους. 
 

Όσο για το τι έπεται, οι Αρχές, από όλον τον κόσμο, δρομολογούν τη διενέργεια έρευνας. Σημειωτέον πως η Κίνα λαμβάνει μέτρα για να περιορίσει τη δημοσιοποίηση στοιχείων γύρω από τη μαζική διαρροή εγγράφων, ενώ η Γαλλία, η Αυστραλία, η Νέα Ζηλανδία, η Αυστρία, η Σουηδία και η Ολλανδία είναι μεταξύ των χωρών που έχουν ξεκινήσει έρευνες, με άλλες, όπως είναι οι ΗΠΑ, να ανακοινώνουν πως εξετάζουν την υπόθεση. 

Στα του περιεχομένου, κάποια "ηχηρά" ονόματα ηγετών που συμπεριλαμβάνονται στα Panama Papers, είναι: Mauricio Macri (πρόεδρος της Αργεντινής), Sigmundur Davîo Gunnlaugsson (πρωθυπουργός της Ισλανδίας), Nawaz Sharif (πρωθυπουργός Πακιστάν), Salman bin Abdulaziz bin Abdulrahman Al Saud (βασιλιάς Σαουδικής Αραβίας), Petro Poroshenko (πρόεδρος Ουκρανίας), Khalifa bin Zayed bin Sultan Al Nahyan (πρόεδρος Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων). Παράλληλα, περιλαμβάνονται και συγγενείς ή άλλα πρόσωπα από το περιβάλλον του Βρετανού πρωθυπουργού, , David Cameron, του Σύρου προέδρου, Bashar al-Assad και του προέδρου της Κίνας. Xi Jinping.

Την ίδια ώρα, μέσα από τα Panama Papers "ξεδιπλώνεται" και ένα δίκτυο υπεράκτιων συναλλαγών που οδηγούν στον Ρώσο πρόεδρο, Vladimir Putin. Σε offshore συναλλαγές ύψους πάνω από 2 δισ. δολ., αν και δεν εμφανίζεται το όνομα του Putin, πολύ κοντινοί του άνθρωποι φαίνονται να διακινούν τεράστια ποσά. Στο επίκεντρο των συναλλαγών τίθενται, συγκεκριμένα, παιδικός φίλος του Putin, ο Sergei Roldugin και μεγάλη ρωσική τράπεζα. Εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, ο Dmitry Peskov, δήλωσε πως οι αναφορές δεν υποδεικνύουν τον ίδιον τον Putin. 

Ενώπιον σφοδρών αντιδράσεων βρίσκεται, εν τω μεταξύ, στον "απόηχο" των διαρροών ο Ισλανδός πρωθυπουργός, με τους πολιτικούς του αντιπάλους να εξαπολύουν "πυρά" εναντίον του, έπειτα από τις διαρροές και τοπικά μέσα να μεταδίδουν εικόνες από πλήθος διαδηλωτών που είχαν συγκεντρωθεί έξω από το κτίριο της βουλής στο Ρέικιαβικ.
 

Επιμέλεια: Ζωή Σεργεντάνη

Διαβάστε ακόμη:

- Panama Papers: Οι άνθρωποι της mega διαρροής

- Το offshore κουβάρι των 2 δισ. που οδηγεί στον Putin

​- Πρόεδρος Ισλανδίας: Ο πρωθυπουργός ζήτησε άδεια για προκήρυξη εκλογών